€STR (ang. euro short-term rate, czytane „ester”) to referencyjna stopa procentowa dla euro, która pokazuje, ile banki strefy euro płacą za niezabezpieczone pożyczki na jeden dzień (overnight) od instytucji finansowych, takich jak fundusze rynku pieniężnego, ubezpieczyciele czy inne banki. Wylicza ją i publikuje Europejski Bank Centralny (EBC) na podstawie rzeczywistych transakcji, a nie deklaracji banków.
€STR to stopa wolna od ryzyka dla euro (RFR, ang. risk-free rate) – fundament, od którego wycenia się swapy procentowe, kredyty i obligacje o zmiennym kuponie w euro.
Jak powstaje €STR
| Cecha | €STR |
|---|---|
| Administrator | EBC |
| Rodzaj transakcji | niezabezpieczone depozyty overnight przyjmowane przez banki |
| Źródło danych | statystyczna sprawozdawczość rynku pieniężnego dużych banków strefy euro |
| Publikacja | rano w każdy dzień roboczy systemu TARGET, za poprzedni dzień |
| Metoda | średnia ważona wolumenem po odcięciu skrajnych transakcji |
| Pierwsza publikacja | 2 października 2019 roku (za 1 października) |
€STR jest stopą „wsteczną”: mówi, ile kosztował pieniądz wczoraj. Dlatego obok stopy dziennej EBC publikuje składane średnie €STR dla standardowych okresów oraz indeks składany, który ułatwia liczenie odsetek za dowolny okres.
€STR a EONIA
Przez ponad 20 lat rolę stopy overnight dla euro pełniła EONIA (ang. Euro OverNight Index Average). Opierała się na zgłoszeniach wąskiego panelu banków i przy spadającej liczbie transakcji przestała spełniać wymogi unijnego rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych. Od października 2019 roku EONIA była liczona jako €STR plus stały narzut 8,5 pb, a ostatni raz opublikowano ją 3 stycznia 2022 roku. Kontrakty oparte na EONIA przeszły na €STR.
€STR a EURIBOR
EURIBOR nie zniknął. To wciąż wskaźnik terminowy (np. 3M, 6M) – znany z góry na początku okresu odsetkowego i zawierający premię za ryzyko kredytowe banków. €STR jest stopą overnight bez tej premii, więc zwykle leży poniżej EURIBOR-u o tej samej długości. Różnica między 3-miesięcznym EURIBOR-em a składanym €STR z tego samego okresu to w praktyce miara napięć w sektorze bankowym. €STR pełni też funkcję zapasowego wskaźnika (fallback) na wypadek, gdyby EURIBOR przestał być publikowany.
W Polsce podobną rolę ma pełnić POLSTR – wskaźnik overnight administrowany przez GPW Benchmark, który od 2027 roku ma zastąpić WIBOR w nowych umowach.
Przykład: odsetki od kredytu opartego na €STR
Załóżmy, że firma ma kredyt 10 000 000 EUR oprocentowany jako składany €STR plus marża 1,50%. Okres odsetkowy trwa 90 dni. Jeśli €STR przez cały okres wynosi umowne 2,00%, stopa składana za okres to około 2,005% w skali roku – kapitalizacja dzienna dodaje tylko ułamek punktu bazowego. Przy uproszczonej stopie €STR 2,10% odsetki za okres wynoszą:
10 000 000 × (2,10% + 1,50%) × 90 / 360 = 90 000 EUR
Kwota jest znana dopiero pod koniec okresu – to główna różnica wobec kredytu na EURIBOR, gdzie stopę znasz z góry.
Drugi scenariusz: gdyby EONIA nadal istniała przy €STR równym 2,00%, wynosiłaby 2,085%. Z kolei jeśli 3-miesięczny EURIBOR wynosi 2,20%, a składany €STR za ten sam okres 2,05%, spread między nimi to 15 pb.
Najczęstsze błędy
- Utożsamianie €STR ze stopą depozytową EBC – €STR zwykle leży blisko niej, ale to stopa rynkowa, a nie decyzja banku centralnego.
- Porównywanie €STR z EURIBOR-em bez uwzględnienia premii za ryzyko i terminu.
- Traktowanie historycznych danych EONIA i €STR jako jednej serii bez korekty o 8,5 pb.
- Zakładanie, że kredyty w euro oparte na EURIBOR-ze automatycznie przeszły na €STR.
Perspektywa tradera
€STR bezpośrednio kieruje się stopami EBC, dlatego kontrakty i swapy na €STR pokazują, ile obniżek lub podwyżek rynek wycenia na kolejne posiedzenia. Zmiana tych oczekiwań o kilkanaście pb potrafi poruszyć EUR/USD i EUR/PLN mocniej niż sama decyzja. Stopa overnight dla euro wpływa też na koszt rolowania pozycji walutowych i CFD na aktywa w euro. Jeśli handlujesz parami z euro, obserwuj, jak zmienia się dyferencjał między €STR a stopami innych walut – on decyduje o punktach swapowych.
Najczęstsze pytania
Co oznacza skrót €STR?
Euro short-term rate, czyli krótkoterminową stopę dla euro. Skrót czyta się „ester”, a w tekstach bez symbolu euro pisze się go jako ESTR.
Kto publikuje €STR i jak często?
Europejski Bank Centralny, w każdy dzień roboczy systemu TARGET, na podstawie transakcji z poprzedniego dnia.
Czy €STR zastąpił EURIBOR?
Nie. €STR zastąpił EONIA. EURIBOR nadal jest publikowany jako wskaźnik terminowy, a €STR służy jako stopa wolna od ryzyka i zapasowy wskaźnik na wypadek zaprzestania publikacji EURIBOR-u.
Dlaczego €STR jest niższy od EURIBOR-u?
Bo dotyczy pożyczek na jeden dzień i nie zawiera premii za ryzyko kredytowe banków ani za dłuższy termin, które są wbudowane w EURIBOR.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
