APR (ang. Annual Percentage Rate) to roczna stopa oprocentowania podana bez uwzględnienia kapitalizacji odsetek. Mówi, ile procent kapitału wynosi suma odsetek w skali roku, jeśli odsetki nie są doliczane do kapitału i nie zarabiają kolejnych odsetek. W krypto APR spotkasz przy stakingu, pożyczkach DeFi, farmach płynności i produktach typu „earn” na giełdach, a w kredytach konsumenckich w krajach anglosaskich – jako roczny koszt kredytu.
APR to nie to samo co RRSO
W Polsce często tłumaczy się APR jako RRSO, ale to uproszczenie. RRSO (rzeczywista roczna stopa oprocentowania) jest zdefiniowana w ustawie o kredycie konsumenckim: obejmuje wszystkie koszty kredytu (odsetki, prowizje, obowiązkowe ubezpieczenia) i jest liczona w sposób uwzględniający rozłożenie płatności w czasie, więc w praktyce zawiera efekt procentu składanego. Amerykański APR dla kredytów obejmuje część opłat, ale nie uwzględnia kapitalizacji. Z kolei w krypto APR zwykle w ogóle nie dotyczy kosztów – to po prostu nominalna roczna stopa zysku.
| Wskaźnik | Kapitalizacja | Opłaty | Gdzie spotkasz |
|---|---|---|---|
| APR | nie | zależnie od kontekstu | DeFi, staking, kredyty w USA |
| APY | tak | zwykle nie | DeFi, konta oszczędnościowe w USA |
| Oprocentowanie nominalne | nie | nie | lokaty i kredyty w Polsce |
| RRSO | tak (w metodzie liczenia) | tak, wszystkie koszty kredytu | kredyty konsumenckie w UE |
APR a APY
APY (Annual Percentage Yield) uwzględnia kapitalizację, czyli doliczanie odsetek do kapitału. Zależność między nimi:
APY = (1 + APR / n)n − 1, gdzie n to liczba kapitalizacji w roku.
Im częstsza kapitalizacja i wyższa stopa, tym większa różnica. Przy niskich stopach jest niewielka, przy stawkach spotykanych w DeFi robi się istotna.
Przykład: APR vs APY
Załóżmy, że wpłacasz 10 000 USDC do protokołu, który podaje 20% APR.
- Jeśli nagród nie odbierasz i nie reinwestujesz, po roku masz 2000 USDC zysku – dokładnie 20%.
- Jeśli co tydzień odbierasz nagrody i dokładasz je do depozytu, APY wynosi ok. 22,09%, czyli zysk to ok. 2209 USDC.
- Przy codziennej kapitalizacji APY rośnie do ok. 22,13% – różnica względem tygodniowej jest już symboliczna.
Drugi przykład: oferta kredytu z oprocentowaniem 12% w skali roku i miesięczną kapitalizacją odpowiada efektywnej stopie ok. 12,68%. W drugą stronę – jeśli ktoś reklamuje 10% APY przy miesięcznej kapitalizacji, to APR wynosi ok. 9,57%.
W praktyce ręczna kapitalizacja w DeFi kosztuje: każde odebranie nagród i ponowne wpłacenie to opłata za gas. Przy małym depozycie na sieci Ethereum koszt transakcji może zjeść cały zysk z częstszej kapitalizacji. Efekt procentu składanego dla dowolnych parametrów sprawdzisz w kalkulatorze procentu składanego.
APR w stakingu i DeFi – na co uważać
- Stawka zmienna – APR w DeFi zależy od popytu na pożyczki, emisji tokenów nagród i wielkości puli. Dzisiejsze 30% za tydzień może wynosić 5%.
- Waluta nagrody – APR liczony w tokenie protokołu nic nie mówi o wartości w dolarach. Jeśli token nagrody traci 50%, realny zysk spada o połowę.
- Inflacja podaży – w stakingu nagroda często tylko rekompensuje rozwodnienie wynikające z emisji nowych tokenów.
- Impermanent loss – w pulach płynności APR z opłat i nagród trzeba zestawić ze stratą wynikającą ze zmiany proporcji cen.
- Ryzyko protokołu – błąd w smart kontrakcie lub upadek platformy może zabrać cały kapitał, a nie tylko odsetki.
Najczęstsze błędy
- Porównywanie APR jednej oferty z APY drugiej – zawsze sprowadzaj oferty do tej samej miary.
- Utożsamianie APR z RRSO przy porównywaniu kredytów.
- Traktowanie chwilowej stawki jako gwarantowanej na cały rok.
- Pomijanie opłat za gas i prowizji przy liczeniu zysku z kapitalizacji.
- Zapominanie o podatku – w Polsce zyski z krypto rozlicza się w PIT-38 przy zamianie na walutę tradycyjną lub przy zakupie towarów i usług.
Perspektywa tradera
Dla tradera APR pojawia się głównie po stronie kosztów: oprocentowanie pożyczki na margin, koszt lewarowanego long lub short na giełdzie spot czy funding rate na kontraktach perpetualnych przeliczony na skalę roku. Funding 0,01% co 8 godzin to ok. 10,95% w skali roku bez kapitalizacji – przy trzymaniu pozycji przez tygodnie ten koszt realnie obniża wynik. Zanim ulokujesz wolne środki w produkcie z wysokim APR, zapytaj, skąd pochodzi zysk i co się stanie z depozytem, gdy rynek spadnie o 30%.
Najczęstsze pytania
Czy APR i RRSO to to samo?
Nie. RRSO obejmuje wszystkie koszty kredytu i uwzględnia rozłożenie płatności w czasie. APR ma różne definicje zależnie od rynku i zwykle nie uwzględnia kapitalizacji.
Co jest wyższe – APR czy APY?
Przy tej samej stopie i kapitalizacji częstszej niż raz w roku APY jest wyższe od APR. Przy kapitalizacji rocznej oba są równe.
Jak przeliczyć APR na APY?
Użyj wzoru APY = (1 + APR / n)n − 1, gdzie n to liczba kapitalizacji w roku.
Czy wysoki APR w DeFi oznacza wysoki zysk?
Niekoniecznie. Liczy się też wartość tokena nagrody, trwałość stawki, opłaty oraz ryzyko protokołu.
Dlaczego giełdy podają APR zamiast APY?
Bo nagrody często nie są automatycznie reinwestowane. Jeśli produkt ma automatyczną kapitalizację, zwykle podaje się APY.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
