Snapshot (ang. snapshot – migawka) w kryptowalutach ma dwa odrębne znaczenia. Pierwsze to migawka stanu blockchaina: zapis sald wszystkich adresów w określonym bloku, na podstawie którego projekt rozdziela airdrop, nagrody lub tokeny po migracji. Drugie to platforma Snapshot (snapshot.org) – narzędzie do głosowań poza łańcuchem, z którego korzysta większość organizacji DAO. Oba znaczenia łączy jedna idea: liczy się stan posiadania w wybranym bloku, a nie w chwili głosowania czy wypłaty.
Snapshot jako migawka stanu
Projekt wybiera numer bloku – ogłoszony z góry albo ujawniony dopiero po fakcie – i odczytuje z niego salda tokenów, pozycje w protokołach lub historię aktywności adresów. Ta lista staje się podstawą do:
- airdropu – np. Uniswap w 2020 roku nagrodził tokenami UNI adresy, które korzystały z protokołu przed wyznaczoną datą,
- migracji tokenów – przy przejściu na nowy kontrakt lub nową sieć salda ze starego kontraktu przepisuje się według migawki,
- hard forka – nowa sieć startuje z saldami z bloku podziału,
- nagród za posiadanie – giełdy robią własne migawki sald klientów, np. przy dystrybucji tokenów dla posiadaczy.
Migawka ogłoszona z wyprzedzeniem zachęca do kupowania tokena tuż przed blokiem i sprzedaży zaraz po nim. Dlatego wiele projektów robi migawki niezapowiedziane albo wielokrotne i uśrednia wynik, a także filtruje adresy o sztucznej aktywności (tzw. sybile).
Platforma Snapshot do głosowań DAO
Snapshot.org działa od 2020 roku i pozwala głosować bez opłat za gas. Głos to podpisana wiadomość z portfela, przechowywana poza łańcuchem, a waga głosu wynika z sald w bloku wskazanym przy tworzeniu propozycji. Sposób liczenia określają tzw. strategie: może to być saldo tokena, tokeny w stakingu, delegacje, NFT albo kombinacja kilku źródeł.
| Cecha | Głosowanie przez Snapshot | Głosowanie on-chain |
|---|---|---|
| Koszt dla głosującego | brak opłat za gas | opłata za każdą transakcję |
| Wykonanie decyzji | wymaga osobnego kroku (multisig lub moduł wykonawczy) | automatyczne po przegłosowaniu |
| Typowe zastosowanie | sondaże, wstępne głosowania, mniejsze DAO | zmiany kodu i skarbca w dużych protokołach |
| Główne ryzyko | zespół lub multisig może zignorować wynik | przejęcie głosowania dużą liczbą tokenów |
W praktyce duże protokoły często łączą oba modele: najpierw sondaż na Snapshot, potem wiążące głosowanie on-chain.
Przykład: waga głosu i airdrop
Załóżmy, że propozycja w DAO ma migawkę w bloku 20 000 000, a Ty masz w tym bloku 1 200 tokenów. W głosowaniu uczestniczy łącznie 3 000 000 tokenów, więc Twój głos waży 0,04% oddanych głosów. Jeśli kupisz kolejne tokeny po bloku migawki, nie zmienią one wagi Twojego głosu w tej propozycji.
Załóżmy dalej, że projekt rozdziela airdrop 50 mln tokenów proporcjonalnie do sald z migawki, a kwalifikujące się salda wynoszą łącznie 40 mln tokenów. Przy saldzie 2 000 tokenów otrzymasz 2 500 nowych tokenów. Jeśli blok migawki ogłoszono z wyprzedzeniem, a w Ethereum blok powstaje co 12 sekund, to na 10 000 bloków przed migawką zostaje około 33 godzin – tyle czasu rynek ma na „kupowanie pod migawkę”.
Najczęstsze błędy
- Mylenie migawki stanu z platformą Snapshot.org.
- Kupowanie tokena tuż przed ogłoszoną migawką bez uwzględnienia spadku ceny po niej.
- Trzymanie tokenów na giełdzie, która nie uczestniczy w dystrybucji – wtedy migawka widzi saldo giełdy, a nie Twoje.
- Traktowanie wyniku głosowania na Snapshot jak automatycznie wykonanej decyzji.
- Podpisywanie wiadomości na fałszywych stronach podszywających się pod Snapshot lub airdrop.
Perspektywa tradera
Ogłoszone migawki tworzą przewidywalny wzorzec: popyt przed blokiem, podaż zaraz po nim. Jeśli grasz pod migawkę, licz koszt jako sumę prowizji, spreadu i spadku ceny po bloku, a nie tylko wartość spodziewanej nagrody. Ryzyko ograniczaj wielkością pozycji, bo po migawce cena potrafi spaść o więcej, niż wynosi nagroda. Przy głosowaniach sprawdzaj, kto kontroluje wykonanie wyniku i jaka część głosów należy do kilku adresów – to mówi więcej o realnej władzy w protokole niż sama frekwencja.
Najczęstsze pytania
Czy głosowanie na Snapshot kosztuje?
Nie. Głos to podpisana wiadomość, a nie transakcja, więc nie płacisz opłaty sieciowej.
Czy tokeny na giełdzie liczą się do migawki?
Tylko jeśli giełda zadeklaruje udział w dystrybucji. W łańcuchu widoczne jest saldo giełdy, nie saldo klienta.
Czy mogę zagłosować tokenami kupionymi po migawce?
Nie w tej propozycji. Waga głosu wynika z sald w bloku wskazanym przy jej utworzeniu.
Czy wynik głosowania na Snapshot jest wiążący?
Sam w sobie nie. Wykonanie zależy od multisiga, zespołu lub modułu, który przenosi decyzję na łańcuch.
Czy podpisanie wiadomości na Snapshot jest bezpieczne?
Na oficjalnej stronie tak, bo podpis nie przenosi środków. Fałszywe strony mogą jednak podsunąć do podpisu zgodę na wydanie tokenów – zawsze czytaj, co podpisujesz.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
