Finanse osobistePrezes komentujeKalkulatoryQuiz wiedzy
Zacznij tutaj
Słownik
O mnie

TradingView

Najszybszy sposób na śledzenie rynków

Uruchom wykres

Link partnerski

Bank Rozrachunków Międzynarodowych

Bank Rozrachunków Międzynarodowych (ang. Bank for International Settlements, BIS) to organizacja międzynarodowa z siedzibą w Bazylei, nazywana bankiem banków centralnych. Powstał w 1930 roku, a dziś należy do 63 banków centralnych, w tym NBP, z krajów wytwarzających około 95% światowego PKB. Nie obsługuje firm ani osób prywatnych – prowadzi rachunki banków centralnych, jest forum ich współpracy i gospodarzem komitetów, które piszą globalne standardy dla banków.

Czym zajmuje się BIS

Obszar Co robi
Bankowość dla banków centralnych depozyty, zarządzanie częścią rezerw walutowych i złota
Komitety Komitet Bazylejski ds. Nadzoru Bankowego, komitet ds. płatności i infrastruktury rynku (CPMI), Markets Committee
Analizy roczny raport ekonomiczny, biuletyny, statystyki rynku walutowego i derywatów
BIS Innovation Hub eksperymenty z tokenizacją, CBDC i nowymi systemami płatności

Dyrektorem generalnym od 1 lipca 2025 roku jest Pablo Hernández de Cos, były prezes Banku Hiszpanii, który zastąpił Agustína Carstensa. BIS co trzy lata koordynuje też największe badanie obrotów na rynku walutowym i pozagiełdowych instrumentów pochodnych.

Komitet Bazylejski i Bazylea III

Komitet Bazylejski ds. Nadzoru Bankowego ustala standardy kapitałowe, które kraje wdrażają do swojego prawa – w UE przez rozporządzenie CRR i dyrektywę CRD. Kolejne pakiety to Bazylea I (1988), Bazylea II (2004) i Bazylea III – odpowiedź na kryzys 2008 roku, uzupełniona w 2017 roku i wdrażana stopniowo w kolejnych latach.

  • Kapitał – więcej kapitału najwyższej jakości (CET1) w relacji do aktywów ważonych ryzykiem (RWA) oraz bufory ponad minimum.
  • Płynność – wskaźniki LCR i NSFR, czyli zapas płynnych aktywów na 30 dni stresu i stabilne finansowanie długoterminowe.
  • Dźwignia – minimalny wskaźnik kapitału do wszystkich ekspozycji, bez ważenia ryzykiem.

Stanowisko wobec krypto i stablecoinów

Standard Komitetu Bazylejskiego dla ekspozycji banków na kryptoaktywa, obowiązujący od 1 stycznia 2026 roku, dzieli je na dwie grupy. Do pierwszej należą tokenizowane tradycyjne aktywa i stablecoiny spełniające ostre warunki, do drugiej – m.in. bitcoin i ether. Ekspozycje z drugiej grupy dostają wagę ryzyka 1250%, co oznacza pokrycie kapitałem złotówka za złotówkę. Pod naciskiem części jurysdykcji Komitet w 2025 roku przyspieszył przegląd tego standardu – w maju 2026 roku poinformował o postępach i zapowiedział aktualizację do końca roku.

Sam BIS jest wobec stablecoinów krytyczny. W raporcie rocznym z 2025 roku uznał, że nie spełniają one trzech testów dobrego pieniądza: jednolitości, elastyczności i integralności. Jako alternatywę promuje tokenizację pieniądza banku centralnego i depozytów bankowych na wspólnej platformie.

mBridge i Agorá

  • mBridge – platforma rozliczeń transgranicznych w walutach cyfrowych banków centralnych. BIS wycofał się z projektu w październiku 2024 roku, a rozwijają go banki centralne uczestniczące, m.in. Chin, Hongkongu, Tajlandii i ZEA.
  • Agorá – projekt z 2024 roku z udziałem siedmiu banków centralnych (m.in. Fed z Nowego Jorku, Banku Anglii, Banku Japonii, SNB i Banku Francji w imieniu Eurosystemu) i ponad 40 instytucji finansowych. Testuje tokenizowane rezerwy i depozyty na jednej platformie. Raport z maja 2026 roku potwierdził wykonalność rozliczeń atomowych, a w lipcu 2026 roku przeprowadzono pilotaż na realnych środkach o łącznej wartości około 1 mln USD.

Przykład: waga ryzyka 1250%

Załóżmy, że bank chce mieć 100 mln zł ekspozycji na bitcoina, a minimalny łączny współczynnik kapitałowy wynosi 8%.

Ekspozycja 100 mln zł Waga ryzyka RWA Wymagany kapitał
Kredyt dla firmy 100% 100 mln zł 8 mln zł
Bitcoin (grupa 2) 1250% 1 250 mln zł 100 mln zł

Kapitał równy całej ekspozycji sprawia, że bezpośrednie trzymanie krypto jest dla banków bardzo drogie. Stąd znaczenie każdej zmiany tego standardu dla napływu kapitału instytucjonalnego.

Najczęstsze błędy

  • Traktowanie BIS jak regulatora – jego standardy obowiązują dopiero po wdrożeniu przez państwa.
  • Mylenie BIS z Międzynarodowym Funduszem Walutowym.
  • Utożsamianie Agorá z CBDC dla ludności – to projekt dla rozliczeń hurtowych między bankami.
  • Uznawanie krytyki stablecoinów w raportach BIS za zakaz.

Perspektywa tradera

BIS nie ogłasza decyzji rynkowych jak Fed, ale jego standardy decydują o tym, ile ryzyka mogą wziąć banki – a więc o płynności na rynku obligacji, repo i krypto. Dla rynku krypto najważniejsze są zmiany wagi ryzyka dla bitcoina i zasad dla stablecoinów. Raporty BIS warto też czytać jako źródło danych o rynku walutowym i ostrzeżeń o nadmiernej dźwigni w systemie.

Najczęstsze pytania

Czy Polska jest członkiem BIS?

Tak, NBP jest jednym z 63 banków centralnych będących członkami BIS.

Kto kieruje BIS?

Od 1 lipca 2025 roku dyrektorem generalnym jest Pablo Hernández de Cos. Wcześniej funkcję tę pełnił Agustín Carstens.

Czy Bazylea III dotyczy kryptowalut?

Osobny standard Komitetu Bazylejskiego dla kryptoaktywów obowiązuje od 2026 roku. Bitcoin i podobne aktywa mają wagę ryzyka 1250%, a standard jest w przeglądzie.

Co to jest projekt Agorá?

Projekt BIS i kilku banków centralnych testujący tokenizowane rezerwy banków centralnych i depozyty bankowe do szybszych płatności transgranicznych.

Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.

Zaktualizowano: