Break-even (BE, próg rentowności) w tradingu to cena, przy której zamknięcie pozycji daje wynik zerowy – bez zysku i bez straty. Najczęściej mówi się o nim w kontekście przesunięcia stopu na BE, czyli przestawienia stop lossa na poziom wejścia, gdy pozycja już zarabia. Od tego momentu, przynajmniej w teorii, transakcja nie może zakończyć się stratą.
Pojęcie ma dwa znaczenia: cena wyjścia na zero dla jednej transakcji oraz próg rentowności całej strategii – np. minimalna skuteczność potrzebna przy danym stosunku zysku do ryzyka. Tu skupiamy się na pierwszym.
Break-even z prowizjami
Cena wejścia to nie jest prawdziwy break-even, bo płacisz prowizję przy wejściu i przy wyjściu. Dla pozycji long:
BE = cena wejścia × (1 + prowizja przy wejściu) / (1 − prowizja przy wyjściu)
Dla shorta: BE = cena wejścia × (1 − prowizja przy wejściu) / (1 + prowizja przy wyjściu). Na kontraktach perpetualnych do kosztów dochodzi funding, a na rachunkach z dźwignią u brokera – koszt finansowania pozycji.
Przykład 1: kontrakt na BTC
Załóżmy long 0,5 BTC po 60 000 USD i prowizję taker 0,05% przy wejściu i wyjściu. Prowizja przy wejściu to 30 000 × 0,05% = 15 USD, przy wyjściu – drugie tyle. BE = 60 000 × 1,0005 / 0,9995 ≈ 60 060 USD. Stop ustawiony dokładnie na 60 000 USD zamknie więc pozycję ze stratą ok. 30 USD, a z poślizgiem – jeszcze większą. Dla shorta z tych samych parametrów BE wynosi ok. 59 940 USD.
Przykład 2: akcje na GPW
Kupujesz 100 akcji po 50 zł. Załóżmy prowizję 0,3% z minimum 5 zł. Zakup kosztuje 5000 zł + 15 zł prowizji, sprzedaż po ok. 50,30 zł daje 5030 zł minus ok. 15 zł prowizji, czyli ok. 5015 zł. Break-even to więc ok. 50,30 zł, a nie 50 zł. Podatek Belki nie przesuwa progu, bo płacisz go tylko od dochodu.
Kiedy przesuwać stop na BE
| Podejście | Zaleta | Wada |
|---|---|---|
| Po osiągnięciu +1R | prosta, mechaniczna reguła | ignoruje strukturę rynku |
| Po nowym dołku (long) lub szczycie (short) | stop w logicznym miejscu | BE bywa osiągany później |
| Po częściowym zamknięciu na TP1 | reszta pozycji „za darmo” | mniejszy zysk przy pełnym ruchu |
| Nigdy – tylko pierwotny stop i cel | daje transakcji miejsce | zysk może zamienić się w pełną stratę |
Zbyt wczesne przesunięcie na BE ma koszt, którego nie widać w pojedynczej transakcji. Rynek często wraca do ceny wejścia, zanim pójdzie dalej – zwłaszcza gdy wejście było przy wybiciu. Jeśli stop stoi dokładnie tam, zostajesz wybity z zerowym wynikiem, a potem patrzysz, jak cena dochodzi do celu. W statystyce strategii zamienia to część pełnych zysków na zera.
Najczęstsze błędy
- Stop dokładnie na cenie wejścia, bez uwzględnienia prowizji i poślizgu.
- Przesuwanie na BE po kilku tikach zysku, gdy transakcja nie miała jeszcze szansy się rozwinąć.
- Traktowanie BE jako gwarancji – przy luce cenowej stop wykona się gorzej.
- Brak testu: czy reguła BE poprawia wyniki strategii, czy tylko poprawia samopoczucie.
Perspektywa tradera
Stop na BE to decyzja o tym, jak dużo miejsca zostawiasz transakcji, a nie automatyczny obowiązek. Warto ustawiać go z buforem – na BE plus koszty i kilka tików – oraz tylko wtedy, gdy rynek zbudował nową strukturę, np. wyższy dołek w trendzie wzrostowym. Najlepiej sprawdzić to na własnym dzienniku: porównaj wynik w R z regułą BE i bez niej. Wielkość pozycji i jej koszty policzysz w kalkulatorze wielkości pozycji.
Najczęstsze pytania
Co oznacza stop na BE?
Stop loss przesunięty na poziom wejścia, a najlepiej na wejście plus koszty, tak by zamknięcie przy stopie dawało wynik zerowy.
Czy stop na BE gwarantuje brak straty?
Nie. Przy luce cenowej lub gwałtownym ruchu zlecenie stop wykona się z poślizgiem, a prowizje i tak trzeba zapłacić.
Jak liczyć break-even z prowizją?
Dla longa: cena wejścia × (1 + prowizja przy wejściu) / (1 − prowizja przy wyjściu). Przy małych prowizjach wystarczy w przybliżeniu dodać do ceny wejścia sumę obu prowizji w procentach.
Czy zawsze przesuwać stop na BE?
Nie ma takiej reguły. Zbyt wczesne przesunięcie zamienia część zyskownych transakcji w zerowe. Warto sprawdzić wpływ tej reguły na własnych danych.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
