SNB (ang. Swiss National Bank, pol. Szwajcarski Bank Narodowy) to bank centralny Szwajcarii, działający od 1907 roku z siedzibami w Bernie i Zurychu. Prowadzi politykę pieniężną dla franka szwajcarskiego (CHF), a jego celem jest stabilność cen, rozumiana jako inflacja w przedziale 0–2%. Nietypowo jak na bank centralny SNB jest spółką akcyjną notowaną na giełdzie, choć większość akcji należy do kantonów i banków kantonalnych.
Frank to klasyczna waluta bezpiecznej przystani – w czasie kryzysów kapitał do niego ucieka. Dlatego SNB od lat walczy nie z inflacją, lecz z nadmiernie silnym frankiem, który uderza w szwajcarski eksport i grozi deflacją.
Jak działa SNB
| Element | Opis |
|---|---|
| Kto decyduje | trzyosobowa Rada Zarządzająca (Governing Board); przewodniczącym od 1 października 2024 roku jest Martin Schlegel, następca Thomasa Jordana |
| Posiedzenia | cztery oceny polityki pieniężnej w roku (marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień) |
| Narzędzia | stopa SNB (od 2019 roku), interwencje walutowe, oprocentowanie rezerw banków |
| Stan na 24.09.2026 | stopa SNB 0%, gotowość do interwencji na rynku walutowym w razie potrzeby |
15 stycznia 2015 – koniec minimalnego kursu
We wrześniu 2011 roku, w czasie kryzysu strefy euro, SNB ogłosił minimalny kurs EUR/CHF na poziomie 1,20 i zobowiązał się kupować dowolną ilość walut obcych, by go bronić. Przez ponad trzy lata bank skupował euro, a jego rezerwy walutowe gwałtownie rosły.
15 stycznia 2015 roku SNB niespodziewanie zniósł minimalny kurs i jednocześnie obniżył oprocentowanie rezerw do –0,75%. Frank umocnił się w kilka minut o kilkadziesiąt procent, a płynność na rynku niemal zniknęła. Część brokerów forex poniosła straty większe niż kapitał – Alpari UK ogłosił niewypłacalność, a FXCM potrzebował awaryjnego finansowania. Klienci z ciasnymi stopami lossami byli wybijani daleko od zleceń.
Skutki dla kredytów frankowych w Polsce
W Polsce setki tysięcy gospodarstw domowych miało kredyty hipoteczne indeksowane lub denominowane we franku. Średni kurs NBP franka wzrósł z 3,5712 zł (14 stycznia 2015) do 4,1611 zł (15 stycznia 2015), czyli o około 16,5% w ciągu jednego dnia. O tyle wzrosło saldo kredytu przeliczone na złote, a z czasem także raty. Wydarzenie zapoczątkowało wieloletnie spory sądowe kredytobiorców z bankami. Ich stan prawny jest złożony i się zmienia – nie jest przedmiotem tego hasła.
Ujemne stopy i interwencje
Od 2015 do 2022 roku SNB utrzymywał jedne z najniższych stóp na świecie (–0,75%), a równocześnie interweniował na rynku, kupując waluty obce. W 2022 roku, przy rosnącej inflacji, bank wyszedł z ujemnych stóp i przez pewien czas sprzedawał waluty, by frank był mocniejszy. Od 2024 roku SNB znów obniżał stopy, a od czerwca 2025 roku stopa wynosi 0%. SNB wielokrotnie zaznaczał, że w razie potrzeby wróci do stóp ujemnych i interwencji.
Przykład: luka cenowa zamiast stop lossa
Załóżmy, że masz pozycję długą 1 lota EUR/CHF (100 000 EUR) po 1,2010 ze stop lossem na 1,1950. Planowane ryzyko: 60 pipsów, czyli 600 CHF.
| Scenariusz | Wykonanie stopu | Strata |
|---|---|---|
| Normalny rynek | 1,1950 | 600 CHF |
| Luka jak w 2015 roku (umownie) | 1,0000 | 20 100 CHF – 33,5 raza więcej |
Zwykły stop loss nie chroni przed luką cenową. Ochronę daje dopiero mała pozycja, niska dźwignia albo gwarantowany stop loss. Wielkość pozycji dopasujesz w kalkulatorze wielkości pozycji.
Najczęstsze błędy
- Handel „od pułapu” banku centralnego z dużą dźwignią w przekonaniu, że bank zawsze go obroni.
- Traktowanie stop lossa jako gwarancji maksymalnej straty.
- Pomijanie wypowiedzi SNB o interwencjach przy grze na parach z frankiem.
- Mylenie stopy SNB z oprocentowaniem rezerw powyżej progu, które jest niższe.
Perspektywa tradera
SNB pokazał, że każdy sztywny poziom broniony przez bank centralny może zniknąć bez ostrzeżenia – zwłaszcza gdy koszt obrony rośnie. Traktuj takie poziomy jak ryzyko ogona, a nie jak wsparcie. Frank reaguje też na globalny strach: w czasie wyprzedaży na rynkach zwykle się umacnia, co warto brać pod uwagę przy EUR/CHF i CHF/PLN.
Najczęstsze pytania
Kto jest prezesem SNB?
Przewodniczącym Rady Zarządzającej od 1 października 2024 roku jest Martin Schlegel. Zastąpił Thomasa Jordana, który kierował bankiem od 2012 roku.
Dlaczego SNB zniósł minimalny kurs EUR/CHF?
Obrona kursu 1,20 wymagała skupu ogromnych ilości euro, a rozbieżność polityki SNB i EBC rosła. Bank uznał, że dalsza obrona jest nie do utrzymania.
Ile podrożał frank wobec złotego 15 stycznia 2015?
Według średnich kursów NBP o około 16,5% – z 3,5712 zł do 4,1611 zł. W trakcie dnia wahania były jeszcze większe.
Czy SNB może znów wprowadzić ujemne stopy?
Tak, bank wielokrotnie deklarował taką możliwość, jeśli frank nadmiernie się umocni lub pojawi się ryzyko deflacji.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
