WIRON

WIRON (ang. Warsaw Interest Rate Overnight, po polsku często opisywany jako Warszawski Indeks Rynku Overnight) to wskaźnik stopy procentowej dla polskiego rynku pieniężnego, oparty na rzeczywistych jednodniowych transakcjach depozytowych. Administratorem jest GPW Benchmark. W 2022 roku WIRON wybrano na następcę WIBOR-u, ale w grudniu 2024 r. Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej zmienił decyzję i docelowym wskaźnikiem został POLSTR.

Dlaczego to hasło jest ważne teraz? Reforma wskaźników w Polsce wchodzi w decydującą fazę. 18 maja 2026 r. GPW Benchmark ogłosił harmonogram wygaszania WIBOR-u, od 3 września 2026 r. pierwszy duży bank sprzedaje kredyty hipoteczne na POLSTR, a od 1 stycznia 2027 r. w nowych umowach ma być stosowany już tylko POLSTR. WIRON nadal jest publikowany, ale w reformie stał się przypisem. Opisuję oba wskaźniki, bo nazwa WIRON wciąż krąży w umowach, artykułach i ofertach z lat 2023–2024.

Co to jest WIRON w prostych słowach

WIBOR to stawka, po jakiej banki deklarują gotowość pożyczania sobie pieniędzy na określony okres, na przykład 3 lub 6 miesięcy. WIRON działa inaczej: mierzy, ile faktycznie zapłacono za pieniądze pożyczone na jeden dzień. Bierze niezabezpieczone depozyty overnight, które największe krajowe banki przyjęły od innych banków, instytucji finansowych i dużych przedsiębiorstw, i liczy z nich średnią ważoną wolumenem. Jest to więc wskaźnik oparty na transakcjach, a nie na deklaracjach, i właśnie o to chodziło w całej reformie.

Ponieważ jedna noc to za krótki okres dla kredytu czy obligacji, z dziennych wartości WIRON liczy się stopy składane (ang. compounded rates), na przykład WIRON 1M, 3M i 6M Stopa Składana. Powstają one przez złożenie dziennych stawek z danego okresu, dzień po dniu.

Od WIRD do WIRON i od WIRON do POLSTR

• Sierpień i wrzesień 2022. Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej (KS NGR) wybrał indeks WIRD jako alternatywę dla WIBOR-u. KNF poinformowała o tym 2 września 2022 r.
• 27 września 2022 r. KS NGR przyjął mapę drogową, a indeks dostał nazwę WIRON, przy tej samej metodologii. Pierwotny plan zakładał koniec publikacji WIBOR-u od początku 2025 roku.
• Grudzień 2022. WIRON uzyskał status alternatywnego wskaźnika referencyjnego i banki mogły zacząć go stosować. W praktyce produkty oparte na WIRON-ie pozostały niszą.
• 2024 rok. Pojawiły się zastrzeżenia do jakości i zmienności WIRON-u, a termin zakończenia reformy przesunięto. KNF ogłosiła dodatkowe konsultacje.
• Grudzień 2024. KS NGR wybrał nowy indeks WIRF, oparty na niezabezpieczonych depozytach instytucji kredytowych i finansowych, ale bez depozytów dużych firm.
• 24 stycznia 2025 r. WIRF dostał nazwę POLSTR (Polish Short Term Rate). Zaktualizowaną mapę drogową KS NGR przyjął 28 marca 2025 r.

Powody zmiany podano wprost: zmienność WIRON-u, jego powiązanie ze zmianami stóp NBP i warunkami rynkowymi, wielkość bazy transakcyjnej, ryzyko, że w niektóre dni wskaźnik nie zostanie wyznaczony, oraz najniższe oceny w konsultacjach rynkowych. Dodatkowym sygnałem było to, że w styczniu 2024 r. GPW Benchmark zaprzestał opracowywania WIRON Indeksu Jednopodstawowego, tłumacząc to rewizjami danych wejściowych.

Aktualny harmonogram reformy WIBOR-u

• Listopad 2025. Ministerstwo Finansów zaoferowało pierwszą zmiennokuponową obligację skarbową opartą na POLSTR, serię NZ0928.
• 1 października 2026 r. GPW Benchmark przestał publikować WIBOR i WIBID dla terminu O/N.
• 21 grudnia 2026 r. Do tego dnia ma być publikowany WIBOR 1Y, z możliwością przedłużenia przez KNF o 12 miesięcy.
• Koniec 2026 r. Kończy się okres przejściowy, w którym WIBOR można jeszcze stosować w nowych umowach.
• 1 stycznia 2027 r. POLSTR ma być jedynym wskaźnikiem dla nowych umów.
• 31 grudnia 2036 r. Ostatni dzień opracowania WIBOR-u 1M, 3M i 6M. Od 1 stycznia 2037 r. WIBOR przestaje istnieć.

Dla istniejących kredytów oznacza to, że umowy oparte na WIBOR-ze mogą na nim działać do końca 2036 roku. Nic nie zmienia się automatycznie z dnia na dzień, a o ewentualnej zamianie wskaźnika decydują umowa, regulamin i klauzula zastępcza.

Stopy składane: backward-looking i forward-looking

To najważniejsza różnica praktyczna między WIBOR-em a wskaźnikami typu WIRON czy POLSTR.

• Forward-looking (WIBOR). Stawkę znasz na początku okresu odsetkowego. Bank ustala WIBOR 3M i wiesz, ile zapłacisz za kolejne trzy miesiące.
• Backward-looking (WIRON, POLSTR). Stopa składana powstaje z dziennych wartości z minionego okresu, więc pokazuje, ile pieniądz faktycznie kosztował, a nie ile miał kosztować według deklaracji banków. Żeby kredytobiorca znał ratę z wyprzedzeniem, w umowach stosuje się przesunięcie okresu obserwacji, na przykład stopę wyliczoną z wartości z poprzedniego miesiąca.

Wskaźnik backward-looking szybciej i dokładniej odzwierciedla decyzje RPP, ale nie zawiera premii za oczekiwania co do przyszłych stóp, którą ma WIBOR. Dlatego przy przejściu ze starego wskaźnika na nowy stosuje się spread korygujący albo inną marżę.

Poziom WIRON-u na tle innych stawek

WIRON jest wciąż codziennie publikowany. Według GPW Benchmark wynosił 2,993% (6 października 2026 r.), a jego stopy składane z 7 października to około 3,10% dla 1M, 3,15% dla 3M i 3,11% dla 6M. Dla porównania POLSTR wynosił tego samego dnia 3,436%, stopa referencyjna NBP 3,75%, a WIBOR 3M pod koniec września około 3,86%.

Widać tu jedną z cech, które zaszkodziły WIRON-owi: w ostatnich miesiącach leży on wyraźnie poniżej stopy referencyjnej, a nawet poniżej stopy depozytowej NBP. Jedną z przyczyn jest to, że uwzględnia depozyty dużych firm, które nie mają dostępu do NBP i godzą się na niższe oprocentowanie. POLSTR, liczony tylko z depozytów instytucji kredytowych i finansowych, trzyma się bliżej korytarza stóp NBP.

Co to oznacza dla Ciebie

• Kredyt hipoteczny. Jeśli masz kredyt na WIBOR, nie musisz nic robić teraz. Jeśli bierzesz nowy kredyt ze zmienną stopą, od 2027 roku będzie on oparty na POLSTR, a nie na WIRON-ie. PKO BP od 3 września 2026 r. oferuje hipoteki oparte na POLSTR 1M Stopa Składana z miesięczną aktualizacją oprocentowania. Porównując oferty, patrz na całkowity koszt, a nie na sam poziom wskaźnika, bo różnicę często zjada marża.
• Obligacje zmiennokuponowe. Nowe emisje zmiennokuponowe będą oparte na POLSTR albo na stałym kuponie. Kupon liczony z wartości historycznych reaguje na decyzje RPP bez opóźnienia wynikającego z oczekiwań.
• Trading na stopach. Dla tradera obserwującego polski rynek pieniężny WIRON jest dziś głównie wskaźnikiem pomocniczym. Rynek instrumentów pochodnych ma się budować wokół POLSTR, a wycena oczekiwań wobec RPP wciąż opiera się w dużej mierze na kontraktach FRA.

Ryzyka i pułapki związane z WIRON-em

• Myląca nazwa w ofertach. Starsze artykuły i oferty z lat 2023–2024 przedstawiają WIRON jako następcę WIBOR-u. Ta informacja jest nieaktualna.
• Umowy na WIRON. Kredyty i instrumenty zawarte na WIRON-ie istnieją, choć jest ich niewiele. Sprawdź w umowie, co się stanie, jeśli wskaźnik przestanie być publikowany.
• Nieznana z góry rata. Przy wskaźnikach backward-looking bez przesunięcia okresu obserwacji wysokość odsetek poznajesz dopiero pod koniec okresu.
• Porównywanie samych wskaźników. Niższy WIRON czy POLSTR niż WIBOR nie oznacza tańszego kredytu, jeśli bank doliczy wyższą marżę.

Najczęstsze pytania o WIRON

Czy WIRON zastąpi WIBOR?

Nie. WIRON wybrano w 2022 roku, ale w grudniu 2024 r. KS NGR zmienił decyzję. Docelowym następcą WIBOR-u jest POLSTR, który od 1 stycznia 2027 r. ma być jedynym wskaźnikiem w nowych umowach.

Czy WIRON nadal jest publikowany?

Tak. GPW Benchmark publikuje dzienną wartość WIRON-u i jego stopy składane. Na początku października 2026 r. wskaźnik wynosił około 3%.

Czym WIRON różni się od POLSTR?

Oba są wskaźnikami overnight opartymi na niezabezpieczonych depozytach. WIRON obejmuje też depozyty dużych przedsiębiorstw, a POLSTR tylko depozyty instytucji kredytowych i finansowych. W efekcie POLSTR jest mniej zmienny i leży bliżej stóp NBP.

Do kiedy będzie WIBOR?

WIBOR 1M, 3M i 6M ma być opracowywany do 31 grudnia 2036 r. Istniejące umowy mogą z niego korzystać do tego czasu, ale nowe umowy od 2027 roku mają być zawierane na POLSTR.

Podsumowanie

WIRON to wskaźnik overnight oparty na rzeczywistych depozytach, który w 2022 roku miał zastąpić WIBOR i dał nazwę pierwszemu etapowi reformy. Problemy ze zmiennością i bazą transakcji sprawiły, że na przełomie 2024 i 2025 roku zastąpił go POLSTR, i to on od 2027 roku będzie standardem w nowych kredytach i obligacjach, a WIBOR zniknie z końcem 2036 roku. WIRON nadal jest publikowany, ale dla kredytobiorcy i tradera ważniejsze jest dziś zrozumienie mechanizmu, który oba wskaźniki dzielą: stóp składanych liczonych z danych historycznych.