Cena wykonania (ang. strike price, strike) to cena, po której posiadacz opcji może kupić (opcja kupna, call) lub sprzedać (opcja sprzedaży, put) instrument bazowy. Jest ustalona w warunkach kontraktu i nie zmienia się przez cały okres jego trwania. Od relacji ceny wykonania do bieżącej ceny instrumentu zależą wartość opcji, jej premia i to, jak zachowuje się przy ruchu rynku.
ITM, ATM i OTM
| Stan | Call | Put |
|---|---|---|
| In the money (ITM) | strike poniżej ceny rynkowej | strike powyżej ceny rynkowej |
| At the money (ATM) | strike ≈ cena rynkowa | strike ≈ cena rynkowa |
| Out of the money (OTM) | strike powyżej ceny rynkowej | strike poniżej ceny rynkowej |
Opcja ITM ma wartość wewnętrzną – można by ją wykonać z zyskiem przed uwzględnieniem premii. Opcja OTM składa się wyłącznie z wartości czasowej. Im dalej od ceny rynkowej strike opcji OTM, tym jest tańsza, ale tym mniejsza szansa, że wygaśnie z wartością.
Przykład: trzy calle na tę samą akcję
Załóżmy, że akcja kosztuje 100 USD, a opcje kupna z terminem miesięcznym kosztują umownie: strike 95 – 7 USD, strike 100 – 4 USD, strike 110 – 1 USD. Punkt break-even to strike plus premia: 102, 104 i 111 USD. Wynik na wygaśnięciu na jedną akcję:
| Cena akcji na wygaśnięciu | Call 95 (premia 7) | Call 100 (premia 4) | Call 110 (premia 1) |
|---|---|---|---|
| 90 USD | –7 | –4 | –1 |
| 100 USD | –2 | –4 | –1 |
| 105 USD | +3 | +1 | –1 |
| 110 USD | +8 | +6 | –1 |
| 120 USD | +18 | +16 | +9 |
Maksymalna strata kupującego call to zapłacona premia, a zysk teoretycznie nie ma limitu. Call 95 zarabia już przy umiarkowanym wzroście, ale kosztuje najwięcej. Call 110 kosztuje mało i daje największy zwrot procentowy przy dużym ruchu – przy 120 USD zysk 9 USD to 900% premii, podczas gdy call 95 daje 18 / 7, czyli około 257%. Przy braku dużego ruchu call 110 wygasa jednak bez wartości. Standardowy kontrakt na akcje w USA obejmuje zwykle 100 akcji, więc kwoty mnoży się przez 100.
Przykład: put jako zabezpieczenie
Masz akcje kupione po 100 USD i kupujesz put ze strike 95 za umowne 2 USD. Break-even putu to 95 − 2 = 93 USD.
| Cena akcji na wygaśnięciu | Wynik putu | Akcja + put |
|---|---|---|
| 80 USD | +13 | –20 + 13 = –7 |
| 93 USD | 0 | –7 + 0 = –7 |
| 95 USD | –2 | –5 − 2 = –7 |
| 110 USD | –2 | +10 − 2 = +8 |
Niezależnie od skali spadku strata z pozycji zabezpieczonej nie przekroczy 7 USD na akcję: 5 USD odległości do strike’a i 2 USD premii. Maksymalny zysk samego putu to 93 USD na akcję (gdyby cena spadła do zera), a maksymalna strata – premia 2 USD.
Jak wybrać strike
- Oczekiwany ruch – jeśli spodziewasz się umiarkowanego ruchu, dalekie OTM rzadko się opłacają.
- Delta – przybliża wrażliwość opcji na cenę; opcje ITM mają wyższą deltę i zachowują się bardziej jak sam instrument.
- Termin – przy krótkim terminie dalekie OTM szybko tracą wartość czasową.
- Budżet ryzyka – premia to maksymalna strata kupującego, więc strike dobiera się tak, żeby premia mieściła się w planowanym ryzyku.
- Płynność – strike’i blisko ceny rynkowej mają zwykle węższe spready.
Najczęstsze błędy
- Kupowanie najtańszych, dalekich opcji OTM, bo „dużo można zarobić”.
- Pomijanie premii przy liczeniu break-even.
- Wybór strike’a bez uwzględnienia terminu wygaśnięcia i zmienności implikowanej.
- Handel na niepłynnych strike’ach z szerokim spreadem.
Perspektywa tradera
Wybór strike’a to decyzja o profilu ryzyka, a nie tylko o cenie. Opcje ITM przypominają pozycję w instrumencie bazowym z ograniczoną stratą, opcje ATM najmocniej reagują na zmianę zmienności, a dalekie OTM są zakładem na duży ruch w krótkim czasie. Przed wejściem zapisz, jaki ruch i w jakim czasie jest potrzebny, żeby pozycja zarobiła – jeśli wymaga on scenariusza mało realnego, niska premia jest tylko pozorną okazją.
Najczęstsze pytania
Co to jest strike opcji?
Cena wykonania – cena, po której posiadacz opcji może kupić (call) lub sprzedać (put) instrument bazowy.
Czy cena wykonania się zmienia?
Nie, jest stała przez cały okres życia opcji. Wyjątkiem mogą być dostosowania przy zdarzeniach korporacyjnych, np. podziale akcji.
Który strike jest najlepszy?
Nie ma uniwersalnego. Zależy od oczekiwanego ruchu, terminu, budżetu i tego, czy opcja ma służyć spekulacji, czy zabezpieczeniu.
Jak liczyć break-even dla opcji?
Dla kupionego calla: strike plus premia. Dla kupionego puta: strike minus premia.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
