Rewaluacja (ang. revaluation) to oficjalne podniesienie wartości waluty względem innej waluty, koszyka walut lub złota w systemie kursu stałego. Decyzję podejmuje bank centralny lub rząd, ustalając nowy, korzystniejszy parytet. Po rewaluacji za jednostkę krajowej waluty dostaje się więcej walut obcych. To przeciwieństwo dewaluacji, która obniża oficjalną wartość waluty.
Słowo „rewaluacja” ma też drugie znaczenie w rachunkowości – przeszacowanie wartości aktywów (np. środków trwałych) w bilansie. W tym haśle chodzi o znaczenie walutowe.
Rewaluacja a aprecjacja
| Cecha | Rewaluacja | Aprecjacja |
|---|---|---|
| System kursowy | stały lub powiązany (peg) | płynny |
| Kto decyduje | bank centralny lub rząd | rynek – popyt i podaż |
| Przebieg | skokowo, jednego dnia | stopniowo, każdego dnia inaczej |
| Przeciwieństwo | dewaluacja | deprecjacja |
Złoty ma kurs płynny, więc gdy zyskuje wobec euro, mówimy o aprecjacji, a nie o rewaluacji. W Polsce administracyjne zmiany parytetu złotego miały miejsce w latach 90., w systemie kursu pełzającego.
Dlaczego kraje rewaluują walutę
- Duża nadwyżka handlowa – tania waluta napędza eksport, ale prowadzi do napięć z partnerami handlowymi.
- Presja inflacyjna – silniejsza waluta obniża ceny importu.
- Napływ spekulacyjnego kapitału – obrona zbyt niskiego kursu wymaga skupowania walut obcych i dodruku własnej waluty.
- Presja polityczna – partnerzy handlowi oskarżają kraj o zaniżanie kursu.
Przykłady z historii
| Data | Waluta | Zmiana |
|---|---|---|
| Marzec 1961 | marka niemiecka | rewaluacja o 5% – z 4,20 do 4,00 marki za dolara |
| Jesień 1969 | marka niemiecka | rewaluacja o ok. 9,3% – do 3,66 marki za dolara |
| 21 lipca 2005 | juan chiński | rewaluacja o 2,1% – z 8,28 do 8,11 juana za dolara i przejście na kurs kierowany względem koszyka walut |
Rewaluacje marki w systemie z Bretton Woods były odpowiedzią na nadwyżki handlowe RFN i napływ kapitału spekulacyjnego. Chińska rewaluacja z 2005 roku zakończyła wieloletnie sztywne powiązanie z dolarem. Od tego momentu juan mógł się zmieniać w wąskim dziennym paśmie wokół kursu centralnego ustalanego przez bank centralny.
Przykład: skutki rewaluacji juana w 2005 roku
Liczby opierają się na historycznych kursach, a transakcje są umowne. Amerykański importer kupuje w Chinach towar za 1 000 000 juanów.
| Kurs | Koszt w USD |
|---|---|
| 8,28 CNY/USD (przed) | ok. 120 773 USD |
| 8,11 CNY/USD (po) | ok. 123 305 USD |
Ten sam towar zdrożał dla importera o ok. 2532 USD, czyli o 2,1%. Z kolei chiński eksporter, który trzymał 1 000 000 USD, po przeliczeniu na juany miał o 170 000 juanów mniej: 8 110 000 zamiast 8 280 000. Rewaluacja zmniejsza konkurencyjność eksportu i wartość rezerw walutowych liczonych w krajowej walucie, ale obniża koszty importu.
Najczęstsze błędy
- Nazywanie rewaluacją każdego umocnienia waluty – w kursie płynnym to aprecjacja.
- Mylenie rewaluacji walutowej z przeszacowaniem aktywów w bilansie.
- Założenie, że po rewaluacji kurs zostanie spokojny – często to pierwszy krok, po którym rynek czeka na kolejne.
- Ignorowanie wpływu rewaluacji na spółki eksportowe z danego kraju.
- Wiara, że władze nigdy nie zmienią parytetu, bo tak zapowiadają – historia marki z 1969 roku pokazuje, że zapewnienia polityków potrafią szybko stracić ważność.
Perspektywa tradera
Rewaluacja to skokowa zmiana kursu, której nie da się obronić stop lossem – cena otwiera się od razu na nowym poziomie. Ryzyko dotyczy walut z kursem powiązanym, np. niektórych walut Bliskiego Wschodu czy Azji. Sygnałami ostrzegawczymi są rosnące rezerwy walutowe, presja partnerów handlowych i handel kontraktami forward z wyraźnym odchyleniem od oficjalnego kursu. Jeśli handlujesz takimi walutami, ogranicz wielkość pozycji tak, by skok o kilka procent nie przekreślił rachunku – pomoże w tym kalkulator ruiny gracza.
Najczęstsze pytania
Czym różni się rewaluacja od dewaluacji?
Rewaluacja oficjalnie podnosi wartość waluty, a dewaluacja ją obniża. Obie dotyczą systemu kursu stałego i są decyzją banku centralnego lub rządu.
Czy złoty może zostać zrewaluowany?
W obecnym systemie nie, bo złoty ma kurs płynny od 2000 roku. Jego umocnienie nazywa się aprecjacją i wynika z działania rynku.
Kto zyskuje na rewaluacji?
Importerzy, konsumenci kupujący zagraniczne towary i osoby podróżujące za granicę. Tracą eksporterzy oraz posiadacze aktywów w walutach obcych liczonych w krajowej walucie.
Co oznacza rewaluacja w księgowości?
Przeszacowanie wartości aktywów w bilansie, np. środków trwałych do wartości godziwej. To inne znaczenie niż rewaluacja waluty.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.

