Wrapped Bitcoin (ang. Wrapped Bitcoin, WBTC) to token ERC-20 na Ethereum (i kilku innych sieciach), który odwzorowuje bitcoina w stosunku 1:1. Każdy WBTC ma być pokryty jednym BTC przechowywanym u powiernika. Dzięki temu możesz używać ekspozycji na bitcoina w aplikacjach DeFi, które działają na Ethereum, a nie na sieci Bitcoina.
WBTC wystartował w 2019 roku i przez lata był największym tokenizowanym bitcoinem. To produkt powierniczy: jego wartość zależy nie od kodu, tylko od tego, czy bitcoiny rzeczywiście leżą w skarbcu i czy da się je wykupić.
Jak powstaje i znika WBTC
- Emisja (mint) – autoryzowany podmiot (tzw. merchant, np. giełda lub market maker) przekazuje BTC powiernikowi, a ten emituje tę samą liczbę WBTC na Ethereum.
- Obrót – WBTC krąży jak każdy token ERC-20: na DEX-ach, w protokołach pożyczkowych, w pulach płynności.
- Wykup (burn) – merchant oddaje WBTC do spalenia, a powiernik wydaje BTC z rezerwy.
Zwykły użytkownik nie emituje ani nie wykupuje WBTC bezpośrednio – kupuje i sprzedaje go na rynku. Parytet 1:1 utrzymuje arbitraż merchantów.
Zmiana powiernictwa w 2024 roku
Przez lata jedynym powiernikiem było BitGo. W sierpniu 2024 r. BitGo ogłosiło przejście na wspólne powiernictwo z firmą BiT Global, powiązaną z Justinem Sunem, z kluczami rozłożonymi na kilka jurysdykcji. Zmiana wywołała obawy o koncentrację kontroli nad rezerwą w rękach osoby o kontrowersyjnej historii. Skutki:
- Sky (dawniej MakerDAO) ograniczył wykorzystanie WBTC jako zabezpieczenia, a inne protokoły rozważały podobne kroki.
- Coinbase wycofał WBTC z obrotu w grudniu 2024 r. BiT Global pozwał giełdę, ale w czerwcu 2025 r. sprawa została umorzona.
- Użytkownicy zaczęli przenosić płynność do konkurencyjnych tokenów.
Konkurencja: cbBTC, tBTC i inne
| Token | Model | Kto trzyma BTC | Główne ryzyko |
|---|---|---|---|
| WBTC | powierniczy | BitGo i BiT Global | powiernicy, jurysdykcje |
| cbBTC | powierniczy | Coinbase | jedna firma, możliwość zamrożenia |
| tBTC | zdecentralizowany próg podpisów | rotujące grupy operatorów sieci Threshold | kontrakty i operatorzy |
Żaden model nie jest bez ryzyka. Powierniczy jest prostszy, ale wymaga zaufania do firmy. Zdecentralizowany zmniejsza zależność od jednego podmiotu, ale dokłada ryzyko kodu i operatorów.
Weryfikacja rezerw – co da się sprawdzić
Adresy BTC powiernika są publiczne, a podaż WBTC widać na Ethereum, więc możesz porównać jedno z drugim. To jednak tylko potwierdzenie, że bitcoiny leżą na podanych adresach. Nie odpowiada na pytanie, kto kontroluje klucze, czy nie są obciążone i czy wykup zadziała w stresie rynkowym. Nie jest to więc „weryfikacja on-chain” w sensie, w jakim sprawdzasz reguły smart kontraktu.
Przykład: WBTC jako zabezpieczenie pożyczki
Załóżmy, że BTC kosztuje 60 000 USD. Wpłacasz 1 WBTC do protokołu pożyczkowego i pożyczasz 30 000 USDC, czyli 50% wartości zabezpieczenia. Próg likwidacji wynosi 75%.
| Scenariusz | Wartość zabezpieczenia | Wynik |
|---|---|---|
| BTC 60 000 USD | 60 000 USD | bezpiecznie, zadłużenie 50% |
| BTC 40 000 USD | 40 000 USD | zadłużenie 75% – likwidacja |
| BTC 60 000 USD, ale WBTC traci parytet i wyrocznia wycenia go o 2% niżej | 58 800 USD | bufor bezpieczeństwa się zmniejsza, mimo że BTC nie spadł |
Cena likwidacji to 30 000 / 0,75 = 40 000 USD. Trzymając WBTC, masz więc dwa ryzyka naraz: spadek ceny BTC i ewentualną utratę parytetu przez sam token.
Najczęstsze błędy
- Traktowanie WBTC jak „tego samego bitcoina” – to wierzytelność wobec powiernika.
- Pomijanie ryzyka parytetu przy liczeniu ceny likwidacji.
- Zakładanie, że każdy użytkownik może w każdej chwili wymienić WBTC na BTC – wykup robią merchanci.
- Kupowanie „WBTC” z nieoficjalnego kontraktu – na DEX-ach krążą podróbki, sprawdzaj adres kontraktu.
- Trzymanie dużych kwot w jednym tokenie opakowanym zamiast rozłożenia ryzyka.
Perspektywa tradera
Jeśli chcesz tylko ekspozycji na cenę BTC, WBTC nie daje Ci nic poza dodatkowym ryzykiem – natywny BTC albo kontrakt na giełdzie są prostsze. WBTC ma sens, gdy potrzebujesz bitcoina jako zabezpieczenia w DeFi albo w puli płynności. Wtedy licz cenę likwidacji z zapasem, obserwuj różnicę między kursem WBTC a BTC na dużych DEX-ach i nie trzymaj w jednym tokenie opakowanym więcej, niż możesz stracić przy problemie z powiernikiem. Przy większych kwotach rozważ podział między różne modele (np. WBTC i tBTC).
Najczęstsze pytania
Czy WBTC to to samo co bitcoin?
Nie. To token na Ethereum, który ma być pokryty BTC u powiernika. Jego wartość zależy od wiarygodności tego pokrycia.
Kto przechowuje bitcoiny za WBTC?
Od 2024 r. BitGo wspólnie z BiT Global, z kluczami rozłożonymi na kilka jurysdykcji.
Czy WBTC może stracić parytet?
Tak – przy problemach z powiernikiem, wstrzymaniu wykupu albo panice rynkowej. Zwykle arbitraż trzyma kurs blisko BTC, ale nie ma na to gwarancji.
Czym różni się cbBTC od WBTC?
Oba są powiernicze. cbBTC wydaje Coinbase i trzyma rezerwę samodzielnie. WBTC ma dwóch powierników i dłuższą historię w DeFi.
Jak zamienić WBTC na BTC?
Najprościej sprzedać WBTC na giełdzie i kupić BTC albo użyć mostu lub giełdy obsługującej wymianę. Bezpośredni wykup u powiernika jest dostępny dla merchantów.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
