APY

APY (ang. Annual Percentage Yield) to roczna stopa zwrotu uwzględniająca kapitalizację odsetek, czyli procent składany. Pokazuje, o ile faktycznie wzrośnie kapitał w ciągu roku, jeśli odsetki są regularnie doliczane do salda i same zaczynają pracować. W polskiej terminologii bankowej odpowiada jej efektywna roczna stopa procentowa. Skrót APY spotkasz przede wszystkim w ofertach giełd kryptowalut, stakingu i protokołów DeFi.

Wzór

APY liczy się ze stopy nominalnej (APR) i liczby kapitalizacji w roku:

APY = (1 + r / n)ⁿ − 1

gdzie r to roczna stopa nominalna, a n – liczba kapitalizacji w roku (12 – co miesiąc, 365 – codziennie). Im częstsza kapitalizacja, tym wyższe APY przy tej samej stopie nominalnej, choć przyrost szybko maleje:

Kapitalizacja przy stopie nominalnej 5%	APY
roczna (n = 1)	5,00%
kwartalna (n = 4)	5,09%
miesięczna (n = 12)	5,12%
dzienna (n = 365)	5,13%

APY a APR

APR (ang. Annual Percentage Rate) to stopa nominalna bez procentu składanego. W ofertach krypto obie wartości często stoją obok siebie, a różnica bywa istotna. Nagrody wypłacane codziennie i automatycznie reinwestowane dają APY wyższe od APR. Jeśli nagrody spływają na osobne saldo i nie pracują, realny wynik odpowiada APR. Porównując oferty, porównuj zawsze tę samą miarę. Uwaga: w kredytach skrót APR bywa używany jako odpowiednik RRSO, czyli miary kosztu kredytu z opłatami. To inne pojęcie niż APR z ofert stakingu.

Przykład 1: lokata lub konto oszczędnościowe

Załóżmy, że wpłacasz 10 000 zł na konto oszczędnościowe z oprocentowaniem nominalnym 5% i kapitalizacją miesięczną. APY wynosi (1 + 0,05 / 12)¹² − 1 ≈ 5,12%, więc po roku odsetki to ok. 511,62 zł brutto. W Polsce od odsetek pobierany jest 19-procentowy podatek Belki, więc netto zostaje ok. 414,41 zł. Kwotę podatku przy innych parametrach policzysz w kalkulatorze podatku Belki.

Przykład 2: staking z nagrodą w tokenie

Załóżmy, że protokół oferuje APR 20% z codzienną kapitalizacją, co daje APY ok. 22,13%. Wkładasz tokeny warte 1000 USD. Po roku masz o 22,13% więcej tokenów, ale ich cena spadła o 30%. Pozycja jest warta 1000 × 1,2213 × 0,7 ≈ 855 USD. Mimo wysokiego APY tracisz ok. 145 USD, bo nagrody są wypłacane w tym samym, taniejącym aktywie.

Pułapki APY w krypto

• Zmienne stawki – APY w DeFi to zwykle ekstrapolacja ostatnich dni lub godzin. Nowa pula z APY 300% ma je tylko do czasu, aż napłynie kapitał albo skończy się program nagród.
• Nagrody w tokenie projektu – wysoką stopę często finansuje emisja nowych tokenów, która rozwadnia posiadaczy i obniża cenę.
• Założenie reinwestycji – APY zakłada, że nagrody są doliczane do kapitału. Ręczna kapitalizacja kosztuje opłaty sieciowe, które przy małej kwocie potrafią zjeść różnicę między APR a APY.
• Ryzyko ukryte za stopą – ryzyko kontraktu, depeg stablecoina, strata nietrwała w pulach płynności, okres blokady (unbonding) czy niewypłacalność platformy. Wysokie APY zwykle jest zapłatą za któreś z nich.
• Podatek i inflacja – APY to wynik brutto i nominalny. Realny zysk po podatku i inflacji jest niższy.

Najczęstsze błędy

• Porównywanie APY jednej oferty z APR innej.
• Mnożenie dziennej stopy z ostatniej doby przez 365 i uznawanie wyniku za pewny zysk roczny.
• Liczenie zysku w tokenach zamiast w walucie, w której mierzysz majątek.
• Pomijanie okresu blokady środków i kosztów wyjścia.

Perspektywa tradera

Dla tradera APY na stablecoinach czy stakingu to przede wszystkim koszt alternatywny. Kapitał zablokowany w stakingu nie może posłużyć jako depozyt zabezpieczający na giełdzie, a okres wyjścia (unbonding) bywa liczony w dniach. Oceniając ofertę, zapytaj: skąd pochodzi zysk, w czym jest wypłacany i co się stanie z moim kapitałem w najgorszym scenariuszu. Jeśli nie potrafisz wskazać źródła dochodu, najpewniej jest nim emisja tokenów albo ryzyko, którego nie widzisz. Jak procent składany działa w dłuższym okresie, sprawdzisz w kalkulatorze procentu składanego.

Najczęstsze pytania

Czy APY może być niższe od APR?

Nie, przy dodatniej stopie i kapitalizacji co najmniej raz w roku APY jest równe APR lub od niego wyższe. Równe są przy kapitalizacji rocznej.

Jak przeliczyć APR na APY?

Użyj wzoru APY = (1 + r / n)ⁿ − 1. Na przykład 12% APR z kapitalizacją miesięczną daje ok. 12,68% APY.

Czy APY w DeFi jest gwarantowane?

Nie. To zwykle wartość chwilowa, zależna od popytu na pożyczki, emisji nagród i ilości kapitału w puli. Może zmienić się w ciągu godzin.

Czym APY różni się od RRSO?

APY mierzy zysk z oszczędności lub inwestycji. RRSO mierzy całkowity koszt kredytu z opłatami i prowizjami.

Czy od zysków ze stakingu płaci się podatek?

Zasady opodatkowania kryptowalut różnią się od odsetek bankowych i zależą od przepisów. Sprawdź aktualne regulacje lub skonsultuj się z doradcą podatkowym.

Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.