Win rate (skuteczność, odsetek trafień) to udział zyskownych transakcji we wszystkich transakcjach. Jeśli na 100 transakcji 45 zakończyło się zyskiem, win rate wynosi 45%. To najbardziej intuicyjny wskaźnik w tradingu – i jednocześnie najczęściej źle interpretowany, bo sam w sobie nie mówi, czy strategia zarabia.
Win rate zawsze trzeba czytać razem z relacją średniego zysku do średniej straty, czyli stosunkiem zysku do ryzyka (RR). Strategia z trafnością 30% może być bardzo dochodowa, a strategia z trafnością 80% – tracić pieniądze.
Win rate a RR – próg rentowności
Oczekiwana wartość transakcji w R wynosi: win rate × RR − (1 − win rate). Wychodzi na zero, gdy:
próg rentowności win rate = 1 / (1 + RR)
| Średni RR | Minimalny win rate | Expectancy przy win rate 40% |
|---|---|---|
| 0,5 | 66,7% | −0,40R |
| 1 | 50,0% | −0,20R |
| 1,5 | 40,0% | 0,00R |
| 2 | 33,3% | +0,20R |
| 3 | 25,0% | +0,60R |
| 4 | 20,0% | +1,00R |
Wszystko to przed kosztami. Prowizje, spread i poślizg podnoszą próg – szczególnie przy małych celach, gdzie koszty stanowią dużą część zysku.
Przykład 1: dwie strategie
Załóżmy dwie strategie po 100 transakcji z ryzykiem 1R = 100 zł. Strategia A ma win rate 70%, średni zysk 0,5R i średnią stratę 1R: 70 × 0,5 − 30 × 1 = +5R, czyli +500 zł. Strategia B ma win rate 35%, średni zysk 2,5R i stratę 1R: 35 × 2,5 − 65 × 1 = 87,5 − 65 = +22,5R, czyli +2250 zł. Strategia B przegrywa prawie dwie transakcje na trzy, a zarabia ponad czterokrotnie więcej.
Strategia A ma za to cienki margines: jeśli średnia strata wzrośnie do 1,2R, bo stopy są czasem przesuwane, wynik spadnie do 70 × 0,5 − 30 × 1,2 = −1R. Wysoki win rate przy niskim RR jest bardzo wrażliwy na kilka dużych strat.
Win rate a serie strat
Niski win rate oznacza długie serie strat – i to nawet wtedy, gdy strategia jest dochodowa. Prawdopodobieństwo k strat z rzędu to (1 − win rate) do potęgi k. Orientacyjne wyniki symulacji dla 100 transakcji:
| Win rate | Typowa (mediana) najdłuższa seria strat w 100 transakcjach | Szansa na serię 8 lub więcej strat |
|---|---|---|
| 30% | ok. 10 | ok. 86% |
| 40% | ok. 7 | ok. 49% |
| 50% | ok. 6 | ok. 17% |
| 60% | ok. 4 | ok. 4% |
Przykład 2: seria strat a rachunek
Przy win rate 40% seria 10 strat z rzędu nie jest niczym nadzwyczajnym w dłuższej perspektywie. Przy ryzyku 1% bieżącego kapitału na transakcję 10 strat oznacza spadek do 0,99 do potęgi 10, czyli ok. 90,4% kapitału – obsunięcie ok. 9,6%. Przy ryzyku 2% zostaje ok. 81,7%, czyli obsunięcie ok. 18,3%. Przy 5% – ok. 40%. Strategia się nie zmienia, zmienia się tylko to, czy przetrwasz jej normalny przebieg. Szansę na utratę dużej części kapitału przy swoim win rate i RR sprawdzisz w kalkulatorze ruiny gracza.
Win rate w backteście a na żywo
Win rate z backtestu jest zwykle wyższy niż w handlu na żywo. Powody są prozaiczne: w teście każde zlecenie limit wykonuje się po cenie dotknięcia, nie ma poślizgu ani spóźnionych wejść, a parametry często dobrano do tych samych danych. Na żywo część transakcji, które w teście kończyły się minimalnym zyskiem, zamienia się w małe straty. Warto więc zakładać pewien zapas i porównywać wynik na żywo z testem dopiero po kilkudziesięciu transakcjach.
Psychologia wysokiego i niskiego win rate
Wysoki win rate jest przyjemny: częste małe zyski budują pewność siebie. Kusi jednak, żeby „dać szansę” stratnej pozycji, bo przecież zwykle się wygrywa – i jedna duża strata kasuje tygodnie zysków. Niski win rate jest trudny psychicznie: długie serie strat skłaniają do porzucania strategii tuż przed dużym zyskiem, który miał je pokryć. Znajomość typowej długości serii strat pomaga odróżnić normalny przebieg od sygnału, że strategia przestała działać.
Najczęstsze błędy
- Ocenianie strategii tylko po win rate, bez RR.
- Poprawianie win rate przez wcześniejsze branie zysku i odsuwanie stopów – rośnie trafność, spada expectancy.
- Wnioski z kilkunastu transakcji – win rate ma na małej próbie duży rozrzut.
- Porzucanie strategii po serii strat, która mieści się w normie dla jej win rate.
- Pomijanie kosztów, które podnoszą próg rentowności.
Perspektywa tradera
Win rate i RR to dwie strony tej samej monety – zmiana jednego prawie zawsze zmienia drugie. Bliższy cel podnosi trafność, ale obniża RR; dalszy cel działa odwrotnie. Dobrze znać swój próg rentowności i sprawdzać, jak daleko jesteś od niego po kosztach. Zanim zaczniesz handlować strategią, policz, jakiej serii strat możesz się spodziewać, i dobierz ryzyko na transakcję tak, by taką serię przetrwać bez naruszania planu.
Najczęstsze pytania
Jaki win rate jest dobry?
To zależy od RR. Przy RR 2 wystarczy trochę ponad 33%, przy RR 1 – ponad 50%, a przy RR 0,5 – ponad 67%, zanim uwzględnisz koszty.
Jak obliczyć próg rentowności win rate?
Ze wzoru 1 / (1 + RR). Przy średnim RR 1,5 próg wynosi 1 / 2,5 = 40%.
Czy wysoki win rate oznacza dobrą strategię?
Nie. Strategia z win rate 80% traci, jeśli średnia strata jest ponad cztery razy większa niż średni zysk.
Ile strat z rzędu to normalne?
Zależy od win rate i liczby transakcji. Przy 40% trafień seria 7 strat w 100 transakcjach jest typowa, a dłuższe serie zdarzają się często.
Czy transakcje zamknięte na zero liczyć jako wygrane?
Najczęściej traktuje się je osobno albo jako niewygrane. Ważne, żeby robić to konsekwentnie, bo inaczej win rate i próg rentowności nie będą porównywalne.
Ile transakcji potrzeba, by ocenić win rate?
Im więcej, tym lepiej. Na kilkudziesięciu transakcjach rozrzut jest duży. Wiarygodniejszy obraz daje zwykle co najmniej kilkaset transakcji.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
