Blog Prezesa
Gram kontraktami na MEXC na co dzień. To moja główna giełda od ponad roku i źródło mojego dochodu. Każdej zimy widzę to samo: ludzie, którzy cały rok klikali longi i shorty z dźwignią, w lutym nagle odkrywają, że nie mają pojęcia, jak to wpisać do PIT-38. Część z nich w ogóle nie zamierza tego robić, bo „przecież nic nie wypłacili”.
W tym tekście rozkładam temat na czynniki pierwsze. Bez ogólników w stylu „jak rozliczyć bitcoina”, bo kontrakty futures i perpetuale rozlicza się inaczej niż zwykły spot. I właśnie tu większość polskich poradników się myli albo wrzuca wszystko do jednego worka.
Od razu uczciwie: nie jestem doradcą podatkowym. Opieram się na przepisach ustawy o PIT i na interpretacjach Dyrektora KIS wydanych w 2026 roku. Pokażę Ci, co dokładnie w nich jest, a nie to, co ktoś usłyszał na Telegramie.
Najkrótsza odpowiedź: futures krypto to sekcja C, nie E
Jeśli masz zapamiętać z tego artykułu jedną rzecz, niech to będzie ta: kontrakty futures i perpetuale na kryptowaluty to dla fiskusa pochodne instrumenty finansowe, a nie waluty wirtualne. To zmienia wszystko.
- Futures i perpetuale (BTCUSDT, ETHUSDT, SOLUSDT i każda inna para na rynku kontraktów) – przychód z art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT, rozliczasz w sekcji C PIT-38, razem z akcjami, ETF-ami czy CFD.
- Krypto spot (kupujesz BTC, sprzedajesz za złotówki) – przychód z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej, rozliczasz w osobnej sekcji E PIT-38.
- Stawka w obu przypadkach to 19%, ale to dwa osobne koszyki. Wyników z jednego nie łączysz z drugim.
Dlaczego to takie ważne? Bo z tego jednego rozróżnienia wynika moment powstania podatku, sposób liczenia kosztów i to, co możesz zrobić ze stratą. Za chwilę przejdę przez każdy z tych punktów.
Skąd wiadomo, że to sekcja C? Dwie interpretacje KIS z 2026 roku
W internecie krąży dużo sprzecznych informacji. Niektóre serwisy do liczenia podatków wrzucają futures po prostu do „kapitałów pieniężnych” i nie mówią nic więcej. A diabeł tkwi właśnie w tym, do której części kapitałów pieniężnych. Na szczęście w 2026 roku fiskus wypowiedział się bardzo konkretnie.
Interpretacja z 11 marca 2026 r. – zamknięcie pozycji to przychód
Podatnik zapytał wprost: handluję CFD i futures na zagranicznych platformach, wszystko rozliczane w stablecoinach, nic nie wymieniam na złotówki. Czy w ogóle muszę cokolwiek płacić i składać PIT-38? Jego zdaniem nie, bo wymiana krypto na krypto jest neutralna.
Dyrektor KIS uznał to stanowisko za nieprawidłowe. Uzasadnienie jest proste: w interpretacji 0112-KDIL2-1.4011.61.2026.1.JK organ stwierdził, że skoro chodzi o transakcje na instrumentach pochodnych, a nie na walutach wirtualnych, to przychód powstaje z realizacji praw z tych instrumentów. Bez znaczenia jest to, że wynik ląduje na koncie w stablecoinie. Wynik? Masz obowiązek złożyć zeznanie za rok, w którym zamykałeś pozycje.
Interpretacja z 20 sierpnia 2026 r. – perpetuale w USDT i brak podwójnego podatku
Druga interpretacja jest jeszcze ciekawsza, bo dotyczy dokładnie tego, co robię ja i pewnie Ty. W interpretacji 0113-KDIPT2-3.4011.454.2026.2.SJ opisano tradera, który w 2025 roku grał kontraktami perpetual swap na pięciu zagranicznych giełdach. Bez daty wygaśnięcia, rozliczenie wyłącznie w USDT, dźwignia, funding co 8 godzin, automatyczna likwidacja. Czyli klasyczne perpy.
Jego problem: zysk z futures rozpoznał jako przychód w sekcji C. Potem zamienił USDT na ETH, przesłał na inną giełdę i sprzedał za PLN. Gdyby nic z tym nie zrobić, ta sama kwota zostałaby opodatkowana dwa razy – raz w sekcji C, drugi raz w sekcji E przy sprzedaży ETH.
KIS przyznał mu rację. Wartość rynkowa USDT otrzymanego z zamknięcia zyskownej pozycji, wcześniej opodatkowana jako przychód z instrumentu pochodnego, jest kosztem nabycia waluty wirtualnej przy późniejszej sprzedaży za złotówki. I to nawet wtedy, gdy po drodze zamieniłeś USDT na inną kryptowalutę.
Dla Ciebie oznacza to dwie rzeczy. Po pierwsze, fiskus konsekwentnie traktuje perpetuale jako pochodne. Po drugie, jeśli zapłaciłeś podatek od zysku z futures, to przy wypłacie tych pieniędzy do PLN nie płacisz drugi raz od tej samej kwoty – o ile masz to porządnie udokumentowane.
Jedno zastrzeżenie, żebyś nie przesadził z pewnością siebie: interpretacja indywidualna chroni tylko osobę, która o nią wystąpiła. Dla nas wszystkich to mocny sygnał, jak urząd myśli, ale nie tarcza. Przy dużych kwotach rozważ własny wniosek o interpretację.
Trzy mity, przez które ludzie wpadają na minę
Mit 1: „Nie wypłacam do PLN, więc nie płacę”
Ten mit ma w sobie ziarno prawdy i dlatego jest taki groźny. Na rynku spot wymiana krypto na krypto rzeczywiście jest neutralna podatkowo. Kupujesz SOL za USDT, sprzedajesz SOL za USDT – dopóki nie wyjdziesz do waluty tradycyjnej, towaru czy usługi, podatku nie ma.
Na futures to nie działa. Przychód powstaje w momencie realizacji praw z kontraktu, czyli przy zamknięciu pozycji. Ustawa mówi o tym wprost w art. 17 ust. 1b. Zamknąłeś longa z zyskiem 15 marca? Przychód powstał 15 marca, nawet jeśli te USDT do dziś leżą na giełdzie. Marcowa interpretacja KIS rozwiewa tu wszelkie wątpliwości.
Mit 2: „Zagraniczna giełda, więc fiskus i tak się nie dowie”
MEXC, Bybit, Binance, OKX – żadna z tych giełd nie wyśle Ci PIT-8C, bo nie jest polskim płatnikiem. Wszystko liczysz sam. Ale brak PIT-8C nie oznacza, że urząd jest ślepy.
Od 1 stycznia 2026 roku działa unijna dyrektywa DAC8. Dostawcy usług kryptoaktywów zbierają dane o klientach z UE i raportują je skarbówce, a dane krążą potem automatycznie między państwami. Polska wdrożyła ją nowelizacją ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami, którą prezydent podpisał w marcu 2026 roku. Obowiązek dotyczy też giełd spoza Unii, jeśli obsługują klientów z UE – muszą zarejestrować się w jednym z państw członkowskich i tam składać raporty. Pierwsze raporty obejmują właśnie rok 2026, a wymiana danych między krajami ma nastąpić do 30 września 2027 roku.
Policz sobie: PIT-38 za 2026 składasz do 30 kwietnia 2027. Kilka miesięcy później urząd może mieć na biurku raport z giełdy. Nie musi w nim być każda Twoja pozycja na perpach, żeby powstało pytanie. Wystarczą wpłaty, wypłaty i transfery, które nijak nie pasują do pustego PIT-38. Do tego dochodzą zwykłe przelewy na konto bankowe. A zobowiązanie podatkowe przedawnia się dopiero po pięciu latach od końca roku, w którym minął termin płatności.
Mit 3: „Strata z futures zmniejszy mi podatek od spotu”
Nie zmniejszy. Futures to sekcja C, spot to sekcja E, a ustawa wprost zabrania łączenia dochodów z walut wirtualnych z dochodami z pochodnych i papierów wartościowych. Jeśli na perpach straciłeś 20 tys. zł, a na sprzedaży BTC za złotówki zarobiłeś 20 tys. zł, to od spotu i tak płacisz pełne 19%.
Działa to też w drugą stronę, i tu jest coś, o czym mało kto mówi: strata z futures krypto może pomniejszyć zysk z akcji, ETF-ów czy CFD, bo to wszystko siedzi w tym samym koszyku – sekcji C. Jeśli masz rachunek maklerski i jednocześnie grasz perpami, to w praktyce rozliczasz to w jednym miejscu i wynik się kompensuje.
Jak policzyć przychód i koszty z perpetuali
Teraz praktyka. Podejście, które stosuje się do kontraktów różnicowych i futures, jest proste w założeniu:
- Przychód = suma zysków z zamkniętych pozycji + funding, który otrzymałeś.
- Koszty = suma strat z zamkniętych pozycji (w tym likwidacji) + funding, który zapłaciłeś + prowizje transakcyjne i opłaty likwidacyjne.
- Dochód = przychód minus koszty. Od tego płacisz 19%.
Każdą pozycję przeliczasz na złotówki z datą jej zamknięcia, a każdą płatność fundingu i prowizję z datą jej naliczenia. Nie liczysz jednego wyniku za cały rok w USDT i nie mnożysz go przez kurs z 31 grudnia. To najczęstszy błąd, jaki widzę.
Kurs: NBP z dnia roboczego przed zamknięciem pozycji
Zgodnie z art. 11a ustawy o PIT przychody i koszty w walutach obcych przeliczasz po średnim kursie NBP (tabela A) z ostatniego dnia roboczego przed dniem uzyskania przychodu albo poniesienia kosztu. Zamknąłeś pozycję we wtorek – bierzesz kurs z poniedziałku. Zamknąłeś w poniedziałek – bierzesz kurs z piątku.
Tu jest haczyk, który trzeba nazwać po imieniu. NBP nie publikuje kursu USDT. USDT to waluta wirtualna, nie waluta obca. W praktyce traderzy i programy do rozliczeń traktują USDT jak dolara i stosują średni kurs USD z tabeli A. Tak zrobił też podatnik z sierpniowej interpretacji – przeliczył zysk z futures po kursie NBP z dnia poprzedzającego, a KIS tego nie zakwestionował. Trzeba jednak uczciwie powiedzieć, że organ nie wypowiadał się w tej sprawie wprost, bo nie o to go pytano.
Moja rada: wybierz jedną metodę i stosuj ją konsekwentnie przez cały rok i we wszystkich pozycjach. Kurs USD z NBP z dnia roboczego przed zamknięciem to dziś najczęściej spotykane i najłatwiejsze do obrony podejście. Zapisz sobie, skąd brałeś kursy. Archiwalne tabele znajdziesz na stronie NBP.
Funding fee: koszt czy przychód?
To pytanie zadaje mi najwięcej osób, bo przy dłużej trzymanych pozycjach funding potrafi zjeść sporą część wyniku. Funding to nie prowizja giełdy, tylko płatność między longami i shortami, wynikająca z warunków samego kontraktu. Dlatego traktuję go jako część rozliczenia instrumentu pochodnego:
- funding zapłacony → koszt w sekcji C,
- funding otrzymany → przychód w sekcji C.
Nie znalazłem interpretacji KIS, która rozstrzygałaby wprost samo traktowanie fundingu, więc to jest moje podejście oparte na logice przepisów o pochodnych, a nie rozstrzygnięcie urzędu. Ważne, żeby nie policzyć go dwa razy. Na części giełd zrealizowany PnL w historii pozycji już zawiera funding i prowizje, na innych są w osobnych zestawieniach. Zanim zsumujesz kolumny, sprawdź, co dokładnie jest w środku.
Przykład liczbowy
Załóżmy uproszczony rok na MEXC (kursy są przykładowe, w prawdziwym rozliczeniu bierzesz tabelę A NBP z dnia roboczego przed każdym zdarzeniem):
- Long SOLUSDT zamknięty z zyskiem 1 200 USDT, kurs USD 3,70 zł → przychód 4 440,00 zł.
- Short ETHUSDT zlikwidowany ze stratą 800 USDT, kurs 3,80 zł → koszt 3 040,00 zł.
- Funding otrzymany łącznie 12 USDT, kurs 3,75 zł → przychód 45,00 zł.
- Funding zapłacony łącznie 45 USDT, kurs 3,75 zł → koszt 168,75 zł.
- Prowizje 30 USDT, kurs 3,75 zł → koszt 112,50 zł.
Przychód: 4 440,00 + 45,00 = 4 485,00 zł. Koszty: 3 040,00 + 168,75 + 112,50 = 3 321,25 zł. Dochód: 1 163,75 zł. Podstawa opodatkowania po zaokrągleniu: 1 164 zł. Podatek 19%: 221 zł.
W realnym roku masz takich pozycji setki albo tysiące, więc bez arkusza się nie obejdzie. Szybko sprawdzisz sam wynik 19% w moim kalkulatorze podatku Belki, ale przeliczenie każdej pozycji po właściwym kursie musisz zrobić w Excelu lub w programie do rozliczeń.
A co z kontraktami rozliczanymi w BTC i perpami na akcje?
Kontrakty odwrotne (coin-margined), gdzie zabezpieczeniem i wynikiem jest BTC czy ETH, rozlicza się według tej samej zasady: zamknięcie pozycji to przychód lub koszt w sekcji C, wyceniony w złotówkach na dzień zamknięcia. Po prostu trudniej to policzyć, bo najpierw trzeba wycenić wynik w BTC.
To samo z perpami na tokenizowane akcje, indeksy czy surowce, które MEXC ma w ofercie. Marcowa interpretacja dotyczyła właśnie pochodnych na różne instrumenty bazowe – surowce, indeksy, akcje i krypto – rozliczanych w stablecoinach. Wszystko to sekcja C.
Eksport historii z MEXC, Bybit, Binance i OKX
Bez pełnej historii nie ma rozliczenia. Zrób eksport teraz, zanim w kwietniu zacznie się panika, i trzymaj pliki razem z kursami NBP, z których korzystałeś.
MEXC
MEXC ma samoobsługowy eksport danych konta. Dla kontraktów możesz pobrać między innymi historię pozycji, historię zleceń, historię transakcji, przepływy kapitału (Capital Flow) i wyciąg z futures. Według MEXC eksport obejmuje do 3 lat wstecz, a limit to 10 eksportów w miesiącu na każdą kategorię danych. Do podatku najbardziej przydadzą Ci się:
- historia pozycji – zrealizowany wynik każdej zamkniętej pozycji z datą zamknięcia,
- przepływy kapitału – funding, prowizje i transfery między portfelem spot a futures,
- osobno historia wpłat i wypłat z sekcji portfela – przyda się do sekcji E i do ewentualnych pytań urzędu.
Bybit
Na Bybit wchodzisz w eksport danych konta. Bybit dzieli dane na trzy typy: wyciąg konta (PDF), dziennik transakcji (Transaction Log) i historię zleceń. Do perpetuali w USDT pobierasz historię zleceń, transakcji i zamkniętego PnL, a z dziennika transakcji wyciągasz funding i prowizje.
Binance
Na Binance historię kontraktów USDⓈ-M albo COIN-M eksportujesz z sekcji zleceń futures, a osobno pobierasz historię transakcji, w której są płatności fundingu i prowizje. Pamiętaj, że linki do raportów wygasają po kilku dniach, a liczba zapytań w miesiącu jest ograniczona – nie zostawiaj tego na ostatni weekend kwietnia.
OKX
Na OKX wchodzisz w Aktywa → Centrum zleceń i pobierasz historię rachunku handlowego (Trading history) – tam są zlecenia spot, margin i kontraktów. Klikasz „Pobierz”, ustawiasz własny zakres dat i eksportujesz plik CSV. Nie daj się zwieść temu, że na ekranie widzisz tylko ostatnie 90 dni – eksport obejmuje całą historię. Osobno pobierz historię rachunku finansowania (Funding history) z wpłatami i wypłatami. Zanim zaczniesz liczyć, sprawdź, czy w pliku z historią handlu masz też płatności fundingu i prowizje, bo to one najczęściej giną przy przeliczeniach.
Strata z futures: 5 lat, maks. 50% rocznie albo 5 mln zł jednorazowo
Futures mają jedną przewagę nad spotem: ze stratą możesz zrobić coś sensownego. Strata z sekcji C podlega art. 9 ust. 3 ustawy o PIT. Możesz nią obniżać dochód z tego samego źródła w kolejnych pięciu latach podatkowych:
- albo po maksymalnie 50% straty w każdym roku,
- albo jednorazowo w jednym z tych lat o kwotę do 5 mln zł, a resztę rozliczasz w pozostałych latach.
Warunek jest jeden i tu ludzie często odpadają: stratę trzeba wykazać w PIT-38 za rok, w którym powstała. Jeśli w 2026 roku straciłeś na perpach i nie złożysz zeznania, bo „przecież nie ma podatku do zapłaty”, to sam odbierasz sobie możliwość odliczenia tej straty od zysków w kolejnych latach. Odliczasz ją potem w części D PIT-38 jako „stratę z lat ubiegłych”.
Na spocie wygląda to inaczej. Tam nie ma straty w sensie podatkowym, tylko nadwyżka kosztów nad przychodami, która przechodzi na kolejny rok i może pomniejszać wyłącznie przychody ze sprzedaży kryptowalut. Kolejny dowód na to, że to dwa zupełnie różne światy.
PIT-38 za 2026 krok po kroku
- Zbierz eksporty ze wszystkich giełd, na których grałeś futures w 2026 roku. Każda giełda to osobna lista pozycji, ale w zeznaniu wszystko sumujesz.
- Przelicz każdą pozycję, funding i prowizję na PLN po kursie NBP z dnia roboczego przed zdarzeniem.
- Zsumuj przychody i koszty z futures i wpisz je w sekcji C, w wierszu „Inne przychody” (to wiersz na przychody, które nie wynikają z PIT-8C). Jeśli masz też PIT-8C od polskiego brokera, jego kwoty idą do wiersza powyżej, a sekcja C liczy wspólny wynik.
- Odlicz straty z lat ubiegłych z sekcji C w części D, jeśli je masz i zostały wykazane w zeznaniach za tamte lata.
- Krypto spot rozlicz osobno w sekcji E: przychody ze sprzedaży za PLN, koszty nabycia z tego roku i nieodliczone koszty z lat poprzednich. Tu pamiętaj o sierpniowej interpretacji – USDT z zyskownych futures, opodatkowane już w sekcji C, może być kosztem w sekcji E.
- Złóż PIT-38 w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 roku i w tym samym terminie zapłać podatek na swój mikrorachunek podatkowy.
- Zachowaj dokumentację: eksporty, arkusz z wyliczeniami i kursy NBP. Najlepiej przez co najmniej pięć lat.
Jeśli Twój łączny dochód w roku przekroczy 1 mln zł, pamiętaj jeszcze o daninie solidarnościowej. Dochody z sekcji C też się do niej wliczają.
Co zrobić, jeśli nie rozliczyłeś futures za poprzednie lata
Nie udawaj, że problemu nie ma. Z DAC8 ryzyko, że coś wyjdzie na jaw, rośnie z każdym rokiem. Lepszym ruchem jest korekta zeznania za lata, których jeszcze nie objęło przedawnienie, zapłata podatku z odsetkami i złożenie czynnego żalu, zanim urząd sam się do Ciebie odezwie. Przy większych kwotach albo skomplikowanej historii na kilku giełdach to jest moment na doradcę podatkowego, nie na forum internetowe.
Jeśli interesuje Cię też rozliczanie klasycznej sprzedaży kryptowalut, czyli wspomnianej sekcji E, wróć do mojego starszego wpisu o tym, jak rozliczyć podatki ze sprzedaży bitcoinów.
Moje podejście w praktyce
Gram perpetualami w USDT, zwykle z dźwignią 1:5, i właśnie dlatego traktuję podatek jako część zarządzania ryzykiem, a nie coroczną niespodziankę. Raz w miesiącu robię eksport z MEXC i dopisuję wyniki do arkusza z kursami NBP. W kwietniu nie odtwarzam roku z pamięci, tylko sumuję gotowe kolumny.
Jeszcze jedno: 19% od dochodu to realny koszt Twojej strategii. Jeśli Twój system na papierze zarabia 10% rocznie, to po podatku zostaje Ci około 8,1%. Uwzględnij to, zanim uznasz, że Twoja przewaga na rynku jest tak duża, jak Ci się wydaje.
FAQ – podatek od futures na kryptowalutach
Czy muszę rozliczyć futures, jeśli wszystko trzymam w USDT i nic nie wypłaciłem?
Tak. Przy kontraktach futures i perpetualach przychód powstaje w chwili zamknięcia pozycji, a nie przy wypłacie do złotówek. Potwierdził to Dyrektor KIS w interpretacji z 11 marca 2026 roku.
Futures na krypto to sekcja C czy E PIT-38?
Sekcja C. Futures i perpetuale to pochodne instrumenty finansowe. Sekcja E jest tylko dla odpłatnego zbycia walut wirtualnych, czyli głównie sprzedaży krypto za walutę tradycyjną, towary lub usługi.
Czy funding fee to koszt uzyskania przychodu?
Zapłacony funding traktuję jako koszt w sekcji C, a otrzymany jako przychód, bo to element rozliczenia samego kontraktu. Nie ma interpretacji KIS, która rozstrzygałaby to wprost, więc ważne jest spójne podejście i dokumentacja. Uważaj, żeby nie liczyć fundingu dwa razy, jeśli giełda wlicza go już do zrealizowanego PnL.
Czy stratę z futures mogę odliczyć od zysku ze sprzedaży bitcoina?
Nie. Wyniki z walut wirtualnych i z instrumentów pochodnych to osobne koszyki. Stratę z futures możesz za to odliczyć od zysków z akcji, ETF-ów czy CFD w tym samym roku albo rozliczać ją przez kolejne 5 lat.
Po jakim kursie przeliczać zyski w USDT?
Najczęściej stosuje się średni kurs USD z tabeli A NBP z ostatniego dnia roboczego przed zamknięciem pozycji. NBP nie publikuje kursu USDT, więc to przyjęta praktyka, a nie wprost uregulowana zasada. Najważniejsze, żeby stosować jedną metodę konsekwentnie.
Czy MEXC, Bybit, Binance albo OKX wyślą mi PIT-8C?
Nie. Zagraniczne giełdy nie są polskimi płatnikami, więc wszystkie wyliczenia robisz sam na podstawie eksportu historii. Od 2026 roku giełdy raportują jednak dane klientów z UE w ramach DAC8.
