ADL (Auto-Deleveraging) to mechanizm stosowany przez niektóre giełdy instrumentów pochodnych, który ma ograniczać ryzyko systemowe w sytuacji, gdy straty wynikające z likwidacji pozycji są zbyt duże, aby pokryć je z Insurance Fund.
W takiej sytuacji giełda może automatycznie zmniejszyć pozycje wybranych traderów znajdujących się po przeciwnej stronie rynku.
Najprościej:
duże likwidacje → Insurance Fund nie wystarcza → uruchomienie ADL → automatyczne zmniejszenie części pozycji innych traderów
Jest to jeden z mechanizmów zabezpieczających giełdę przed powstaniem dużego deficytu po ekstremalnym ruchu rynku.
Po co istnieje ADL?
Handel futures z wysoką dźwignią powoduje, że straty jednej grupy traderów mogą być bardzo duże.
Załóżmy, że wielu traderów posiada pozycje long na Bitcoinie z wysoką dźwignią.
Następuje gwałtowny spadek ceny.
Giełda zaczyna likwidować longi, ale rynek spada tak szybko, że część pozycji jest zamykana po cenach gorszych od poziomów potrzebnych do pełnego pokrycia strat.
Powstaje niedobór.
Najpierw może zostać wykorzystany Insurance Fund.
Jeżeli jednak jego środki okażą się niewystarczające, giełda może zastosować ADL.
Jak działa Auto-Deleveraging?
Mechanizm można przedstawić w uproszczeniu w kilku krokach:
1. Dochodzi do gwałtownego ruchu rynku.
2. Duża liczba pozycji zostaje zlikwidowana.
3. Część likwidowanych pozycji generuje niedobór.
4. Insurance Fund pokrywa dostępne straty.
5. Jeżeli fundusz nie wystarcza, uruchamiany jest ADL.
6. System automatycznie redukuje wybrane pozycje traderów znajdujących się po przeciwnej stronie.
Dzięki temu giełda może zamknąć zobowiązania wynikające z ekstremalnej sytuacji rynkowej bez konieczności ponoszenia nieograniczonej straty.
Kogo dotyczy ADL?
To jedna z najważniejszych cech tego mechanizmu.
ADL może dotknąć tradera, który nie popełnił błędu i którego pozycja jest zyskowna.
Przykładowo:
Trader A ma dużą pozycję long.
Trader B ma dużą pozycję short.
Rynek gwałtownie rośnie.
Trader B zostaje zlikwidowany, a powstała strata jest tak duża, że przekracza możliwości Insurance Fund.
System może wtedy automatycznie zmniejszyć pozycję tradera A, który znajduje się po przeciwnej stronie.
Trader A może więc zostać zmuszony do częściowego lub całkowitego zamknięcia pozycji mimo że jego transakcja była prawidłowa i przynosiła zysk.
To właśnie odróżnia ADL od zwykłego Stop Lossa.
ADL nie oznacza likwidacji
ADL i likwidacja to dwa różne mechanizmy.
Likwidacja dotyczy pozycji, której wartość zabezpieczenia spadła poniżej wymaganego poziomu.
ADL może natomiast dotyczyć pozycji tradera, który nadal posiada wystarczający depozyt i może być na niej zyskowny.
W przypadku ADL giełda redukuje pozycję z powodów związanych z ryzykiem całego systemu, a nie dlatego, że trader osiągnął własny poziom likwidacji.
ADL a Insurance Fund
Oba mechanizmy pełnią funkcję zabezpieczającą, ale działają inaczej.
Insurance Fund to finansowy bufor, który może pokrywać niedobory powstałe podczas likwidacji.
ADL to mechanizm automatycznego zmniejszania wybranych pozycji, stosowany w ekstremalnych sytuacjach, gdy dostępne środki zabezpieczające mogą nie wystarczyć.
W uproszczeniu:
Likwidacja → Insurance Fund → ADL
Nie oznacza to jednak, że każda giełda stosuje dokładnie taki sam schemat.
Które pozycje mogą zostać objęte ADL?
Giełdy zazwyczaj nie wybierają pozycji całkowicie losowo.
Stosowane są określone mechanizmy rankingowe.
Pod uwagę mogą być brane między innymi:
- wysokość niezrealizowanego zysku,
- wykorzystana dźwignia,
- wielkość pozycji,
- poziom ryzyka.
W praktyce oznacza to, że najbardziej dochodowe i najbardziej lewarowane pozycje mogą być bardziej narażone na ADL.
Dokładne zasady zależą jednak od konkretnej giełdy.
ADL ranking
Niektóre giełdy przedstawiają traderowi specjalny ADL ranking lub wskaźnik pokazujący jego względne ryzyko automatycznego delewarowania.
Może być on przedstawiany np. za pomocą kilku poziomów lub ikon.
Im wyższa pozycja w rankingu, tym większe prawdopodobieństwo, że dana pozycja zostanie wybrana do redukcji, jeżeli ADL zostanie uruchomiony.
Nie jest to jednak prognoza likwidacji.
To informacja o potencjalnej ekspozycji na mechanizm ADL.
Przykład ADL
Załóżmy, że na rynku BTC istnieje bardzo duża liczba pozycji long i short.
Następuje gwałtowny wzrost ceny.
Wiele pozycji short zostaje zlikwidowanych.
Ze względu na ekstremalną zmienność część likwidacji generuje bardzo duże niedobory.
Insurance Fund pokrywa część strat, ale okazuje się niewystarczający.
Giełda uruchamia ADL.
Trader posiadający dużą, wysoko lewarowaną pozycję long może otrzymać informację, że jego pozycja została automatycznie zredukowana.
Jego pozycja może więc zmniejszyć się np. z:
100 BTC → 60 BTC
mimo że cena nadal rośnie i trader nie osiągnął własnego poziomu Stop Loss ani likwidacji.
Co dzieje się z zyskiem?
Jeżeli pozycja zostaje zamknięta przez ADL, trader otrzymuje wynik wynikający z ceny, po której system dokonał redukcji.
Oznacza to, że część pozycji może zostać zamknięta wcześniej, niż trader sam planował.
Może to ograniczyć jego potencjalny dalszy zysk, jeżeli rynek będzie kontynuował ruch w korzystnym kierunku.
Dlatego ADL jest dla tradera przede wszystkim ryzykiem operacyjnym związanym z bardzo wysoką dźwignią i ekstremalnymi warunkami rynkowymi.
ADL a wysoka dźwignia
Im większa dźwignia, tym większa potencjalna ekspozycja pozycji względem kapitału.
W ekstremalnych warunkach może to zwiększać ryzyko związane z mechanizmem ADL.
Nie oznacza to jednak, że samo użycie wysokiej dźwigni automatycznie prowadzi do ADL.
ADL jest mechanizmem awaryjnym uruchamianym w określonych warunkach związanych z ryzykiem całego systemu.
Czy ADL może wystąpić podczas normalnego rynku?
Zazwyczaj ADL jest mechanizmem przeznaczonym na ekstremalne sytuacje rynkowe.
Podczas normalnego handlu pozycje są zamykane przez traderów lub w ramach standardowych mechanizmów realizacji zleceń.
ADL pojawia się dopiero wtedy, gdy zwykłe mechanizmy zarządzania ryzykiem, w tym dostępny Insurance Fund, mogą nie wystarczyć.
Dlatego większość traderów może nigdy nie doświadczyć ADL.
ADL a ryzyko giełdy
Z perspektywy tradera informacja o zasadach ADL jest ważna przy wyborze giełdy futures.
Warto wiedzieć:
- czy giełda stosuje ADL,
- kiedy może go uruchomić,
- jak wybierane są pozycje,
- jak działa ranking ADL,
- jak obliczana jest cena zamknięcia pozycji,
- jakie inne mechanizmy ochronne stosuje giełda.
Dzięki temu można lepiej zrozumieć, co może wydarzyć się z pozycją podczas ekstremalnego ruchu rynku.
ADL a day trading
W przypadku day tradingu ADL nie powinien być podstawowym czynnikiem wpływającym na każdą transakcję.
Jest jednak ważny dla tradera korzystającego z:
- wysokiej dźwigni,
- dużych pozycji,
- kontraktów perpetual,
- rynków o bardzo dużej zmienności.
Im większa ekspozycja i im bardziej ekstremalne warunki rynkowe, tym ważniejsze jest rozumienie mechanizmów zabezpieczających giełdy.
Jak ograniczyć ryzyko ADL?
Nie można zagwarantować, że ADL nigdy nie wystąpi.
Można jednak ograniczać własną ekspozycję na ten mechanizm.
Pomocne jest przede wszystkim:
- unikanie nadmiernej dźwigni,
- ograniczanie wielkości pozycji,
- kontrolowanie ryzyka na transakcję,
- obserwowanie ADL ranking, jeżeli giełda go udostępnia,
- unikanie ekstremalnie dużej ekspozycji na jeden instrument.
W praktyce jest to kolejny argument za tym, aby nie wykorzystywać maksymalnej dostępnej dźwigni tylko dlatego, że giełda ją oferuje.
ADL – podsumowanie
ADL (Auto-Deleveraging) to mechanizm awaryjnego zarządzania ryzykiem stosowany przez giełdy instrumentów pochodnych.
Może zostać uruchomiony, gdy straty wynikające z likwidacji pozycji są tak duże, że dostępny Insurance Fund nie wystarcza do ich pokrycia.
Wtedy system może automatycznie zmniejszyć pozycje wybranych traderów znajdujących się po przeciwnej stronie rynku.
Najważniejsze jest to, że:
ADL może dotknąć również zyskownego tradera.
Nie jest to kara ani błąd tradera. Jest to mechanizm mający ograniczyć ryzyko niewypłacalności całego systemu w ekstremalnych warunkach.
W uproszczeniu można go więc potraktować jako ostatnią linię obrony giełdy przed skutkami ekstremalnych likwidacji.
Dla tradera ADL jest przypomnieniem, że przy bardzo wysokiej dźwigni ryzyko nie kończy się na własnym Stop Lossie i cenie likwidacji — istnieje również ryzyko związane z działaniem całego systemu giełdy.
