Bitcoin treasury company (spółka skarbca bitcoinowego, ang. bitcoin treasury company) to spółka giełdowa, której głównym celem jest gromadzenie bitcoina w bilansie. Pozyskuje kapitał z rynku, emitując akcje, obligacje zamienne i akcje uprzywilejowane, a pieniądze zamienia na BTC. Szerszą kategorią są spółki typu digital asset treasury (DAT), które w ten sam sposób gromadzą także ETH, SOL czy inne kryptowaluty. Według bitcointreasuries.net na początku października 2026 roku blisko 200 spółek publicznych trzymało łącznie około 1,28 mln BTC, czyli ponad 6% całej podaży bitcoina.
Opisuję ten model, bo w latach 2024–2025 stał się jednym z głównych źródeł popytu na bitcoina, a w 2026 roku pokazał swoją drugą, mniej przyjemną stronę. Wiele spółek straciło premię do wartości swoich bitcoinów, część zaczęła odkupować własne akcje, a niektóre sprzedawały BTC. Jeśli handlujesz bitcoinem albo akcjami powiązanymi z krypto, musisz rozumieć, jak działa ten mechanizm i kiedy może zadziałać w drugą stronę.
Co to jest bitcoin treasury company w prostych słowach
To firma, która mówi inwestorom: „daj nam pieniądze, kupimy za nie bitcoina, a Twój udział w bitcoinach na akcję będzie z czasem rósł”. Kupując jej akcje, nie kupujesz BTC bezpośrednio. Kupujesz udział w spółce, która ma bitcoiny, ale też długi, akcje uprzywilejowane z obowiązkową dywidendą, koszty operacyjne i zarząd podejmujący decyzje za Ciebie. Wartość akcji zależy więc od trzech rzeczy: ceny bitcoina, liczby BTC przypadających na akcję i tego, ile rynek jest gotów zapłacić ponad wartość samych bitcoinów.
Model Strategy i jego naśladowcy
- Strategy (MSTR). Pionier modelu. Spółka Michaela Saylora, dawniej MicroStrategy, kupiła pierwsze bitcoiny w sierpniu 2020 roku. Na początku października 2026 roku miała około 848 tys. BTC, czyli ponad 4% podaży i około dwóch trzecich wszystkich bitcoinów w spółkach publicznych. Średni koszt zakupu według doniesień wynosi około 75,4 tys. USD za BTC. Finansuje się emisją akcji zwykłych i całą rodziną akcji uprzywilejowanych (STRK, STRF, STRD, STRC, STRE), które spółka nazywa „cyfrowym kredytem”.
- Metaplanet. Japoński odpowiednik Strategy, notowany w Tokio. Na 30 września 2026 roku miał 44 000 BTC.
- Twenty One Capital (XXI). Spółka założona w 2025 roku przez Jacka Mallersa przy wsparciu Tethera, notowana na NYSE od grudnia 2025 roku. Ma 43 514 BTC. W lipcu 2026 roku Mallers zrezygnował z funkcji CEO, a planowane połączenie ze Strike nie doszło do skutku.
- Strive (ASST). Spółka współzałożona przez Viveka Ramaswamy’ego, która przejęła Semler Scientific. Według raportu z 2 października 2026 roku miała 29 462 BTC i finansuje się głównie akcjami uprzywilejowanymi SATA.
- Nakamoto (dawniej KindlyMD). Spółka Davida Baileya, przykład tego, jak model może się nie udać. Po zebraniu 563 mln USD w transakcjach PIPE i odblokowaniu tanio sprzedanych akcji kurs spadł do jesieni 2025 roku o ponad 95% od szczytu.
Model skopiowano także na innych kryptowalutach. Największym skarbcem ETH jest BitMine Immersion Technologies (BMNR) Toma Lee, który 5 października 2026 roku raportował ponad 6 mln ETH, około 4,9% podaży. SharpLink (SBET) pod koniec czerwca 2026 roku miał około 887 tys. ETH. W Solanie liderem jest Forward Industries z około 8,5 mln SOL na koniec września 2026 roku.
Jak spółki finansują zakupy
- ATM (at-the-market). Program sprzedaży nowych akcji bezpośrednio na rynek, w małych porcjach, po bieżącej cenie. Szybki i elastyczny, ale stale zwiększa liczbę akcji.
- Obligacje zamienne. Dług z niskim lub zerowym kuponem, który inwestor może zamienić na akcje po określonej cenie. Spółka dostaje tani kapitał, a inwestor opcję na wzrost kursu. Problem pojawia się, gdy kurs nie dojdzie do ceny zamiany, a obligacje trzeba spłacić gotówką.
- Akcje uprzywilejowane. Papiery z ustaloną dywidendą, często 9–13% rocznie. Nie rozwadniają bezpośrednio akcji zwykłych, ale tworzą stałe zobowiązanie, które trzeba płacić także w bessie.
- PIPE i kredyty. Prywatne emisje dla inwestorów instytucjonalnych, zwykle z dyskontem, oraz kredyty zabezpieczone bitcoinem.
mNAV, czyli ile rynek płaci za bitcoiny w spółce
mNAV (multiple of net asset value) to stosunek wyceny spółki do wartości jej bitcoinów. W najprostszej wersji liczysz go tak: kapitalizacja rynkowa podzielona przez liczbę BTC razy cena BTC. Strategy używa wersji opartej na wartości przedsiębiorstwa (kapitalizacja plus dług i akcje uprzywilejowane minus gotówka), dlatego porównując spółki, sprawdzaj, którą definicję podaje dana firma.
Przykład liczbowy. Spółka ma 10 000 BTC, a bitcoin kosztuje 80 000 USD, więc jej bitcoiny są warte 800 mln USD. Ma 100 mln akcji po 12 USD, czyli kapitalizację 1,2 mld USD. mNAV wynosi 1,2 mld / 800 mln = 1,5. Na jedną akcję przypada 0,0001 BTC.
Teraz spółka sprzedaje przez ATM 10 mln nowych akcji po 12 USD i za 120 mln USD kupuje 1500 BTC. Ma 11 500 BTC i 110 mln akcji, czyli 0,0001045 BTC na akcję. Liczba bitcoinów na akcję wzrosła o około 4,5%, mimo że akcji jest więcej. To jest właśnie „BTC yield”.
Ten sam ruch przy mNAV 0,8 (kapitalizacja 640 mln USD, kurs 6,40 USD) wygląda inaczej. 10 mln nowych akcji daje 64 mln USD, czyli tylko 800 BTC. Spółka ma 10 800 BTC na 110 mln akcji, czyli 0,0000982 BTC na akcję. Liczba BTC na akcję spadła o około 1,8%. Przy mNAV poniżej 1 emisja akcji niszczy wartość dla dotychczasowych akcjonariuszy.
BTC yield, flywheel i odwrócenie mechanizmu
BTC yield to metryka spopularyzowana przez Strategy: procentowa zmiana liczby BTC przypadających na jedną akcję w pełni rozwodnioną w danym okresie. Mimo nazwy to nie jest odsetek ani dochód w bitcoinie. Spółka nie „zarabia” BTC, tylko zamienia wycenę swoich akcji na więcej bitcoinów na akcję.
Gdy rynek płaci wysoką premię, działa flywheel: wysoki mNAV pozwala emitować akcje z zyskiem w BTC na akcję, rosnące BTC na akcję uzasadnia premię, a zakupy wspierają cenę bitcoina. W 2026 roku zobaczyliśmy odwrócenie. Wiele spółek zeszło w okolice mNAV 1 lub niżej. Strategy w sierpniu 2026 roku raportował mNAV około 1,01. Twenty One przy 43 514 BTC miał w lipcu 2026 roku kapitalizację około 1,8 mld USD, wyraźnie poniżej wartości swoich bitcoinów. Spółki zaczęły skupować własne akcje i akcje uprzywilejowane, a Metaplanet w trzecim kwartale 2026 roku sprzedał 10 000 BTC (po czym odkupił 11 000 BTC drożej), tłumacząc to sprawdzeniem zdolności do zamiany bitcoina na gotówkę. Z mojej perspektywy najważniejsze pytanie brzmi: co zrobią spółki z długiem i dywidendami do zapłacenia, jeśli bitcoin i mNAV spadną jednocześnie.
Indeksy MSCI
W październiku 2025 roku MSCI zaproponował wykluczenie z indeksów spółek, których aktywa cyfrowe stanowią co najmniej 50% aktywów. 6 stycznia 2026 roku wycofał się z tego pomysłu i zapowiedział szerszy przegląd spółek z przewagą aktywów nieoperacyjnych. W sierpniu 2026 roku ruszyły konsultacje nowej metodologii z kilkoma testami finansowymi, a Strategy formalnie się jej sprzeciwił. Na początek października 2026 roku ostateczna decyzja nie była znana. Wykluczenie oznaczałoby przymusową sprzedaż akcji przez fundusze pasywne.
Co to oznacza dla Ciebie
Akcje spółki skarbca bitcoinowego to lewarowana ekspozycja na bitcoina z dodatkowymi warstwami ryzyka: premią mNAV, długiem i decyzjami zarządu. W hossie mogą rosnąć szybciej niż BTC, w bessie spadają mocniej. Jeśli bierzesz taką ekspozycję, policz wielkość pozycji w kalkulatorze wielkości pozycji tak, jakby to był instrument bardziej zmienny niż sam bitcoin.
Ryzyka spółek skarbca bitcoinowego
- Rozwodnienie. Emisje przez ATM, warranty i zamiana obligacji zwiększają liczbę akcji. Przy mNAV poniżej 1 każda emisja zmniejsza BTC na akcję.
- Dźwignia. Obligacje zamienne, kredyty i akcje uprzywilejowane trzeba obsłużyć niezależnie od ceny BTC.
- Zależność od kursu. Spadek bitcoina obniża wartość skarbca i zwykle jednocześnie kompresuje mNAV, więc akcje tracą podwójnie.
- Wymuszona sprzedaż BTC. Przy braku taniego kapitału spółka może sprzedać bitcoiny, żeby spłacić dług lub zapłacić dywidendy.
- Indeksy. Ewentualne wykluczenie z indeksów MSCI lub innych dostawców oznaczałoby odpływ kapitału pasywnego.
- Konkurencja ETF-ów. Spotowe ETF-y na bitcoina dają czystą ekspozycję bez premii i długu, co ogranicza sens płacenia wysokiego mNAV.
Najczęstsze pytania o bitcoin treasury company
Ile bitcoinów mają spółki publiczne?
Według bitcointreasuries.net na początku października 2026 roku około 1,28 mln BTC, rozłożone na blisko 200 spółek. Zdecydowanie największy jest Strategy z około 848 tys. BTC.
Co oznacza mNAV poniżej 1?
Że rynek wycenia spółkę niżej niż bitcoiny, które posiada. Emisja nowych akcji przestaje mieć sens, a spółki często przechodzą wtedy na skup akcji własnych.
Czy BTC yield to zysk w bitcoinie?
Nie. To zmiana liczby BTC przypadających na akcję. Nie mówi nic o długu, kosztach ani o tym, ile zapłaciłeś za akcję.
Czy spółki skarbca mogą sprzedawać bitcoiny?
Tak. Metaplanet zrobił to w trzecim kwartale 2026 roku, sprzedając 10 000 BTC. Większość spółek deklaruje długoterminowe trzymanie, ale to deklaracja, a nie gwarancja.
Podsumowanie
Bitcoin treasury company to spółka, która zamienia kapitał z rynku na bitcoina i obiecuje wzrost liczby BTC na akcję. Model działa dobrze, dopóki rynek płaci premię, czyli mNAV jest wyraźnie powyżej 1. W 2026 roku premie w dużej mierze zniknęły, spółki zaczęły bronić kursu skupami, a Metaplanet pokazał, że skarbiec da się też sprzedać. Przy około 1,28 mln BTC w rękach spółek publicznych ten sektor jest ważnym elementem rynku bitcoina, dlatego warto śledzić mNAV, zadłużenie i decyzję MSCI, zanim kupisz jego akcje.
