Wei to najmniejsza jednostka Etheru (ETH) – waluty sieci Ethereum. Jeden ether to 1018 wei, czyli 1 000 000 000 000 000 000 wei. Nazwa pochodzi od Wei Daia, twórcy koncepcji b-money. Smart kontrakty i sam protokół Ethereum liczą wszystkie kwoty w wei, jako liczby całkowite, a portfele przeliczają je na ETH dopiero przy wyświetlaniu.
Tabela jednostek Etheru
| Jednostka | Wartość w wei | Wartość w ETH | Gdzie się używa |
|---|---|---|---|
| wei | 1 | 10-18 | smart kontrakty, protokół |
| kwei (babbage) | 103 | 10-15 | rzadko |
| mwei (lovelace) | 106 | 10-12 | rzadko |
| gwei (shannon) | 109 | 10-9 | cena gas |
| szabo (microether) | 1012 | 10-6 | rzadko |
| finney (milliether) | 1015 | 10-3 | rzadko |
| ether | 1018 | 1 | salda, ceny |
W praktyce zobaczysz trzy jednostki: ETH przy saldach, gwei przy opłatach i wei w kodzie kontraktów oraz w eksploratorach bloków.
Dlaczego protokół liczy w wei
Maszyna wirtualna Ethereum nie obsługuje liczb zmiennoprzecinkowych. Wszystkie obliczenia są wykonywane na liczbach całkowitych, co eliminuje błędy zaokrągleń, które przy pieniądzach byłyby niedopuszczalne. Żeby zapisać 0,5 ETH, kontrakt przechowuje liczbę 500 000 000 000 000 000 wei. Ta sama zasada obowiązuje dla większości tokenów ERC-20: mają 18 miejsc po przecinku, więc ich najmniejsza jednostka odpowiada wei.
Jak liczy się opłatę w gwei
Opłata za transakcję to zużyty gas pomnożony przez cenę jednostki gas. Od aktualizacji London (EIP-1559) cena składa się z opłaty bazowej (base fee), która jest spalana, i napiwku dla walidatora (priority fee). Portfel pozwala ustawić też opłatę maksymalną – jeśli bazowa okaże się niższa, różnica nie jest pobierana.
Przykład: przelew i swap w złotówkach
Załóżmy, że 1 ETH kosztuje 12 000 zł (kurs umowny). Zwykły przelew ETH zużywa zawsze 21 000 gas.
| Operacja | Gas | Cena (base + tip) | Opłata w gwei | Opłata w ETH | W złotych |
|---|---|---|---|---|---|
| Przelew ETH, spokojna sieć | 21 000 | 12 + 1 gwei | 273 000 | 0,000273 | ≈ 3,28 zł |
| Przelew ETH, duży ruch | 21 000 | 40 + 2 gwei | 882 000 | 0,000882 | ≈ 10,58 zł |
| Swap na giełdzie DEX | 150 000 | 30 gwei | 4 500 000 | 0,0045 | 54 zł |
Rachunek: 21 000 × 13 gwei = 273 000 gwei. Dzielisz przez 109 i dostajesz 0,000273 ETH, a po przemnożeniu przez 12 000 zł – około 3,28 zł. W wei ta sama opłata to 273 000 000 000 000 wei. Opłata nie zależy od kwoty przelewu, tylko od ilości pracy i obciążenia sieci – przelew 0,01 ETH i 100 ETH kosztuje tyle samo. W sieciach warstwy 2 opłaty liczone są tak samo w gwei, ale zwykle są dużo niższe.
Najczęstsze błędy
- Pomylenie gwei z ETH przy ręcznym ustawianiu opłaty – wpisanie wartości w złej jednostce może kosztować tysiące razy więcej, niż zakładałeś.
- Zakładanie, że każdy token ma 18 miejsc po przecinku. USDC i USDT na Ethereum mają 6, więc 1 USDC to 1 000 000 najmniejszych jednostek, a nie 1018.
- Wpisywanie kwoty w wei przy ręcznym wywołaniu kontraktu (np. w eksploratorze bloków) bez dopisania zer – i wysłanie ułamka zamierzonej kwoty albo zbyt dużej.
- Ustawianie zbyt niskiego limitu gas – transakcja się nie wykona, a zużyty gas przepada.
Perspektywa tradera
Dla tradera wei i gwei to przede wszystkim koszt transakcyjny. Przy aktywnym handlu na DEX-ach, częstym przenoszeniu środków między giełdami lub zarządzaniu pozycjami w DeFi opłaty sieciowe sumują się i powinny wchodzić do rachunku wyniku tak samo jak prowizje giełdy. Przy małych kwotach opłata za swap potrafi zjeść kilka procent pozycji, więc albo handlujesz rzadziej i większymi kwotami, albo przenosisz aktywność do sieci warstwy 2. Gdy korzystasz z opcji ręcznego ustawienia opłaty, sprawdzaj, w jakiej jednostce podajesz wartość – to prosty błąd, który potrafi być bardzo kosztowny.
Najczęstsze pytania
Ile wei to jeden ether?
1018, czyli trylion wei (1 000 000 000 000 000 000).
Czym różni się wei od gwei?
Gwei to miliard wei (109). Wei to jednostka protokołu, a gwei – wygodna jednostka do podawania ceny gas.
Skąd nazwa wei?
Od Wei Daia, kryptografa i autora koncepcji b-money. Inne jednostki też noszą nazwiska, np. szabo (Nick Szabo) i finney (Hal Finney).
Czy wszystkie tokeny na Ethereum mają 18 miejsc po przecinku?
Nie. Większość tak, ale np. USDC i USDT mają 6. Liczbę miejsc zapisuje pole decimals w kontrakcie tokena.
Dlaczego opłaty podaje się w gwei, a nie w ETH?
Bo w ETH byłyby to liczby z wieloma zerami po przecinku. Gwei daje czytelne wartości, np. 12 gwei zamiast 0,000000012 ETH.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
