Mark Price, czyli cena znacznikowa, to specjalnie wyliczana cena referencyjna kontraktu futures, wykorzystywana przez giełdę przede wszystkim do obliczania niezrealizowanego wyniku pozycji (unrealized PnL) oraz określania poziomu likwidacji.
Mark Price nie jest tym samym co Last Price, czyli cena ostatniej transakcji zawartej na danej giełdzie.
Zamiast opierać najważniejsze mechanizmy związane z ryzykiem wyłącznie na pojedynczej ostatniej transakcji, giełdy wykorzystują cenę referencyjną, która ma lepiej odzwierciedlać rzeczywistą wartość instrumentu i ograniczać wpływ krótkotrwałych anomalii cenowych.
Po co istnieje Mark Price?
Wyobraźmy sobie sytuację, w której Bitcoin na jednej giełdzie futures kosztuje:
100 000 USD
Nagle ktoś składa bardzo duże zlecenie i na chwilę przepycha cenę do:
96 000 USD
Po sekundzie cena wraca do:
100 000 USD.
Jeżeli giełda wykorzystywałaby wyłącznie Last Price do określania likwidacji, taki krótkotrwały ruch mógłby doprowadzić do niepotrzebnego zamknięcia wielu pozycji.
Mark Price ma ograniczać takie ryzyko.
Jest konstruowany na podstawie szerszych danych rynkowych i odpowiednich mechanizmów wygładzających, dzięki czemu pojedynczy gwałtowny ruch na jednym rynku nie powinien automatycznie wywołać fali likwidacji.
Mark Price a Last Price
To jedno z najważniejszych rozróżnień w tradingu futures.
Last Price to cena ostatniej transakcji na danym rynku.
Mark Price to wyliczona przez giełdę cena referencyjna, która ma odzwierciedlać bardziej „sprawiedliwą” wartość kontraktu.
W normalnych warunkach obie ceny są zazwyczaj bardzo zbliżone.
Mogą jednak chwilowo się różnić, szczególnie podczas:
- gwałtownych ruchów rynku,
- bardzo dużej zmienności,
- niskiej płynności,
- nagłych zmian spreadu,
- nietypowych sytuacji na pojedynczej giełdzie.
Mark Price a Index Price
Trzecim pojęciem, które warto znać, jest Index Price.
Index Price to cena referencyjna bazująca na cenach aktywa z kilku rynków spot.
Przykładowo indeks Bitcoina może być tworzony na podstawie cen BTC na wielu dużych giełdach spot.
Mark Price jest następnie wyliczany na podstawie Index Price oraz dodatkowych elementów związanych z rynkiem futures, takich jak funding i basis. Dokładna metodologia zależy od konkretnej giełdy.
W uproszczeniu można więc przyjąć:
Spot → Index Price → Mark Price
Nie jest to jednak uniwersalny wzór matematyczny dla każdej giełdy.
Jak wyliczany jest Mark Price?
Nie ma jednej identycznej formuły obowiązującej na wszystkich giełdach.
Poszczególne platformy stosują własne mechanizmy.
Przykładowo Bybit opisuje Mark Price dla kontraktów perpetual jako wartość opartą na globalnym indeksie spot oraz wygaszanej w czasie korekcie funding/basis.
Z kolei Binance wykorzystuje mechanizm oparty na medianie trzech wartości, uwzględniających m.in. Index Price, funding oraz cenę kontraktu.
Dlatego nie należy zakładać, że:
Mark Price = Index Price
ani że:
Mark Price = Last Price.
Są to różne wartości, choć w normalnych warunkach mogą być bardzo do siebie zbliżone.
Mark Price a likwidacja
To najważniejsza funkcja Mark Price z punktu widzenia tradera korzystającego z dźwigni.
Na wielu giełdach futures likwidacja pozycji jest uruchamiana na podstawie Mark Price, a nie Last Price.
Przykład:
Otwieram pozycję long na BTC.
Cena wejścia: 100 000 USD
Cena likwidacji: 95 000 USD
Na giełdzie Last Price na chwilę spada do:
94 500 USD
ale Mark Price pozostaje na:
95 500 USD.
Jeżeli mechanizm danej giełdy wykorzystuje Mark Price jako wyzwalacz likwidacji, pozycja nie zostanie zlikwidowana tylko dlatego, że Last Price wykonał taki ruch.
Jeżeli natomiast Mark Price osiągnie poziom likwidacji, pozycja może zostać zamknięta.
Właśnie dlatego podczas handlu z dźwignią warto obserwować Mark Price, a nie wyłącznie cenę widoczną na świecach.
Mark Price a Unrealized PnL
Mark Price może być również wykorzystywany do wyliczania niezrealizowanego zysku lub straty.
Załóżmy, że otwieram long:
Wejście: 100 000 USD
Aktualny Last Price:
101 000 USD
Mark Price:
100 800 USD
W zależności od zasad konkretnej giełdy niezrealizowany PnL może być obliczany na podstawie Mark Price, a nie ostatniej ceny transakcji.
Dlatego czasami trader może zauważyć, że cena na wykresie i wartość PnL nie zachowują się dokładnie tak, jak oczekiwał.
Mark Price a Stop Loss i Take Profit
Tutaj trzeba uważać, ponieważ nie wszystkie zlecenia są uruchamiane na podstawie Mark Price.
Giełda może pozwalać traderowi wybrać określony typ ceny wyzwalającej zlecenie, np.:
- Last Price,
- Mark Price,
- Index Price.
Zasady zależą od platformy.
Dlatego przed ustawieniem Stop Lossa warto sprawdzić, jaki rodzaj ceny jest wykorzystywany jako trigger dla konkretnego zlecenia.
Jest to szczególnie istotne podczas gwałtownych ruchów rynku, kiedy Last Price i Mark Price mogą się od siebie wyraźnie różnić.
Mark Price a funding
Mark Price jest również powiązany z mechanizmem funding rate stosowanym w kontraktach perpetual.
Funding ma pomagać utrzymywać cenę kontraktu perpetual w pobliżu ceny aktywa bazowego.
Jeżeli kontrakt perpetual jest notowany z premią względem rynku spot, funding może powodować przepływ środków od jednej grupy traderów do drugiej.
W zależności od giełdy i konkretnego kontraktu element związany z fundingiem może być wykorzystywany przy wyliczaniu Mark Price.
Dlaczego Mark Price jest ważny dla day tradera?
Jeżeli handluję futures z dźwignią, nie powinienem patrzeć wyłącznie na wykres Last Price.
W praktyce interesują mnie co najmniej trzy wartości:
Last Price – gdzie odbywają się ostatnie transakcje.
Index Price – referencyjna cena rynku spot.
Mark Price – cena wykorzystywana przez giełdę do kluczowych obliczeń związanych z pozycją.
Szczególnie ważna jest różnica pomiędzy Mark Price a moim Liquidation Price.
Jeżeli Mark Price zaczyna szybko zbliżać się do poziomu likwidacji, ryzyko pozycji rośnie, nawet jeśli pojedyncze świece lub Last Price wyglądają nieco inaczej.
Mark Price – przykład
Załóżmy:
BTC Last Price: 100 000 USD
BTC Index Price: 99 950 USD
BTC Mark Price: 99 980 USD
Trader posiada pozycję long.
Jeżeli nastąpi gwałtowny ruch na jednej giełdzie i Last Price spadnie chwilowo do:
98 000 USD
Mark Price może nie spaść równie mocno.
Dzięki temu pojedynczy, krótkotrwały ruch na rynku nie musi automatycznie doprowadzić do likwidacji pozycji.
Jeżeli jednak spadek obejmie szeroki rynek i w konsekwencji Mark Price również zacznie szybko spadać, ochrona przed pojedynczym „wiciem” przestaje mieć znaczenie.
Czy Mark Price może różnić się od ceny na wykresie?
Tak.
I jest to całkowicie normalne.
Najczęściej różnica jest niewielka.
Podczas bardzo gwałtownych ruchów może jednak stać się zauważalna.
Dlatego trader futures może zobaczyć sytuację, w której:
Last Price ≠ Mark Price
Nie oznacza to automatycznie błędu giełdy.
Wynika to z tego, że obie wartości pełnią różne funkcje.
Last Price pokazuje ostatnią wykonaną transakcję, natomiast Mark Price ma być bardziej odporną na chwilowe anomalie cenowe miarą wartości kontraktu.
Mark Price a ryzyko likwidacji
Jeżeli korzystam z wysokiej dźwigni, Mark Price powinien być jednym z podstawowych parametrów, które obserwuję.
Przykładowo:
Mark Price: 100 000 USD
Liquidation Price: 99 000 USD
Odległość wynosi zaledwie:
1%
Oznacza to, że niewielki ruch rynku może znacząco zwiększyć ryzyko likwidacji.
Samo patrzenie na Last Price może w takim momencie dawać niepełny obraz sytuacji.
Podsumowanie
Mark Price (cena znacznikowa) to cena referencyjna stosowana przez giełdy instrumentów pochodnych do określania wartości pozycji i zarządzania ryzykiem.
W szczególności może służyć do:
- obliczania niezrealizowanego PnL,
- określania wymagań dotyczących depozytu,
- monitorowania poziomu ryzyka,
- uruchamiania likwidacji.
Mark Price nie jest tym samym co Last Price ani Index Price.
Jego najważniejszym zadaniem jest ograniczenie wpływu krótkotrwałych anomalii i manipulacji na jednej giełdzie na mechanizmy związane z likwidacją.
Jeżeli handlujesz futures z dźwignią, patrzenie wyłącznie na cenę z wykresu to za mało. To Mark Price może decydować o tym, czy Twoja pozycja nadal istnieje.
