Obligacje EDO (emerytalne dziesięcioletnie) to detaliczne obligacje skarbowe z 10-letnim okresem oszczędzania, których oprocentowanie od drugiego roku jest powiązane z inflacją. W pierwszym roku mają stałe oprocentowanie, a w kolejnych dziewięciu płacą inflację plus stałą marżę. Odsetki są kapitalizowane co roku, więc pracuje na Ciebie procent składany. To najdłuższe obligacje w ofercie dla osób fizycznych i najczęściej wybierany papier do ochrony oszczędności przed inflacją na długi termin.
Nazwa zawiera słowo „emerytalne”, ale nie ma to nic wspólnego z wiekiem – kupić je może każdy pełnoletni. Chodzi o horyzont: to papier dla kogoś, kto wie, że przez dekadę nie będzie tych pieniędzy potrzebował.
Jak działa oprocentowanie EDO
- Rok 1: stałe oprocentowanie znane w dniu zakupu. Dla serii EDO0936 (sprzedaż we wrześniu 2026 r.) było to 5,35%.
- Lata 2–10: inflacja (roczny wskaźnik CPI z GUS, z ok. dwumiesięcznym opóźnieniem) plus marża. Dla serii z września 2026 r. marża wynosiła 2,00%.
- Kapitalizacja roczna: odsetki co roku dopisywane są do kapitału, a w kolejnym roku odsetki liczone są już od większej kwoty.
- Wypłata na koniec: kapitał i wszystkie odsetki dostajesz przy wykupie po 10 latach.
Mechanizm jest prosty: jeśli inflacja wynosi 3%, w danym roku dostajesz 5%. Jeśli inflacja skoczy do 12%, dostajesz 14%. Marża to Twój realny zysk ponad inflację – przed podatkiem.
Przykład na liczbach
Kupujesz obligacje EDO za 10 000 zł. Pierwszy rok: 5,35%. Załóżmy, że przez kolejne dziewięć lat inflacja wynosi średnio 3%, czyli oprocentowanie to 5% rocznie.
- Wartość po 10 latach brutto: ok. 16 343 zł.
- Zysk: ok. 6343 zł.
- Podatek Belki (19%) przy wykupie: ok. 1205 zł.
- Na rękę: ok. 15 138 zł.
To oczywiście scenariusz – realny wynik zależy od inflacji w każdym kolejnym roku. Przy wyższej inflacji kwoty nominalne będą większe, ale siła nabywcza podobna, bo właśnie po to jest indeksacja.
Podatek Belki – pułapka przy wysokiej inflacji
Tu jest niuans, o którym rzadko się mówi. Belka jest liczony od całego nominalnego zysku, łącznie z częścią, która tylko wyrównuje inflację. Przy inflacji 3% i marży 2% podatek zjada 0,95 punktu procentowego, a realny zysk po podatku to około 1%. Przy inflacji 15% podatek zabiera już 3,23 p.p., a realny zysk robi się ujemny. Dlatego hasło „EDO zawsze chroni przed inflacją” to niepełna prawda – chroni przed inflacją przed podatkiem.
Rozwiązaniem jest kupowanie EDO w ramach IKE-Obligacje. Przy wypłacie zgodnej z ustawą o IKE nie płacisz Belki i wtedy marża rzeczywiście zostaje w kieszeni.
Wcześniejszy wykup
EDO możesz oddać przed terminem, ale zapłacisz opłatę za każdą obligację – dla obligacji kupionych od września 2024 r. to 3 zł od sztuki (przy nominale 100 zł). Opłata pobierana jest z narosłych odsetek i nie może ich przekroczyć, więc kapitału nie tracisz. Przy wykupie w pierwszych miesiącach możesz jednak wyjść praktycznie na zero.
Dla kogo są obligacje EDO
- Dla osób z horyzontem 10 lat, które chcą ochrony przed inflacją bez ryzyka rynkowego.
- Jako bezpieczna część portfela obok akcji – nie spadają w czasie krachu na giełdzie.
- Jako lokata w ramach IKE, gdzie znika problem podatku.
Nie są dla kogoś, kto może potrzebować pieniędzy w ciągu roku–dwóch – wtedy lepiej sprawdzą się krótsze papiery. Nie są też sposobem na pomnażanie majątku: to ochrona siły nabywczej z niewielkim realnym zyskiem.
Trzy scenariusze inflacji
Jak EDO zachowa się przy różnej inflacji? Załóżmy 10 000 zł, pierwszy rok 5,35%, a w latach 2–10 stałą średnią inflację i marżę 2%.
| Średnia inflacja (lata 2–10) | Wartość brutto po 10 latach | Podatek Belki | Na rękę | Na IKE (bez podatku) |
|---|---|---|---|---|
| 2% | ok. 14 995 zł | ok. 949 zł | ok. 14 046 zł | ok. 14 995 zł |
| 4% | ok. 17 799 zł | ok. 1482 zł | ok. 16 317 zł | ok. 17 799 zł |
| 8% | ok. 24 841 zł | ok. 2820 zł | ok. 22 021 zł | ok. 24 841 zł |
Im wyższa inflacja, tym wyższe kwoty nominalne – ale też tym wyższy podatek. Różnica między zwykłym zakupem a IKE rośnie razem z inflacją: przy 8% to ponad 2800 zł na każde 10 tys. zł.
Jak kupić obligacje EDO
- Załóż rachunek rejestrowy w banku będącym agentem emisji albo skorzystaj z serwisu obligacji skarbowych prowadzonego przez ten bank.
- Wybierz serię EDO z bieżącego miesiąca – oprocentowanie pierwszego roku i marża są ustalone dla tej konkretnej serii.
- Kup dowolną wielokrotność 100 zł.
- Jeśli masz zapadające obligacje innych serii, rozważ zamianę – nowa obligacja kosztuje wtedy 99,90 zł zamiast 100 zł.
- Jeśli myślisz o horyzoncie emerytalnym, rozważ zakup w ramach IKE-Obligacje.
Detalicznych obligacji skarbowych nie kupisz na giełdzie i nie sprzedasz innemu inwestorowi. Wyjść możesz tylko przez wykup u emitenta – w terminie albo wcześniej, z opłatą.
Perspektywa tradera
Dla kogoś, kto aktywnie handluje z dźwignią, EDO pełni inną rolę niż dla typowego oszczędzającego. To kapitał, który ma być nudny i odseparowany od tradingu – taki, którego nie przeniesiesz na giełdę w emocjach, bo wcześniejszy wykup kosztuje i wymaga kilku kroków. Ta „niewygoda” działa na korzyść. Pieniądze w EDO nie wezmą udziału w nieudanej serii transakcji.
Warto też rozkładać zakupy w czasie – np. kupować EDO co kilka miesięcy zamiast jednorazowo. Dzięki temu masz obligacje z różnych serii, z różnym oprocentowaniem pierwszego roku i różnymi datami wykupu. Jeśli będziesz musiał sięgnąć po część pieniędzy, wykupisz tylko jedną serię.
Najczęstsze błędy
- Porównywanie oprocentowania pierwszego roku z lokatą i pomijanie tego, co dzieje się w latach 2–10.
- Liczenie zysku bez podatku Belki.
- Kupowanie EDO za pieniądze, które mogą być potrzebne wcześniej.
- Kupowanie wszystkiego w jednej serii – rozłożenie zakupów na różne miesiące ułatwia późniejszy częściowy wykup.
Porównaj EDO z innymi obligacjami
Czy EDO będzie w Twoim przypadku lepsze od COI albo TOS, zależy od horyzontu i scenariusza inflacji. W kalkulatorze obligacji skarbowych ustawiasz kwotę, czas i inflację, a narzędzie układa wszystkie serie w ranking – z podatkiem Belki, opłatą za wcześniejszy wykup i wariantem IKE-Obligacje.
Najczęstsze pytania
Czy na obligacjach EDO można stracić?
Nominalnie – przy wykupie w terminie – nie. Przy wcześniejszym wykupie opłata jest potrącana z narosłych odsetek i nie może ich przekroczyć, więc kapitał jest bezpieczny. Realnie, czyli po uwzględnieniu podatku i inflacji, przy bardzo wysokiej inflacji wynik może wyjść nieco poniżej zera.
Co się stanie z oprocentowaniem przy deflacji?
Oprocentowanie od drugiego roku to inflacja plus marża, więc przy spadku cen jest niższe. Szczegółowe zasady na wypadek ujemnej inflacji określa list emisyjny danej serii – warto go przeczytać przed zakupem.
Czy obligacje EDO podlegają dziedziczeniu?
Tak. Detaliczne obligacje skarbowe wchodzą do spadku, a spadkobiercy mogą je zatrzymać do wykupu albo wykupić wcześniej.
Kiedy dostanę pieniądze z EDO?
Przy wykupie w terminie, czyli po 10 latach od zakupu – wtedy wypłacany jest kapitał i wszystkie skapitalizowane odsetki pomniejszone o podatek. Wcześniej tylko w razie przedterminowego wykupu.
Parametry obligacji (oprocentowanie, marża, opłaty) zmieniają się wraz z listem emisyjnym. Przed zakupem sprawdź aktualną ofertę na stronie emitenta. Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
