SOFR (ang. Secured Overnight Financing Rate) to referencyjna stopa procentowa dla dolara amerykańskiego. Mierzy koszt pożyczek gotówki na jeden dzień zabezpieczonych obligacjami skarbowymi USA, czyli transakcji repo. Publikuje ją Bank Rezerwy Federalnej Nowego Jorku, około 8:00 czasu nowojorskiego w każdy dzień roboczy, za dzień poprzedni.
SOFR jest stopą wolną od ryzyka (RFR) dla dolara. Zastąpił LIBOR USD w kredytach, obligacjach o zmiennym kuponie i derywatach na stopę procentową.
Jak doszło do zastąpienia LIBOR-u
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| czerwiec 2017 | komitet ARRC przy Fed wybiera SOFR jako następcę LIBOR-u USD |
| kwiecień 2018 | pierwsza publikacja SOFR przez Fed z Nowego Jorku |
| lipiec 2021 | ARRC rekomenduje terminowe stawki Term SOFR wyliczane przez CME Group |
| koniec 2021 | zakaz zawierania nowych umów na LIBOR USD dla nadzorowanych banków |
| 30 czerwca 2023 | koniec panelowego LIBOR-u USD |
| 30 września 2024 | ostatnia publikacja syntetycznego LIBOR-u USD (1M, 3M, 6M) |
LIBOR opierał się na deklaracjach banków, a nie na transakcjach, i był przedmiotem głośnej afery manipulacyjnej. SOFR opiera się na ogromnym, codziennie aktywnym rynku repo, więc trudno go zmanipulować.
SOFR, Term SOFR i składany SOFR
- SOFR overnight – stopa dzienna, publikowana za dzień poprzedni.
- Składany SOFR (in arrears) – odsetki za okres liczone przez kapitalizację stóp dziennych; kwotę znasz dopiero pod koniec okresu. Standard w derywatach i obligacjach.
- Średnie i indeks SOFR – publikowane przez Fed z Nowego Jorku średnie 30-, 90- i 180-dniowe ułatwiają rozliczenia.
- Term SOFR – stopa terminowa (np. 1M, 3M) wyliczana z kontraktów futures na SOFR, znana z góry jak dawny LIBOR. Popularna w kredytach dla firm.
SOFR na tle innych stóp wolnych od ryzyka
Po reformie każda główna waluta ma własną stopę overnight. SONIA to stopa dla funta, administrowana przez Bank Anglii i oparta na niezabezpieczonych depozytach. TONA to stopa dla jena, publikowana przez Bank Japonii na podstawie niezabezpieczonych pożyczek na rynku międzybankowym.
| Waluta | Stopa | Administrator | Rodzaj | Zastąpiła |
|---|---|---|---|---|
| USD | SOFR | Fed z Nowego Jorku | zabezpieczona (repo) | LIBOR USD |
| EUR | €STR | EBC | niezabezpieczona | EONIA |
| GBP | SONIA | Bank Anglii | niezabezpieczona | LIBOR GBP |
| JPY | TONA | Bank Japonii | niezabezpieczona | LIBOR JPY |
| CHF | SARON | SIX Swiss Exchange | zabezpieczona (repo) | LIBOR CHF |
| PLN | POLSTR | GPW Benchmark | transakcje overnight | WIBOR (w nowych umowach od 2027) |
Przykład: SOFR składany a Term SOFR
Załóżmy kredyt 10 000 000 USD na 91 dni. Na starcie 3-miesięczny Term SOFR wynosi 4,05%. W trakcie okresu Fed obniża stopy: przez pierwsze 30 dni SOFR wynosi 4,30%, przez kolejne 30 dni 4,05%, a przez ostatnie 31 dni 3,80%.
| Metoda | Stopa za okres | Odsetki (bez marży) |
|---|---|---|
| Term SOFR 3M (znany z góry) | 4,05% | ok. 102 375 USD |
| SOFR składany in arrears | ok. 4,068% | ok. 102 825 USD |
Drugi scenariusz: stary kredyt na 3-miesięczny LIBOR przeszedł na SOFR z korektą. Standardowa korekta ISDA dla 3M wynosi 26,161 pb. Przy składanym SOFR 4,068% stopa bazowa to około 4,33%, a odsetki za te same 91 dni – około 109 438 USD.
Najczęstsze błędy
- Porównywanie SOFR z dawnym LIBOR-em jeden do jednego – SOFR nie zawiera premii za ryzyko banków, dlatego potrzebna była korekta.
- Mylenie SOFR ze stopą funduszy federalnych – obie kierują się decyzjami Fed, ale SOFR to rynek repo zabezpieczony obligacjami.
- Ignorowanie skoków SOFR na koniec miesiąca i kwartału, gdy rynek repo jest napięty.
- Zakładanie, że wszystkie waluty mają stopy zabezpieczone – €STR, SONIA i TONA są niezabezpieczone.
Perspektywa tradera
Futures na SOFR to główne narzędzie, którym rynek wycenia przyszłe decyzje Fed. Ich cena to 100 minus oczekiwana stopa, więc zmiana o 25 pb w oczekiwaniach przesuwa kontrakt o 0,25 punktu. Gdy te wyceny się zmieniają, reagują dolar, złoto, akcje i krypto. Nagłe skoki SOFR ponad stopy Fed bywają sygnałem napięć płynnościowych w systemie. Dyferencjał SOFR wobec stóp innych walut decyduje też o koszcie rolowania pozycji na parach z dolarem.
Najczęstsze pytania
Co oznacza skrót SOFR?
Secured Overnight Financing Rate, czyli zabezpieczoną stopę finansowania overnight. Dotyczy pożyczek na jeden dzień pod zastaw obligacji skarbowych USA.
Czym SOFR różni się od LIBOR-u?
SOFR opiera się na rzeczywistych transakcjach, jest stopą overnight i nie zawiera premii za ryzyko kredytowe banków. LIBOR był stopą terminową opartą na deklaracjach panelu banków.
Co to jest Term SOFR?
Terminowa stopa SOFR (np. 1- lub 3-miesięczna) wyliczana z rynku futures na SOFR. Jest znana z góry na początku okresu odsetkowego, więc przypomina dawny LIBOR.
Jakie są odpowiedniki SOFR w innych walutach?
Dla euro €STR, dla funta SONIA, dla jena TONA, dla franka SARON, a w Polsce POLSTR.
Czy SOFR wpływa na polskiego inwestora?
Pośrednio tak – przez wycenę dolara, koszt rolowania pozycji na parach z USD i oprocentowanie instrumentów rynku pieniężnego w dolarach.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
