Footprint (ang. footprint chart, wykres footprint) to wykres, który rozkłada każdą świecę na poszczególne poziomy cenowe i pokazuje, ile wolumenu zrealizowano na każdym z nich – osobno dla agresywnych sprzedających i agresywnych kupujących. Dzięki temu widać, kto dominował na którym poziomie. To podstawowe narzędzie analizy order flow.
Jak czytać zapis bid x ask
Najpopularniejszy widok to bid x ask. Na każdym poziomie ceny widzisz dwie liczby:
- lewa (bid) – wolumen agresywnych sprzedających, którzy uderzyli w zlecenia kupna,
- prawa (ask) – wolumen agresywnych kupujących, którzy uderzyli w zlecenia sprzedaży.
Zapis „20 x 95” przy cenie 60 030 USD oznacza, że na tym poziomie agresywnie sprzedano 20, a agresywnie kupiono 95 jednostek. Spotkasz też widok delty na poziomie (ask minus bid) i profil wolumenu świecy.
Imbalance – nierównowaga po przekątnej
Imbalance to wyraźna przewaga jednej strony. W footprincie porównuje się ją zwykle po przekątnej: wolumen ask na danym poziomie z wolumenem bid o jeden poziom niżej. Wynika to z budowy arkusza – kupujący uderzający w ask przy 60 030 USD mierzy się ze sprzedającymi, którzy w tym samym momencie uderzali w bid przy 60 020 USD. Próg nierównowagi ustawia się w platformie; często spotyka się relację 3:1, ale to ustawienie umowne.
Kilka nierównowag z rzędu na sąsiednich poziomach to stacked imbalance (nierównowaga piętrowa). Pokazuje obszar, w którym jedna strona była zdecydowanie silniejsza, i często działa później jako lokalne wsparcie lub opór.
Przykład
Załóżmy świecę 5-minutową na BTC z następującym footprintem:
| Cena (USD) | Bid (sprzedaż agresywna) | Ask (kupno agresywne) | Imbalance po przekątnej |
|---|---|---|---|
| 60 040 | 12 | 5 | 5 wobec 20 – brak |
| 60 030 | 20 | 95 | 95 wobec 18 – ok. 5,3:1, kupno |
| 60 020 | 18 | 80 | 80 wobec 22 – ok. 3,6:1, kupno |
| 60 010 | 22 | 70 | 70 wobec 15 – ok. 4,7:1, kupno |
| 60 000 | 15 | 30 | – |
Suma ask to 280, suma bid to 87, więc delta świecy wynosi +193. Na poziomach 60 010–60 030 USD widać trzy nierównowagi kupna z rzędu – stacked imbalance. Na samym szczycie (60 040 USD) agresywne kupno prawie znika: 5 jednostek. To sygnał, że kupujący na razie przestali naciskać.
Możliwy plan: przy powrocie ceny do obszaru 60 010–60 030 USD szukasz reakcji kupujących. Wejście 60 030 USD, stop 59 990 USD (ryzyko 40 USD na 1 BTC), cel 60 150 USD (zysk 120 USD), stosunek zysku do ryzyka 3. Jeśli cena przejdzie przez obszar z dużym agresywnym wolumenem sprzedaży, nierównowaga została zanegowana.
Co jeszcze widać w footprincie
- Absorpcja – duży wolumen agresywny po jednej stronie na ekstremum świecy przy braku dalszego ruchu.
- Słabe ekstremum – na szczycie lub dołku świecy widać wolumen po obu stronach, co sugeruje, że aukcja nie została „domknięta” i cena może tam wrócić.
Na jakich rynkach footprint ma sens
Footprint wymaga danych o transakcjach ze stroną inicjującą. Dobrze nadają się do niego kontrakty terminowe z giełd scentralizowanych i giełdy kryptowalut. Na rynku spot forex nie ma centralnego wolumenu, więc footprint oparty na danych jednego brokera lub na wolumenie tickowym jest znacznie mniej wiarygodny. Na krypto pamiętaj, że footprint z jednej giełdy pokazuje tylko jej przepływ.
Najczęstsze błędy
- Szukanie sygnałów w każdej świecy zamiast przy kluczowych poziomach.
- Porównywanie bid i ask na tym samym poziomie zamiast po przekątnej.
- Zbyt niski próg imbalance, przez który wykres jest pełen nieistotnych sygnałów.
- Ignorowanie kontekstu trendu i wyższego interwału.
Perspektywa tradera
Footprint to lupa, a nie mapa. Najwięcej daje przy poziomie wyznaczonym wcześniej – strefie popytu, szczycie z poprzedniego dnia. Pytasz wtedy: czy widać absorpcję, stacked imbalance w kierunku transakcji albo wyczerpanie strony przeciwnej? Taki filtr eliminuje wejścia bez potwierdzenia i pozwala ustawić stop tuż za obszarem, w którym jedna strona pokazała siłę. Sygnały są krótkoterminowe, więc częściowa realizacja zysku zwykle ma więcej sensu niż czekanie na odległe cele.
Najczęstsze pytania
Co oznacza zapis bid x ask na footprincie?
Lewa liczba to wolumen agresywnych sprzedających na danym poziomie, prawa – wolumen agresywnych kupujących. Razem dają pełny obrót na tym poziomie ceny.
Dlaczego imbalance liczy się po przekątnej?
Bo agresywny kupujący uderza w najlepszą ofertę sprzedaży, która w danym momencie leży o jeden poziom wyżej niż najlepsza oferta kupna. Porównanie po przekątnej zestawia ze sobą transakcje zawarte w tym samym stanie arkusza.
Co to jest stacked imbalance?
Kilka nierównowag w tym samym kierunku na sąsiednich poziomach ceny. Pokazuje obszar zdecydowanej przewagi jednej strony, często traktowany później jako lokalne wsparcie lub opór.
Czy footprint jest dostępny za darmo?
Zależy od platformy i rynku. Część platform udostępnia go w płatnych planach, a dane z niektórych giełd tradycyjnych są dodatkowo płatne. Dane z giełd kryptowalut są zwykle dostępne bezpłatnie.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
