Na rynku krypto da się zarabiać nie tylko na wzrostach i spadkach. Jedna z bardziej technicznych strategii – cash&carry, czyli zarabianie na fundingu – polega na tym, że w ogóle nie obstawiasz kierunku rynku, tylko zbierasz opłaty, które płacą sobie nawzajem traderzy na kontraktach wieczystych. Brzmi jak darmowe pieniądze. Nie jest – i w tym tekście pokazuję dlaczego.
Wpis powstał na przykładzie Deribita. Dziś już tam nie handluję, ale mechanizm działa tak samo na każdej giełdzie z kontraktami wieczystymi – zmieniają się tylko szczegóły, takie jak częstotliwość rozliczeń i opłaty. O samej giełdzie piszę w recenzji Deribita.
Spis treści
Czym jest funding rate
Kontrakty wieczyste (perpetual) nie mają daty wygaśnięcia, więc giełda potrzebuje mechanizmu, który utrzyma ich cenę blisko ceny spot. Tym mechanizmem jest funding – cykliczne płatności między pozycjami długimi i krótkimi, zwykle rozliczane co kilka godzin:
- funding dodatni – longi płacą shortom (kontrakt jest droższy niż spot, bo dominują kupujący),
- funding ujemny – shorty płacą longom.
Jak działają same kontrakty i dlaczego dźwignia działa w obie strony, wyjaśniam w tekście na czym polega granie na futures.
Strategia cash&carry – jak działa
- Kupujesz BTC na rynku spot – na przykład za 100 000 USD.
- Na giełdzie z kontraktami wieczystymi otwierasz shorta na BTC o tej samej wartości.
- Zmiana kursu przestaje mieć znaczenie: ile zyskasz na spocie, tyle stracisz na shorcie, i odwrotnie. Taka pozycja jest „delta-neutralna”.
- Zostaje sam funding. Dopóki jest dodatni, Twój short co jakiś czas dostaje wypłatę.
Cały zysk tej strategii to funding minus koszty. Nie zarabiasz na tym, że BTC rośnie – zarabiasz na tym, że inni bardzo chcą być long z dźwignią.
Ile można zarobić – przykładowe wyliczenia
Wynik zależy wyłącznie od tego, jaki funding będzie średnio obowiązywał w czasie trwania pozycji. Poniższe liczby to wyliczenia przykładowe, a nie historyczne wyniki – pokazują skalę, przy pozycji 100 000 USD, rozliczeniu co 8 godzin (3 razy dziennie) i bez procentu składanego oraz kosztów:
- średni funding +0,01% na 8 h → ok. 30 USD dziennie, ok. 11% w skali roku,
- średni funding +0,02% na 8 h → ok. 60 USD dziennie, ok. 22% w skali roku,
- średni funding +0,04% na 8 h → ok. 120 USD dziennie, ok. 44% w skali roku,
- średni funding −0,01% na 8 h → ok. 30 USD straty dziennie, ok. −11% w skali roku.
Wysoki funding pojawia się zwykle w euforii hossy, kiedy wszyscy chcą być long z dźwignią. W spokojnych okresach spada w okolice zera, a w bessie potrafi być ujemny – i wtedy to Ty płacisz. Dlatego roczne „APR” z tej strategii to nie stała stopa, tylko wypadkowa nastrojów na rynku.
Plusy strategii
- Brak ryzyka kursowego – spadek BTC o 30% nie zmienia wartości całej pozycji.
- Zarabiasz na emocjach innych – im większa chciwość na rynku, tym wyższy funding.
- Prosta konstrukcja – dwie pozycje, bez przewidywania kierunku.
- Kontrola nad częścią kapitału – BTC kupione na spot możesz trzymać na własnym portfelu.
Minusy i ryzyka
- Funding jest zmienny – dziś dodatni, jutro ujemny. Bez monitorowania strategia może przez tygodnie przynosić straty.
- Margin i likwidacja – short wymaga zabezpieczenia na giełdzie. Przy gwałtownym wzroście ceny musisz dopłacić margin, bo zysk na spocie leży gdzie indziej. Jeśli nie zdążysz, short może zostać zlikwidowany, a cała konstrukcja się rozpada.
- Ryzyko giełdy – nawet jeśli spot trzymasz u siebie, zabezpieczenie shorta leży na giełdzie. Upadek albo zablokowanie wypłat oznacza realną stratę – historia krypto zna takich przypadków wiele, opisuję je w tekście krypto usłane trupami.
- Koszty – prowizje przy otwarciu i zamknięciu obu nóg oraz różnica między ceną kontraktu a spotem w momencie wyjścia potrafią zjeść kilka tygodni fundingu.
- Regulacje – większość giełd oferujących kontrakty wieczyste nie ma w UE licencji na instrumenty pochodne dla klientów detalicznych. Dla klienta z Polski to działanie poza unijnym nadzorem – więcej w tekście o MiCA w Polsce.
- Podatki – zysk na kontraktach i zysk ze sprzedaży kryptowalut to w polskim PIT-38 dwie osobne kategorie, których nie można ze sobą kompensować. Zanim zaczniesz, sprawdź, jak to rozliczyć – zasady dla krypto opisuję w tekście podatek od kryptowalut.
Podsumowanie
Cash&carry na fundingu to ciekawa strategia dla kogoś, kto rozumie kontrakty wieczyste, pilnuje marginu i akceptuje ryzyko giełdy. Najlepiej działa w hossie, kiedy funding jest wysoki i stabilny, a najgorzej w bessie, kiedy zamiast zarabiać, dopłacasz. To nie jest lokata ani staking z gwarantowanym oprocentowaniem – to aktywna strategia, która wymaga obserwowania rynku.
Jeśli szukasz prostszej formy pasywnego dochodu z krypto, przeczytaj tekst o stakingu kryptowalut. A zanim otworzysz jakąkolwiek pozycję z dźwignią, policz jej wielkość w kalkulatorze wielkości pozycji.
