Finanse osobistePrezes komentujeKalkulatoryQuiz wiedzy
Zacznij tutaj
Słownik
O mnie

TradingView

Najszybszy sposób na śledzenie rynków

Uruchom wykres

Link partnerski

Ile dostaniesz z ZUS i ile musisz dołożyć? Policzyłem lukę emerytalną dla 30-, 40- i 50-latka

⏱️ Czas czytania: 13 min

W czerwcu ZUS dopisał do Twojego konta 9,81%. Ładnie to wygląda, dopóki nie otworzysz prognozy emerytury w eZUS i nie porównasz jej z tym, co dziś dostajesz na rękę. Wtedy pojawia się pytanie, które wpisuje w wyszukiwarkę pół Polski: ile wyniesie moja emerytura i czy da się z tego żyć?

Wziąłem prognozy ZUS i policzyłem jedną rzecz: ile trzeba odkładać co miesiąc, żeby pierwsza emerytura razem z własnym kapitałem dawała co najmniej 70% ostatniej pensji. Zrobiłem to dla trzech osób z tą samą wypłatą: 30-, 40- i 50-latka. Wynik w skrócie: przy 5% realnego zysku 30-latek potrzebuje około 600 zł miesięcznie, 40-latek około 970 zł, a 50-latek około 1600 zł.

Dane i stan prawny sprawdziłem 16 listopada 2026 r. Obliczenia pokazują mechanikę i rząd wielkości. To nie jest prognoza Twojego świadczenia ani obietnica wyniku inwestycji.

Stopa zastąpienia: co naprawdę mówi ZUS

Stopa zastąpienia to relacja emerytury do pensji. Im niższa, tym większy spadek dochodu w dniu, w którym przestajesz pracować.

Zacznę od tego, co już się wydarzyło. Według opracowania ZUS „Emerytury nowosystemowe w latach 2016–2025” przeciętna nowo przyznana emerytura w 2025 roku wyniosła 3885,67 zł. To równo 50% przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o składki płacone przez pracownika. U mężczyzn było to 62,2%, u kobiet 39,1%. W 2016 roku ta sama relacja wynosiła 58,1%.

Teraz przyszłość. W sierpniu 2026 r. ZUS przekazał Polskiej Agencji Prasowej wyliczenia przeciętnej emerytury w relacji do przeciętnej płacy na kolejne dekady:

Rok Przeciętna emerytura jako % przeciętnej płacy
2027 54,1%
2030 52,1%
2040 43,0%
2050 34,4%
2060 29,0%
2070 26,1%
2080 24,5%

Jedna uwaga, którą portale zwykle pomijają. To nie jest dosłownie „pierwsza emerytura do ostatniej pensji”. ZUS liczy przeciętną emeryturę wszystkich emerytów, z dodatkami pielęgnacyjnymi, i dzieli ją przez przeciętne wynagrodzenie pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne płacone przez pracownika. To wskaźnik dla całego systemu. Twój wynik zależy od stażu, zarobków i wieku, w którym skończysz pracę.

Dlaczego ta relacja spada

  • Żyjemy dłużej. Nowa emerytura to kapitał z konta podzielony przez liczbę miesięcy dalszego życia z tablicy GUS. Od kwietnia 2026 r. dla 65-latka to 222,7 miesiąca, dla 60-latka 268,9. Im dłuższe życie w tablicy, tym niższe świadczenie z tego samego kapitału.
  • Płace rosną szybciej niż wypłacane emerytury. Raz przyznane świadczenie rośnie o inflację i co najmniej 20% realnego wzrostu wynagrodzeń. Pensje rosną o całość. Z każdym rokiem emeryt zostaje więc trochę dalej za pracującymi.
  • Znikają stare zasady. Kolejne roczniki mają emeryturę liczoną wyłącznie z tego, co wpłaciły. Bez korzystniejszego starego wzoru.

Demograficzne tło tych liczb znajdziesz w prognozie Funduszu Emerytalnego do 2080 roku. ZUS zakłada w niej między innymi, że realny wzrost płac wyhamuje z ponad 3% rocznie dziś do poniżej 2% w połowie wieku.

Waloryzacja 9,81% a prognoza emerytury w eZUS

Czerwcowa waloryzacja podniosła stan konta o 9,81%, a subkonta o 10,61%. To nie jest prezent. Waloryzacja konta idzie za inflacją i wzrostem sumy składek, czyli w praktyce za funduszem płac. Twoja pensja też w tym czasie rośnie. Dla luki liczy się relacja emerytury do wypłaty, a nie sama kwota na koncie.

W „Informacji o stanie konta ubezpieczonego” w eZUS i w aplikacji mZUS znajdziesz zakładkę z hipotetyczną emeryturą. ZUS podaje ją osobom, które na koniec poprzedniego roku miały skończone 35 lat. Warianty różnią się dwiema rzeczami: czy liczone jest samo konto, czy konto z subkontem, oraz czy pracujesz dalej i składki wpływają w dotychczasowej średniej wysokości, czy od jutra nie wpływa już nic.

Ja biorę wariant „konto i subkonto, pracuję do emerytury”. Pamiętam przy tym o trzech rzeczach:

  • To kwota brutto. Na rękę dostaniesz mniej.
  • ZUS przyjmuje przyszłe składki na poziomie Twojej dotychczasowej średniej. Jeśli dziś zarabiasz wyraźnie więcej niż na początku kariery, wynik może być zaniżony. Jeśli masz przed sobą przerwy w pracy, zawyżony.
  • Hipotetyczną kwotę traktuję jak dzisiejsze pieniądze i porównuję z dzisiejszą pensją. Nie z tym, co będę zarabiał za 20 lat.

Masz mniej niż 35 lat? Hipotetycznej emerytury w informacji nie zobaczysz. Zostaje kalkulator emerytalny na stronie ZUS albo rachunek taki jak poniżej.

Założenia: jedna pensja, trzy roczniki

Żeby wynik dało się sprawdzić, pokazuję wszystkie założenia.

  • Pensja: 8000 zł brutto na umowie o pracę, czyli około 5784 zł na rękę. Zakładam, że realnie się nie zmienia, a podwyżki tylko gonią inflację.
  • Emerytura: w wieku 65 lat. 50-latek przechodzi na nią w 2041 roku, 40-latek w 2051, 30-latek w 2061.
  • Baza z ZUS: wskaźniki z tabeli wyżej dla lat 2040, 2050 i 2060, czyli 43%, 34,4% i 29% wynagrodzenia pomniejszonego o składki pracownika. Przy 8000 zł brutto ta podstawa wynosi 6903,20 zł.
  • Kwoty na rękę: od emerytury odejmuję 9% składki zdrowotnej i 12% PIT z kwotą zmniejszającą podatek 300 zł miesięcznie, według dzisiejszych zasad. W uproszczeniu: emerytura netto to 79% kwoty brutto plus 300 zł.
  • Cel: 70% ostatniej pensji na rękę, czyli 4049 zł miesięcznie.
  • Wypłata z kapitału: 4% w pierwszym roku, potem ta sama kwota podnoszona o inflację. Wychodzi prosta reguła: potrzebny kapitał to 300 razy miesięczna luka.
  • Pieniądze: wszystko w dzisiejszych złotych. Stopy 3%, 5% i 7% to zysk ponad inflację, po kosztach.

Luka emerytalna w złotych

50-latek 40-latek 30-latek
Rok przejścia na emeryturę 2041 2051 2061
Wskaźnik ZUS 43,0% 34,4% 29,0%
Emerytura brutto 2968 zł 2375 zł 2002 zł
Emerytura na rękę 2645 zł 2161 zł 1822 zł
Jako część pensji na rękę 45,7% 37,4% 31,5%
Luka do 70% pensji, miesięcznie 1404 zł 1888 zł 2227 zł
Kapitał potrzebny w dniu emerytury 421 tys. zł 566 tys. zł 668 tys. zł

Obliczenia własne na podstawie wskaźników ZUS. Kwoty w dzisiejszych złotych, po zaokrągleniu.

Najmłodszy ma największą dziurę do zasypania, bo trafia na najniższy wskaźnik. Ma też najwięcej czasu. I to czas robi tu całą robotę.

Luka emerytalna: ile odkładać miesięcznie

Liczę dwa warianty. W pierwszym cała kwota idzie na IKE: nie ma ulgi przy wpłacie, ale wypłata po spełnieniu warunków jest bez podatku. W drugim najpierw wypełniam IKZE do limitu na 2027 rok, czyli do 1003 zł miesięcznie, a nadwyżkę kieruję na IKE. Od wpłaty odejmuję zwrot 12% PIT, a przy wypłacie z IKZE doliczam 10% ryczałtu.

Realna stopa zwrotu 50-latek (15 lat) 40-latek (25 lat) 30-latek (35 lat)
3%, samo IKE 1861 zł 1277 zł 908 zł
3%, z IKZE po zwrocie PIT 1841 zł 1257 zł 888 zł
5%, samo IKE 1590 zł 967 zł 603 zł
5%, z IKZE po zwrocie PIT 1570 zł 947 zł 589 zł
7%, samo IKE 1353 zł 723 zł 390 zł
7%, z IKZE po zwrocie PIT 1333 zł 707 zł 382 zł

Obliczenia własne. Wpłaty co miesiąc, podnoszone co roku o inflację. Wariant z IKZE pokazuje koszt dla budżetu po odjęciu zwrotu podatku, przy stawce 12%. Jak wypada IKZE przy stawce 32% albo przy Twoich kwotach, sprawdzisz w kalkulatorze IKE i IKZE.

Przy 5% realnie 50-latek musi odkładać około 27% wypłaty, 40-latek 17%, a 30-latek 10%. W wariancie ostrożnym, czyli 3%, robi się z tego 32%, 22% i 16%.

Drugi sposób patrzenia na te same liczby. Przy 5% 30-latek wpłaci przez 35 lat łącznie około 253 tys. zł i dojdzie do 668 tys. zł. 50-latek wpłaci 286 tys. zł, a dojdzie do 421 tys. zł. Młodszy wkłada mniej i wyjmuje więcej.

Ile kosztuje odkładanie decyzji? Jeśli 30-latek zacznie pięć lat później, przy 5% potrzebuje już 819 zł zamiast 603 zł. To 36% więcej, co miesiąc, do końca.

IKZE i zwrot PIT: przy 12% cudów nie ma

Spójrz na różnicę między wierszami. Przy stawce 12% IKZE obniża koszt o 8–20 zł miesięcznie. Tyle. Powód jest prosty: przy wpłacie odzyskujesz 12%, a przy wypłacie po 65. roku życia oddajesz 10% od całości. Na czysto zostaje około 2% przewagi nad IKE.

Zupełnie inaczej wygląda to przy stawce 32%. Każda złotówka luki zasypana przez IKZE kosztuje wtedy mniej więcej jedną czwartą mniej niż przez IKE. Od pełnego limitu za 2026 rok, czyli 11 304 zł, zwrot wynosi 1356 zł przy 12% i 3617 zł przy 32%.

Dlatego przy 12% wybierałbym między IKE a IKZE głównie według tego, kiedy chcę mieć dostęp do pieniędzy i jak chcę je wypłacać. Przy 32% IKZE idzie u mnie pierwsze. Warunki obu kont i nowe OKI porównałem w tekście IKE, IKZE czy OKI.

Masz własną prognozę? Podstaw swoje liczby

Wskaźniki ZUS opisują przeciętną. Mężczyzna z pełnym stażem i pracą do 65 lat może zobaczyć w eZUS więcej. Osoba z przerwami w składkach albo z umowami, od których składek nie było, zobaczy mniej. Gdyby prognoza każdej z trzech osób była o 10 punktów procentowych wyższa, luka spadłaby do 858, 1328 i 1622 zł.

Swój rachunek zrobisz w czterech krokach:

  1. Weź hipotetyczną emeryturę brutto z eZUS. Pomnóż przez 0,79 i dodaj 300 zł. Masz przybliżoną kwotę na rękę.
  2. Policz 70% swojej dzisiejszej pensji na rękę i odejmij wynik z punktu pierwszego. To Twoja miesięczna luka.
  3. Pomnóż lukę przez 300. To kapitał, którego potrzebujesz w dniu przejścia na emeryturę.
  4. Z tabeli niżej odczytaj, ile odkładać na każde 100 zł luki.
Lat do emerytury 3% realnie 5% realnie 7% realnie
15 133 zł 113 zł 96 zł
25 68 zł 51 zł 38 zł
35 41 zł 27 zł 18 zł

Miesięczna wpłata potrzebna na każde 100 zł luki. Obliczenia własne.

Przykład: masz 45 lat, luka wyszła Ci 1200 zł, a do emerytury zostało 20 lat. Bierzesz wartość między wierszem dla 15 i 25 lat albo liczysz dokładnie w kalkulatorze procentu składanego: szukasz wpłaty, która po 20 latach da 360 tys. zł.

Masz już odłożone pieniądze na emeryturę? Każde 10 tys. zł, które pracuje od dziś, obniża potrzebną wpłatę. Przy 5% realnie o około 79 zł miesięcznie, gdy zostało Ci 15 lat, o 58 zł przy 25 latach i o 50 zł przy 35 latach.

PPK zasypuje część luki za Ciebie

Jeśli pracujesz na etacie, część tej kwoty może już odkładać się sama. Przy 8000 zł brutto i podstawowych wpłatach na PPK trafia 280 zł miesięcznie, z czego 120 zł dokłada pracodawca. Twój budżet kosztuje to 174,40 zł. Rozpisałem to w tekście o autozapisie do PPK w 2027 roku.

Przy tych samych 5% realnie, bez dopłat od państwa, 280 zł miesięcznie daje:

  • 30-latkowi około 310 tys. zł, czyli prawie połowę potrzebnego kapitału. Zostaje mu do odkładania około 323 zł zamiast 603 zł.
  • 40-latkowi około 164 tys. zł. Zostaje 687 zł zamiast 967 zł.
  • 50-latkowi około 74 tys. zł. Zostaje 1310 zł zamiast 1590 zł.

PPK nie gwarantuje 5% ani żadnego innego wyniku. Pokazuję tylko, że rezygnacja z dopłaty pracodawcy podnosi kwotę, którą musisz znaleźć samodzielnie.

Co może zepsuć ten rachunek

  • Emerytura w wieku 60 lat. Sama tablica GUS obniża wtedy świadczenie o około 17% względem 65 lat, bo ten sam kapitał dzieli się na 268,9, a nie 222,7 miesiąca. Do tego dochodzi pięć lat składek mniej. Widać to w danych ZUS: 39,1% u kobiet wobec 62,2% u mężczyzn.
  • Rosnąca pensja. Założyłem, że realnie stoi w miejscu. Jeśli zarabiasz coraz więcej, cel 70% też rośnie. Po każdej podwyżce podnieś wpłatę o ten sam procent.
  • Stopa zwrotu. 7% realnie przez kilkanaście lat wymaga portfela opartego prawie w całości na akcjach i sprzyjającego rynku. 50-latek ma na to tylko 15 lat i mniej czasu na odrobienie spadków. Do planowania wziąłbym 3–5%, a 7% potraktował jak miły scenariusz.
  • Tempo wypłat. Reguła 4% nie jest gwarancją. Przy ostrożniejszych 3,5% potrzebny kapitał rośnie o około 14%, do 481, 647 i 764 tys. zł. Własny wariant sprawdzisz w kalkulatorze bezpiecznej wypłaty, a o tym, kiedy ciąć wypłaty po słabym roku, pisałem w tekście o wypłatach z portfela w 2027 roku.
  • Zmiany prawa. Wiek emerytalny, zasady waloryzacji i podatki mogą się zmienić. Prognoza na 35 lat to kierunek, a nie kwota do wpisania w budżet.

Ten tekst dotyczy budowania kapitału, który dopełni emeryturę. Jeśli interesuje Cię życie bez pensji jeszcze przed sześćdziesiątką, to jest inny rachunek. Zrobiłem go w tekście o niepodległości finansowej.

Co zrobić przed 31 grudnia

  1. Zaloguj się do eZUS albo mZUS i spisz hipotetyczną emeryturę. Zajmie Ci to pięć minut.
  2. Policz swoją lukę czterema krokami z tego tekstu.
  3. Sprawdź, ile limitu na 2026 rok Ci zostało: 28 260 zł na IKE i 11 304 zł na IKZE, a 16 956 zł przy prawie do wyższego limitu dla prowadzących działalność. Niewykorzystany limit przepada z końcem roku.
  4. Jeśli w 2026 roku część Twojego dochodu wpada w stawkę 32%, policz grudniową wpłatę na IKZE szczególnie uważnie. Sejm i Senat przyjęły ustawę, która od 2027 roku podnosi próg do 130 tys. zł i wprowadza stawkę 24% dla dochodu między 130 a 150 tys. zł. W dniu, w którym to piszę, ustawa czeka na decyzję prezydenta. Jeśli wejdzie w życie, to samo odliczenie w 2027 roku może być dla części osób warte mniej.
  5. Ustaw stałe zlecenie od stycznia. Limity na 2027 rok to 30 099 zł na IKE i 12 039,60 zł na IKZE.

Resztę grudniowych spraw, od limitów po podatki, zebrałem w checkliście finansowej przed końcem roku. A jeśli chcesz zobaczyć, ile lat spokoju kupuje już zgromadzony kapitał, masz do tego kalkulator czasu na spokój.

Najczęstsze pytania

Ile wyniesie moja emerytura z ZUS?

Dokładnej kwoty nie zna nikt, ale punkt wyjścia masz w eZUS: hipotetyczną emeryturę w „Informacji o stanie konta ubezpieczonego”. ZUS podaje ją osobom po 35. roku życia. Dla całego systemu ZUS szacuje, że przeciętna emerytura spadnie z około 54% przeciętnej płacy dziś do 43% w 2040 roku i 34,4% w 2050.

Co to jest stopa zastąpienia?

To relacja emerytury do wynagrodzenia. W ścisłym znaczeniu chodzi o pierwszą emeryturę i ostatnią pensję tej samej osoby. Wskaźnik podawany przez ZUS dla kolejnych dekad to przeciętna emerytura wszystkich emerytów w relacji do przeciętnej płacy pomniejszonej o składki pracownika.

Co to jest luka emerytalna i ile odkładać, żeby ją zasypać?

Luka to różnica między dochodem, który chcesz mieć na emeryturze, a tym, co wypłaci ZUS. W moim przykładzie, przy pensji 8000 zł brutto i celu 70%, wynosi od 1404 do 2227 zł miesięcznie. Na każde 100 zł luki trzeba odkładać przy 5% realnie 27 zł przez 35 lat, 51 zł przez 25 lat albo 113 zł przez 15 lat.

Emerytura w 2040 roku: jaka będzie stopa zastąpienia?

Według wyliczeń ZUS przeciętna emerytura w 2040 roku ma odpowiadać 43% przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o składki. W moim przykładzie przekłada się to na około 2645 zł na rękę przy pensji 5784 zł, czyli niecałe 46%.

IKE czy IKZE na lukę emerytalną?

Przy stawce PIT 12% różnica jest mała: IKZE wychodzi około 2% korzystniej, bo zwrot 12% przy wpłacie zjada w dużej części 10% ryczałtu przy wypłacie. Przy stawce 32% IKZE daje wyraźną przewagę. Limit IKZE jest jednak niski, więc przy większej luce i tak potrzebujesz obu kont.

Czy 50 lat to za późno, żeby zacząć?

Nie, ale kwoty są wysokie: w moim przykładzie od 1353 do 1861 zł miesięcznie. Jeśli tyle nie udźwigniesz, policz cel pośredni, na przykład 60% pensji, albo dłuższą pracę. Każdy rok pracy po 65. roku życia działa w dwie strony: dokłada składki i kapitał, a jednocześnie skraca okres, na który ZUS dzieli Twoje konto.

Prezes – na rynkach od 2011 roku, z inwestowania i tradingu kontraktów futures żyję. Bloga prowadzę od 2016, YouTube BLOG PREZESA od 2017. Piszę o tym, co sam robię – również o błędach. Więcej o mnie →

Dodaj komentarz