Supply (ang. supply, podaż) kryptowaluty to liczba jej jednostek – tych, które są w obiegu, które już wyemitowano albo które mogą powstać w przyszłości. Podaż nie mówi nic o wartości tokena sama w sobie, ale bez niej nie da się porównać projektów: cena jednostki pomnożona przez podaż daje wycenę całej sieci.
W praktyce używa się trzech miar podaży i dwóch wycen, które z nich wynikają.
Rodzaje podaży
| Miara | Definicja | Wycena, która z niej wynika |
|---|---|---|
| Circulating supply | jednostki istniejące i niezablokowane, także w prywatnych portfelach | kapitalizacja rynkowa (market cap) |
| Total supply | wszystkie wyemitowane jednostki minus spalone, łącznie z zablokowanymi | – |
| Max supply | górny limit jednostek zapisany w protokole | FDV (wycena w pełni rozwodniona) |
Bitcoin ma max supply 21 mln BTC, a nowe monety powstają w nagrodach za bloki, które co około cztery lata spadają o połowę (halving). W 2026 roku wydobyto już ponad 20 mln BTC, a ostatnie ułamki zostaną wydobyte około 2140 roku. Ethereum nie ma max supply – jego podaż rośnie przez emisję dla walidatorów i maleje przez spalanie części opłat, więc w zależności od aktywności sieci bywa lekko inflacyjna lub deflacyjna.
Emisja, spalanie i odblokowania
- Emisja – nowe jednostki dla górników, walidatorów lub uczestników programów nagród. Stała emisja oznacza inflację podaży.
- Spalanie (ang. burn) – trwałe usunięcie jednostek z obiegu, np. części opłat transakcyjnych lub w ramach odkupu tokenów.
- Odblokowania (ang. unlock) – przejście tokenów zespołu, inwestorów czy skarbca z total supply do circulating supply. Nie zmieniają całkowitej podaży, ale zwiększają tę, która może trafić na rynek.
Przykład 1: niska cena to nie tani token
Załóżmy dwa tokeny, oba po 2 USD. Token A ma 50 mln jednostek w obiegu, token B – 2 mld.
| Token | Podaż w obiegu | Kapitalizacja |
|---|---|---|
| A | 50 mln | 100 mln USD |
| B | 2 mld | 4 mld USD |
Przy tej samej cenie token B jest wyceniany 40 razy wyżej. Żeby cena B się podwoiła, do projektu musi napłynąć kapitał rzędu kilku miliardów dolarów, a w przypadku A – rzędu stu milionów. Porównuj kapitalizację i FDV, nie cenę jednostkową.
Przykład 2: staking a rozwodnienie
Załóżmy token z podażą w obiegu 100 mln i emisją 8 mln rocznie, czyli 8%. Stakując, dostajesz 5% rocznie w tokenach. Po roku masz o 5% więcej tokenów, ale podaż wzrosła o 8%. Twój udział w sieci spadł o około 2,8% (1,05 / 1,08 – 1). Jeśli cena ma utrzymać kapitalizację na stałym poziomie, każdy token będzie wart mniej. Nagroda ze stakingu nie jest więc czystym zyskiem, tylko częściową ochroną przed rozwodnieniem.
Dlaczego podaż wpływa na wycenę
Cena to efekt popytu i podaży. Stała lub malejąca podaż przy rosnącym popycie działa na korzyść posiadaczy, dlatego bitcoin bywa nazywany „cyfrowym złotem”. Rosnąca podaż wymaga z kolei rosnącego popytu tylko po to, żeby cena stała w miejscu. Sam limit podaży nie gwarantuje jednak wzrostu – token z małą podażą i bez popytu nadal może tracić.
Najczęstsze błędy
- Ocenianie tokena po cenie jednostki zamiast po kapitalizacji.
- Pomijanie FDV przy małym udziale podaży w obiegu.
- Traktowanie wysokiego APY ze stakingu jako zysku bez uwzględnienia emisji.
- Założenie, że „max supply” zawsze jest nienaruszalne – w wielu tokenach limit może zmienić głosowanie zarządu protokołu.
- Przyjmowanie danych o podaży z jednego serwisu bez sprawdzenia metodologii.
Perspektywa tradera
Podaż to tło, a nie sygnał do wejścia, ale potrafi zdominować wykres. Przed otwarciem pozycji sprawdź roczną emisję, najbliższe odblokowania i stosunek market cap do FDV. Duże odblokowanie w najbliższych tygodniach to czynnik ryzyka dla pozycji długiej i częsty powód do mniejszej wielkości pozycji. Tokeny z wysoką inflacją podaży słabo nadają się do długiego trzymania bez stakingu, a nawet ze stakingiem trzeba policzyć realny wynik.
Najczęstsze pytania
Czym jest supply kryptowaluty?
To liczba jej jednostek. Rozróżnia się podaż w obiegu, całkowitą (total) i maksymalną (max supply).
Czym różni się total supply od max supply?
Total supply to jednostki już wyemitowane (minus spalone). Max supply to limit, który może zostać osiągnięty w przyszłości.
Czy każda kryptowaluta ma max supply?
Nie. Ethereum, Dogecoin i wiele tokenów sieci proof of stake go nie ma – ich podaż zależy od emisji i spalania.
Co to jest FDV?
Wycena w pełni rozwodniona: cena pomnożona przez max supply (lub total supply, jeśli limitu nie ma). Pokazuje, ile byłby wart projekt, gdyby wszystkie tokeny były w obiegu.
Czy spalanie tokenów zawsze podnosi cenę?
Nie. Zmniejsza podaż, ale cena zależy też od popytu. Małe spalanie przy dużej emisji niewiele zmienia.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
