Notowania ciągłe to system obrotu, w którym transakcje są zawierane na bieżąco przez całą główną część sesji – za każdym razem, gdy zlecenie kupna i zlecenie sprzedaży spotkają się cenowo. Cena instrumentu zmienia się więc wielokrotnie w ciągu dnia. Na GPW w ten sposób notowane są najpłynniejsze spółki, ETF-y i kontrakty terminowe, a faza notowań ciągłych dla akcji trwa zwykle od 9:00 do 16:50.
Przeciwieństwem notowań ciągłych jest system kursu jednolitego, w którym transakcje zawiera się tylko w określonych momentach dnia (fixingach), po jednej cenie dla wszystkich.
Jak działa arkusz zleceń
Serce notowań ciągłych to arkusz zleceń. Po jednej stronie są zlecenia kupna uporządkowane od najwyższej ceny, po drugiej zlecenia sprzedaży od najniższej. Najlepsza oferta kupna (bid) i najlepsza oferta sprzedaży (ask) wyznaczają spread. Transakcja dochodzi do skutku, gdy ktoś zgodzi się na cenę po drugiej stronie arkusza.
Zlecenia realizowane są według zasady priorytetu ceny, a potem czasu: pierwszeństwo ma lepsza cena, a przy tej samej cenie – zlecenie złożone wcześniej.
Przykład
W arkuszu najlepsza oferta sprzedaży to 50,10 zł na 300 akcji, a kolejna 50,20 zł na 500 akcji. Składasz zlecenie kupna 500 akcji po każdej cenie. Kupisz 300 akcji po 50,10 zł i 200 po 50,20 zł. Średnia cena wyjdzie wyższa, niż widziałeś na ekranie przed kliknięciem. Na płynnej spółce różnica jest groszowa, na mało płynnej potrafi wynosić kilka procent.
Podstawowe rodzaje zleceń na GPW
| Zlecenie | Jak działa |
|---|---|
| Z limitem ceny (LIM) | kupno nie drożej / sprzedaż nie taniej niż wskazana cena |
| Po każdej cenie (PKC) | realizacja natychmiast po najlepszych dostępnych cenach, także kolejnych poziomach arkusza; przy ważności WiA niezrealizowana część jest anulowana |
| Po cenie rynkowej (PCR) | realizacja po najlepszej cenie po drugiej stronie arkusza, niezrealizowana reszta traci ważność |
| Z limitem aktywacji (stop) | zlecenie trafia do arkusza dopiero, gdy kurs osiągnie ustalony poziom; stop loss po aktywacji trafia do arkusza jako PKC z ważnością WiA |
| Wykonaj i anuluj (WiA) | realizuje się to, co się da od razu, reszta jest anulowana |
| Wykonaj lub anuluj (WLA) | realizuje się całe zlecenie od razu albo wcale |
Od 5 października 2026 r. (system transakcyjny WATS) zlecenia PKC i PCR można składać wyłącznie z ważnością WiA, WLA, WNF lub WNZ, a giełda odrzuca je, jeśli ich realizacja przekroczyłaby widełki.
Nazwy i dostępność typów zleceń mogą się nieco różnić między domami maklerskimi.
Ochrona przed gwałtownymi ruchami
W notowaniach ciągłych giełda stosuje tzw. widełki – dopuszczalne ograniczenia wahań kursu. Jeśli zlecenie spowodowałoby transakcję po cenie wykraczającej poza te granice, notowania danego instrumentu są na chwilę przerywane i przechodzą w fazę równoważenia, po której wyznaczany jest nowy kurs. To mechanizm, który ma chronić przed przypadkowymi zleceniami i paniką, ale nie przed samym spadkiem czy wzrostem.
Notowania ciągłe a płynność
- Płynne spółki – wąski spread, duże zlecenia w arkuszu, realizacja blisko ceny z ekranu.
- Mało płynne spółki – szeroki spread, puste poziomy w arkuszu, ryzyko realizacji po zaskakująco złej cenie.
- Pora dnia – najwięcej się dzieje po otwarciu i przed zamknięciem, w środku dnia płynność zwykle spada.
Najczęstsze błędy
- Zlecenia PKC na mało płynnych spółkach.
- Patrzenie tylko na ostatni kurs, bez sprawdzenia głębokości arkusza.
- Zakładanie, że zlecenie stop zawsze zrealizuje się po cenie aktywacji – przy luce cenowej wykona się po pierwszej dostępnej cenie.
- Składanie dużego zlecenia naraz zamiast rozłożenia go w czasie lub na kilka limitów.
Zanim złożysz zlecenie, policz jego wielkość od stop lossa w kalkulatorze wielkości pozycji i przejdź przez checklistę tradera.
Najczęstsze pytania
Czym różni się zlecenie PKC od PCR?
PKC realizuje się natychmiast po wszystkich dostępnych cenach, nawet kolejnych poziomach arkusza. PCR realizuje się po najlepszej cenie po drugiej stronie arkusza, a niezrealizowana reszta traci ważność. Od 5 października 2026 r. (system WATS) reszta PCR nie zamienia się już w zlecenie z limitem, a reszta PKC z ważnością WiA jest anulowana.
Co to jest spread?
To różnica między najlepszą ofertą sprzedaży a najlepszą ofertą kupna. Im mniejszy spread, tym niższy ukryty koszt natychmiastowej transakcji.
Co oznacza, że notowania zostały wstrzymane?
Giełda na chwilę zatrzymała handel danym instrumentem, najczęściej po przekroczeniu dopuszczalnych wahań kursu. Po fazie równoważenia notowania są wznawiane.
Czy widzę cały arkusz zleceń?
Zależy od pakietu danych u brokera. Podstawowe notowania pokazują zwykle kilka najlepszych ofert, pełna głębokość arkusza bywa dostępna w droższych pakietach.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.

