Waluta bazowa i kwotowana (ang. base currency i quote currency) to dwa elementy każdej pary walutowej. Waluta bazowa stoi na pierwszym miejscu i zawsze równa się 1 jednostce. Waluta kwotowana stoi na drugim i wyraża cenę tej jednostki. Zapis EUR/USD = 1,1000 oznacza, że 1 euro kosztuje 1,10 dolara. Para walutowa ma osobne hasło – tu skupiamy się na tym, jak z rozróżnienia walut wynika odczyt kursu i wynik transakcji.
Jak czytać kurs
| Para | Waluta bazowa | Waluta kwotowana | Kurs umowny oznacza |
|---|---|---|---|
| EUR/PLN 4,30 | euro | złoty | 1 EUR = 4,30 zł |
| EUR/USD 1,1000 | euro | dolar | 1 EUR = 1,10 USD |
| USD/JPY 150,00 | dolar | jen | 1 USD = 150 JPY |
| GBP/USD 1,3000 | funt | dolar | 1 GBP = 1,30 USD |
Kupując parę (long), kupujesz walutę bazową i sprzedajesz kwotowaną. Wzrost kursu oznacza, że waluta bazowa się umacnia. Sprzedając parę (short), grasz na osłabienie waluty bazowej. Cena kupna (ask) jest wyższa od ceny sprzedaży (bid), a różnica to spread wyrażony w walucie kwotowanej.
Kwotowanie bezpośrednie i pośrednie
- Kwotowanie bezpośrednie – cena waluty obcej w walucie krajowej. Dla Polaka to EUR/PLN 4,30: ile złotych za 1 euro. Tak publikuje kursy NBP.
- Kwotowanie pośrednie – ile waluty obcej dostaniesz za jednostkę krajowej, np. PLN/EUR 0,2326. To po prostu odwrotność kursu bezpośredniego.
Na rynku międzybankowym obowiązuje konwencja: euro jest zwykle walutą bazową, potem funt, dolar australijski i nowozelandzki, a dolar amerykański bywa bazowy wobec pozostałych (USD/JPY, USD/CHF, USD/PLN). Dlatego mówi się EUR/PLN, a nie PLN/EUR.
Wartość pipsa zależy od waluty kwotowanej
Wartość pipsa = wielkość pipsa × wielkość pozycji, a wynik zawsze wychodzi w walucie kwotowanej. Pip to zwykle 0,0001, a dla par z jenem 0,01. Dla 1 lota (100 000 jednostek waluty bazowej):
| Para | Wartość 1 pipsa na 1 lot |
|---|---|
| EUR/USD | 10 USD |
| USD/JPY | 1 000 JPY |
| EUR/PLN | 10 zł |
Żeby poznać wynik w złotych, musisz przeliczyć walutę kwotowaną na walutę rachunku. Dlatego wartość pipsa w złotych na EUR/USD zmienia się razem z kursem USD/PLN.
Przykład: P&L w PLN
Załóżmy, że kupujesz 1 lot EUR/USD po 1,1000 i zamykasz po 1,1050. To 50 pipsów × 10 USD = 500 USD zysku. Przy umownym kursie USD/PLN 3,70 daje to 1 850 zł.
Drugi scenariusz: sprzedajesz 1 lot USD/JPY po 150,00 i odkupujesz po 149,50. Zysk to 50 pipsów × 1 000 JPY = 50 000 JPY. Po przeliczeniu kursem 149,50 to około 334,45 USD, a przy USD/PLN 3,70 – około 1 237,46 zł. Ten sam ruch o 50 pipsów dał tu mniej niż na EUR/USD, bo pips w jenach jest wart mniej.
Trzeci scenariusz: 0,1 lota EUR/PLN. Pip wart jest 0,0001 × 10 000 = 1 zł, więc ruch o 80 pipsów to 80 zł – bez żadnego przeliczania, bo waluta kwotowana to waluta rachunku.
Najczęstsze błędy
- Założenie, że pip na każdej parze jest wart 10 USD na lot.
- Czytanie kursu na odwrót – wzrost USD/PLN to osłabienie złotego, nie wzmocnienie.
- Pomijanie przeliczenia na walutę rachunku przy liczeniu ryzyka.
- Mylenie kwotowania pośredniego z inną parą, np. PLN/EUR z EUR/PLN przy ręcznych obliczeniach.
Perspektywa tradera
Stop loss ustawiasz w pipsach, ale ryzyko ponosisz w złotych. Najpierw policz wartość pipsa w walucie kwotowanej, potem przelicz ją na PLN i dopiero wtedy dobierz wielkość pozycji. Przy parach z walutą kwotowaną inną niż waluta rachunku pamiętaj, że sam kurs przeliczeniowy też się zmienia – zwykle nieznacznie w trakcie jednej transakcji, ale przy długich pozycjach różnica rośnie. Pomoże kalkulator wielkości pozycji.
Najczęstsze pytania
Która waluta w parze jest bazowa?
Pierwsza. W EUR/USD bazowe jest euro, a kurs mówi, ile dolarów kosztuje 1 euro. Druga waluta to waluta kwotowana.
W jakiej walucie jest mój zysk z transakcji na parze?
Pierwotnie w walucie kwotowanej, czyli drugiej w parze. Broker przelicza go potem na walutę rachunku po bieżącym kursie.
Czym jest kwotowanie bezpośrednie?
To podanie ceny waluty obcej w walucie krajowej, np. EUR/PLN 4,30. Kwotowanie pośrednie to odwrotność, czyli ile waluty obcej dostaniesz za 1 zł.
Dlaczego wartość pipsa na USD/JPY jest inna niż na EUR/USD?
Bo na USD/JPY pip to 0,01 jena, a wynik powstaje w jenach. Po przeliczeniu na dolary czy złote wychodzi inna kwota niż 10 USD na lot.
Czy mogę samodzielnie odwrócić kurs pary?
Tak. Kurs odwrotny to 1 podzielone przez kurs, np. przy EUR/PLN 4,30 kurs PLN/EUR wynosi około 0,2326. Pamiętaj jednak, że ceny bid i ask też się zamieniają.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
