Depozyt podtrzymujący (ang. maintenance margin) to minimalna wartość kapitału, jaka musi pozostać na rachunku lub w pozycji z dźwignią, żeby pozycja mogła pozostać otwarta. Gdy kapitał spadnie poniżej tego poziomu, broker lub giełda wzywa do uzupełnienia środków albo zamyka pozycję. Depozyt podtrzymujący jest zawsze niższy niż depozyt początkowy, czyli kwota wymagana do otwarcia pozycji.
Depozyt początkowy a podtrzymujący
| Pojęcie | Co oznacza | Kiedy ma znaczenie |
|---|---|---|
| Depozyt początkowy | kwota potrzebna do otwarcia pozycji, zależna od dźwigni | w chwili otwarcia |
| Depozyt podtrzymujący | minimum, które musi zostać po uwzględnieniu straty | przez cały czas trwania pozycji |
| Bufor | różnica między nimi – ile możesz stracić do wezwania lub likwidacji | przy planowaniu stopu i wielkości pozycji |
Im wyższa dźwignia, tym mniejszy depozyt początkowy i tym mniejszy bufor do depozytu podtrzymującego. Dlatego przy dużej dźwigni nawet niewielki ruch ceny prowadzi do zamknięcia pozycji.
Margin call i likwidacja
Gdy kapitał zbliża się do depozytu podtrzymującego, pojawia się margin call – ostrzeżenie lub wezwanie do dopłaty. Na klasycznych rynkach terminowych wezwanie oznacza zwykle konieczność uzupełnienia rachunku do poziomu depozytu początkowego. U brokerów CFD margin call to najczęściej komunikat w platformie. Jeśli kapitał spadnie dalej, następuje automatyczne zamknięcie pozycji (stop out) albo – na giełdach kryptowalut – likwidacja.
Forex i CFD w Polsce
U brokerów forex i CFD kluczowym wskaźnikiem jest poziom depozytu (ang. margin level): kapitał rachunku podzielony przez wymagany depozyt, wyrażony w procentach. Dla klientów detalicznych w Polsce obowiązują zasady wynikające z interwencji produktowej ESMA, utrwalone przez KNF: broker musi zamknąć pozycje, gdy kapitał spadnie do 50% wymaganego depozytu na rachunku. Klient detaliczny ma też ochronę przed ujemnym saldem – nie może stracić więcej niż środki na rachunku. Poziomy ostrzeżeń margin call powyżej 50% ustala już sam broker.
Krypto – kontrakty perpetual
Na giełdach kryptowalut depozyt podtrzymujący wyraża się zwykle jako procent nominału pozycji. Stopa rośnie wraz z wielkością pozycji – duże pozycje wymagają relatywnie większego zabezpieczenia. Gdy saldo depozytu pozycji (depozyt plus niezrealizowany wynik) spadnie do depozytu podtrzymującego, następuje likwidacja, zwykle z dodatkową opłatą. Cena likwidacji liczona jest z mark price, a nie z ostatniej ceny transakcyjnej.
Przykład 1: CFD na indeks
Załóżmy rachunek 10 000 zł i pozycję CFD na indeks o nominale 100 000 zł przy dźwigni 1:20. Wymagany depozyt to 5000 zł, a poziom depozytu na starcie wynosi 10 000 / 5000 = 200%. Zamknięcie przymusowe nastąpi, gdy kapitał spadnie do 50% wymaganego depozytu, czyli do 2500 zł. Oznacza to stratę 7500 zł – ruch indeksu o 7,5% przeciw pozycji. Przy dwóch takich pozycjach wymagany depozyt rośnie do 10 000 zł, próg zamknięcia do 5000 zł, a dopuszczalna strata spada do 5000 zł, czyli 2,5% ruchu łącznego nominału 200 000 zł.
Przykład 2: kontrakt perpetual na ETH
Załóżmy long 20 ETH po 3000 USD – nominał 60 000 USDT – z dźwignią 20x w trybie izolowanym. Depozyt początkowy wynosi 3000 USDT. Przyjmijmy umownie depozyt podtrzymujący 1% nominału, czyli 600 USDT. Bufor to 2400 USDT, co przy 20 ETH daje 120 USD na ETH. Likwidacja nastąpi w okolicy 2880 USD – przy spadku o 4%.
Najczęstsze błędy
- Mylenie depozytu początkowego z podtrzymującym.
- Liczenie bufora tylko dla jednej pozycji, gdy na rachunku są inne.
- Traktowanie margin call jako sygnału do dopłaty, a nie do oceny, czy pozycja ma sens.
- Pomijanie tego, że stopa depozytu podtrzymującego rośnie wraz z wielkością pozycji.
Perspektywa tradera
Depozyt podtrzymujący to granica, której nie powinieneś nigdy dotykać. Zanim otworzysz pozycję, sprawdź, gdzie wypada stop out lub likwidacja, i upewnij się, że Twój stop loss leży wyraźnie bliżej. Jeśli jest odwrotnie, pozycja jest za duża albo stop za daleko. Dopłacanie do rachunku, żeby uniknąć zamknięcia tracącej pozycji, to najczęściej sposób na powiększenie straty.
Najczęstsze pytania
Czym różni się depozyt podtrzymujący od początkowego?
Depozyt początkowy jest potrzebny do otwarcia pozycji. Depozyt podtrzymujący to niższe minimum, które musi pozostać w trakcie jej trwania. Różnica między nimi to bufor na straty.
Co się dzieje, gdy kapitał spadnie poniżej depozytu podtrzymującego?
Broker lub giełda wzywa do uzupełnienia środków albo zamyka pozycję. U brokerów CFD dla klientów detalicznych w Polsce zamknięcie następuje najpóźniej przy 50% wymaganego depozytu.
Czy mogę stracić więcej niż mam na rachunku CFD?
Klient detaliczny w Polsce ma ochronę przed ujemnym saldem, więc strata jest ograniczona do środków na rachunku. Zasady dla klientów profesjonalnych są inne.
Dlaczego depozyt podtrzymujący na krypto rośnie z wielkością pozycji?
Bo zamknięcie dużej pozycji wywołuje większy wpływ na cenę i ryzyko dla giełdy. Wyższy wymóg daje więcej czasu na likwidację bez strat dla funduszu ubezpieczeniowego.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
