IOC (immediate or cancel, „wykonaj natychmiast lub anuluj”) i FOK (fill or kill, „wykonaj w całości lub anuluj”) to warunki ważności zlecenia (ang. time in force). Określają, co ma się stać ze zleceniem, jeśli nie da się go od razu wykonać. Najczęściej stosuje się je do zleceń z limitem ceny, choć na części platform można je łączyć także ze zleceniami rynkowymi.
IOC, FOK i GTC w skrócie
| Warunek | Co się dzieje | Czy trafia do arkusza |
|---|---|---|
| GTC – good till cancelled | wykonuje się to, co możliwe, reszta czeka w arkuszu do anulowania | tak |
| IOC – immediate or cancel | wykonuje się natychmiast to, co możliwe, reszta jest anulowana | nie |
| FOK – fill or kill | wykonuje się od razu całość albo nic | nie |
Kluczowa różnica: IOC akceptuje częściowe wykonanie, FOK – nie. GTC jako jedyne z tej trójki zostawia niewykonaną część w księdze zleceń, więc może stać się zleceniem typu maker. IOC i FOK zawsze zabierają płynność, czyli są rozliczane jak zlecenia taker.
Przykład na arkuszu
Załóżmy, że po stronie sprzedaży w arkuszu BTC/USDT stoi: 0,8 BTC po 59 990 USD, 0,7 BTC po 60 000 USD i 1,0 BTC po 60 010 USD. Składasz zlecenie kupna 2 BTC z limitem 60 000 USD.
| Warunek | Wykonane | Średnia cena | Co dalej |
|---|---|---|---|
| GTC | 1,5 BTC | ok. 59 994,67 USD | 0,5 BTC czeka w arkuszu po 60 000 USD |
| IOC | 1,5 BTC | ok. 59 994,67 USD | 0,5 BTC anulowane |
| FOK | 0 BTC | – | całe zlecenie anulowane |
| Market (dla porównania) | 2 BTC | 59 998,50 USD | ostatnie 0,5 BTC po 60 010 USD |
Średnia dla 1,5 BTC to (0,8 × 59 990 + 0,7 × 60 000) / 1,5 = 89 992 / 1,5 ≈ 59 994,67 USD. Zlecenie rynkowe kupiłoby całe 2 BTC, ale po średniej 119 997 / 2 = 59 998,50 USD – limit chroni przed wejściem na wyższe poziomy arkusza.
Kiedy używać IOC
- Chcesz wejść od razu, ale nie drożej niż ustalony limit – IOC to „zlecenie rynkowe z bezpiecznikiem”.
- Nie chcesz, żeby niewykonana część wisiała w arkuszu i wypełniła się później, gdy sytuacja będzie już inna.
- Handlujesz na mało płynnym rynku i akceptujesz częściowe wykonanie.
Kiedy używać FOK
- Transakcja ma sens tylko w pełnej wielkości – np. jedna noga arbitrażu lub hedgingu, gdzie połowa pozycji tworzy niezabezpieczone ryzyko.
- Nie chcesz „ogryzków” pozycji, które trzeba potem osobno zamykać i które generują dodatkowe prowizje.
Inne warunki ważności
Poza trójką GTC, IOC i FOK spotkasz też zlecenia ważne do końca sesji (day), ważne do określonej daty (GTD) oraz post-only – zlecenie, które zostanie przyjęte tylko wtedy, gdy trafi do arkusza jako maker, a anulowane, gdyby miało się wykonać od razu. Post-only to w pewnym sensie przeciwieństwo IOC. Polscy brokerzy stosują dla podobnych warunków własne nazwy i skróty, więc przed pierwszym użyciem sprawdź opis w swojej platformie.
Najczęstsze błędy
- Używanie FOK na cienkim arkuszu i zdziwienie, że zlecenie ciągle jest anulowane.
- Założenie, że IOC wykona całość – częściowe wykonanie oznacza mniejszą pozycję niż planowana, a stop loss trzeba dopasować do faktycznej wielkości.
- Zostawianie zleceń GTC na długo i zapominanie o nich.
- Oczekiwanie prowizji maker przy zleceniu IOC lub FOK.
Perspektywa tradera
Przy wybiciach i dynamicznych ruchach IOC z limitem kilka tików powyżej ceny daje szybkość zlecenia rynkowego, ale z kontrolą poślizgu. Jeśli wykona się tylko część, masz mniejszą pozycję – ryzyko w złotych spada, a nie rośnie, i to jest bezpieczny kierunek błędu. Pamiętaj tylko, żeby stop loss i take profit ustawić na faktycznie wykonaną wielkość, a nie na tę z planu. Ryzyko na pozycji przeliczysz w kalkulatorze wielkości pozycji.
Najczęstsze pytania
Czym różni się IOC od FOK?
IOC pozwala na częściowe wykonanie i anuluje resztę. FOK wymaga wykonania całości od razu – inaczej anuluje całe zlecenie.
Czy zlecenie IOC może trafić do arkusza?
Nie. Wszystko, czego nie da się wykonać natychmiast, jest anulowane. Dlatego IOC jest zawsze zleceniem taker.
Czy zlecenie rynkowe to to samo co IOC?
Podobnie się zachowuje, bo wykonuje się od razu. Zlecenie rynkowe nie ma jednak limitu ceny, a IOC z limitem nie kupi drożej, niż wskazałeś.
Co oznacza GTC?
Good till cancelled – zlecenie ważne do anulowania. Niewykonana część czeka w arkuszu. Niektóre platformy i tak wygaszają takie zlecenia po określonym czasie.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
