TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) to tajwańska spółka z Hsinchu, największy na świecie producent półprzewodników na zlecenie. Jej akcje są notowane na giełdzie w Tajpej (TWSE: 2330), a w Nowym Jorku handluje się jej kwitami depozytowymi pod tickerem TSM (jeden kwit to pięć akcji). TSMC nie projektuje własnych chipów pod swoją marką. Produkuje układy zaprojektowane przez klientów, takich jak Apple, Nvidia, AMD, Qualcomm czy Broadcom. Na początku października 2026 roku była jedną z najwyżej wycenianych spółek na świecie.
Opisuję TSMC w słowniku, bo to wąskie gardło całej gospodarki AI. Prawie każdy zaawansowany akcelerator AI, który widzisz w nagłówkach, wychodzi z fabryk TSMC na Tajwanie. Dlatego comiesięczne dane o przychodach tej spółki, jej wyniki kwartalne i każda wiadomość o napięciach wokół Tajwanu są dla tradera sygnałem dla całego sektora półprzewodników, a pośrednio także dla narracji AI w krypto.
Co to jest TSMC w prostych słowach
Wyobraź sobie drukarnię, która nie wydaje własnych książek, tylko drukuje cudze, ale robi to tak dobrze, że prawie wszyscy najlepsi autorzy ustawiają się do niej w kolejce. Tak działa model „foundry”: Nvidia czy AMD projektują chip, a TSMC wytwarza go w swoich fabrykach i często też zaawansowanie pakuje. Budowa nowoczesnej fabryki kosztuje dziesiątki miliardów dolarów, więc mało kto poza TSMC może sobie pozwolić na produkcję w najnowszych procesach. To daje spółce siłę cenową i marże, jakich nie ma reszta branży.
Historia i pozycja na rynku
TSMC założył w 1987 roku Morris Chang, wcześniej wieloletni menedżer Texas Instruments, przy wsparciu rządu Tajwanu. Pomysł był nowatorski: firma, która wyłącznie produkuje chipy dla innych i nie konkuruje z klientami własnymi produktami. Dzięki temu mogły powstać firmy „fabless”, takie jak Nvidia, które projektują układy bez budowania fabryk. Dziś spółką kieruje C.C. Wei, prezes zarządu i przewodniczący rady dyrektorów.
Według TrendForce w drugim kwartale 2026 roku TSMC miało rekordowe 72,5% udziału w przychodach dziesięciu największych firm foundry. Drugi Samsung miał 5,9%, a trzeci chiński SMIC 5,4%. W najnowocześniejszych procesach przewaga jest jeszcze większa.
Procesy 3 nm i 2 nm
„Nanometry” to dziś bardziej nazwy kolejnych generacji technologii niż fizyczny rozmiar tranzystora. Im nowszy proces, tym więcej tranzystorów na tej samej powierzchni i mniejsze zużycie energii. Proces N2 (2 nm) wszedł w produkcję masową pod koniec 2025 roku w fabrykach w Hsinchu i Kaohsiungu, a w 2026 roku jest uruchamiany w kolejnych etapach. W drugim kwartale 2026 roku układy 3 nm odpowiadały za 30% przychodów z wafli, 5 nm za 33%, a 2 nm za 3%. Kolejny w kolejce jest proces A16 z zasilaniem od spodu chipa.
CoWoS: pakowanie jako wąskie gardło AI
Sam krzem to nie wszystko. Akcelerator AI to kilka chipów (procesor obliczeniowy i stosy pamięci HBM) połączonych na wspólnym podłożu. TSMC robi to w technologii CoWoS (Chip on Wafer on Substrate). Od 2023 roku to właśnie moce CoWoS, a nie same wafle, najczęściej ograniczały liczbę akceleratorów, jakie Nvidia i AMD mogły dostarczyć. TSMC co roku mocno je rozbudowuje. Według doniesień rynkowych z września 2026 roku moce CoWoS mają dojść do około 130 tys. wafli miesięcznie pod koniec 2026 roku i podwoić się do 2028 roku, ale to szacunki branżowe, nie oficjalne dane spółki.
Fabryki poza Tajwanem
- Arizona (USA). Pierwsza fabryka produkuje w procesie N4, druga ma ruszyć z N3 w 2027 roku, a kolejne są w budowie. Łączny zadeklarowany plan inwestycji w USA to 165 mld USD.
- Kumamoto (Japonia). Spółka JASM produkuje układy 28 i 22 nm. Druga fabryka według doniesień ma docelowo produkować w procesie 3 nm.
- Drezno (Niemcy). Spółka ESMC buduje fabrykę dla przemysłu motoryzacyjnego i przemysłowego (procesy 28 nm do 12 nm).
Mimo tej ekspansji najnowocześniejsze procesy i większość mocy pozostają na Tajwanie.
Cła i sekcja 232
W styczniu 2026 roku USA na podstawie sekcji 232 (bezpieczeństwo narodowe) nałożyły 25% cła na wąską grupę zaawansowanych chipów obliczeniowych, z wieloma wyjątkami, m.in. dla centrów danych w USA. Równolegle Tajwan wynegocjował z USA porozumienie, w którym firmy budujące fabryki w Ameryce mogą importować bez ceł chipy w ilości do 2,5-krotności planowanych mocy w USA, a po ich uruchomieniu do 1,5-krotności. 2 września 2026 roku sekretarz handlu Howard Lutnick zapowiedział drugą fazę ceł na półprzewodniki według zasady „buduj w USA albo płać”, ale bez stawek i daty wejścia w życie. To temat do śledzenia, bo szczegóły mogą zmienić marże całego łańcucha dostaw.
Wyniki, dane miesięczne i kurs
- Drugi kwartał 2026. Przychody 1270,4 mld TWD (40,2 mld USD), o 36% więcej niż rok wcześniej. Zysk netto 706,6 mld TWD (plus 77%), marża brutto 67,7%.
- Prognoza na trzeci kwartał. 44,6–45,8 mld USD przychodów i marża brutto 65–67%.
- Następne wyniki. Konferencja wynikowa za trzeci kwartał 2026 roku jest zaplanowana na 15 października 2026 roku (14:00 czasu tajwańskiego, czyli 8:00 w Polsce).
- Dane miesięczne. TSMC publikuje przychody za każdy miesiąc, zwykle około 10. dnia kolejnego miesiąca. W sierpniu 2026 roku wyniosły 514,8 mld TWD, o 53,3% więcej rok do roku. Dla rynku to jeden z najszybszych dostępnych wskaźników popytu na chipy AI, na długo przed raportami Nvidii czy AMD.
- Kurs. 5 października 2026 roku akcje w Tajpej zamknęły się rekordowo na poziomie 2575 TWD, przy kapitalizacji około 66,9 bln TWD. ADR TSM kosztował na zamknięciu 7 października 2026 roku około 472 USD. Wycena w dolarach przekracza 2 bln USD, a ADR historycznie notowany jest z premią do akcji w Tajpej.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli grasz na półprzewodnikach, Nasdaq 100 albo tokenach związanych z AI, dane TSMC warto mieć w kalendarzu. Comiesięczny raport przychodów i konferencja kwartalna (zwłaszcza prognoza wydatków inwestycyjnych i komentarz o popycie na AI) często ustawiają ton dla całego sektora na kolejne tygodnie. Pamiętaj też, że wiadomość o napięciach w Cieśninie Tajwańskiej może pojawić się w weekend, gdy rynek akcji jest zamknięty, a krypto handluje dalej. Pozycje z dźwignią licz w kalkulatorze wielkości pozycji z zapasem na lukę cenową.
Ryzyka związane z TSMC
- Geopolityka. Większość mocy produkcyjnych jest na Tajwanie, a Chiny uważają wyspę za swoje terytorium. Blokada lub konflikt uderzyłyby nie tylko w TSMC, ale w cały globalny łańcuch dostaw elektroniki.
- Cła i polityka handlowa. Druga faza ceł na półprzewodniki w USA nie ma jeszcze stawek ani daty. Do tego dochodzą amerykańskie ograniczenia eksportu do Chin, które zawężają krąg klientów.
- Koncentracja popytu na AI. Duża część wzrostu zależy od wydatków kilku hyperscalerów i firm AI. Ich cięcia szybko pokazałyby się w danych miesięcznych.
- Koszty ekspansji. Fabryki w USA, Japonii i Niemczech są droższe w budowie i utrzymaniu niż na Tajwanie, co może obniżać marże.
- Cykliczność. Branża półprzewodników przechodziła już okresy nadprodukcji i spadku cen. Obecny rekordowy popyt nie gwarantuje, że tak będzie zawsze.
- Kurs walutowy. TSMC raportuje w dolarach tajwańskich, a większość sprzedaży jest w USD. Mocny dolar tajwański obniża marże.
Najczęstsze pytania o TSMC
Czym różni się akcja TSMC od ADR TSM?
Akcja 2330 jest notowana w Tajpej w dolarach tajwańskich. TSM to amerykański kwit depozytowy na NYSE, odpowiadający pięciu akcjom, notowany w USD w godzinach sesji amerykańskiej. Ceny obu instrumentów zwykle się różnią, bo ADR ma premię.
Kiedy TSMC publikuje wyniki za trzeci kwartał 2026 roku?
15 października 2026 roku. Wcześniej, około 10 października, spółka powinna podać przychody za wrzesień, które praktycznie zamykają obraz kwartału.
Czy TSMC produkuje chipy dla Nvidii i AMD?
Tak. Obie firmy projektują swoje akceleratory AI i procesory, ale najważniejsze z nich produkuje i pakuje TSMC. To samo dotyczy procesorów Apple.
Kto założył TSMC?
Morris Chang w 1987 roku. Jest uważany za twórcę modelu foundry, czyli produkcji chipów wyłącznie na zlecenie innych firm.
Podsumowanie
TSMC to firma, bez której nie byłoby obecnego boomu na AI w takiej skali. Model foundry stworzony przez Morrisa Changa w 1987 roku dał jej ponad 70% rynku produkcji chipów na zlecenie, przewagę w procesach 3 nm i 2 nm oraz kontrolę nad pakowaniem CoWoS, które jest wąskim gardłem dla akceleratorów AI. Drugi kwartał 2026 roku z przychodami 40,2 mld USD i marżą 67,7% pokazuje siłę tej pozycji. Jednocześnie koncentracja produkcji na Tajwanie, cła w USA i zależność od cyklu inwestycji w AI to ryzyka, które trader powinien znać, zanim potraktuje TSMC jako bezpieczną przystań.
