Reorg (ang. chain reorganization, pol. reorganizacja łańcucha) to sytuacja, w której węzły sieci porzucają jeden lub kilka ostatnich bloków i zastępują je inną wersją historii, uznaną przez zasady konsensusu za właściwą. Transakcje z porzuconych bloków wracają do mempoola i mogą trafić do nowych bloków – albo nie, jeśli w nowej wersji łańcucha wydano te same środki inaczej.
Skąd biorą się reorgi
W Bitcoinie dwóch górników może znaleźć blok niemal w tym samym czasie. Część sieci widzi najpierw jeden, część drugi. Przez chwilę istnieją dwie konkurencyjne gałęzie. Gdy na jednej z nich pojawi się kolejny blok, sieć wybiera łańcuch z większą łączną pracą, a węzły z drugiej gałęzi przeprowadzają reorg o głębokości 1. Porzucony blok nazywa się blokiem nieaktualnym (stale block), a potocznie często – osieroconym (orphan block).
| Rodzaj reorgu | Przyczyna | Znaczenie |
|---|---|---|
| Płytki, naturalny (1 blok) | opóźnienia w sieci, równoczesne znalezienie bloków | zdarza się okresowo, zwykle bez skutków |
| Kilka bloków | błędy oprogramowania, problemy z łącznością, zachowania walidatorów | rzadkie, może opóźnić wpłaty |
| Głęboki, celowy | atak 51% w celu podwójnego wydania | realne zagrożenie w sieciach z małą mocą obliczeniową |
Głębokość reorgu i potwierdzenia
Głębokość reorgu to liczba zastąpionych bloków. Im więcej potwierdzeń ma transakcja, tym głębszy reorg byłby potrzebny, żeby ją cofnąć. Dlatego odbiorcy, zwłaszcza giełdy, czekają na określoną liczbę potwierdzeń. W Ethereum po przejściu na Proof of Stake bloki sfinalizowane nie mogą zostać zreorganizowane bez slashingu ogromnej ilości stakowanego ETH, więc reorg dotyczy tylko najnowszych, niesfinalizowanych bloków.
Atak 51% i podwójne wydanie
Atakujący z przewagą mocy obliczeniowej może po cichu budować własną gałąź. Wpłaca środki na giełdę, sprzedaje je, wypłaca inną kryptowalutę, a potem publikuje dłuższą gałąź, w której pierwotna wpłata nie istnieje. Giełda zostaje ze stratą. Takie ataki dotykały mniejszych sieci PoW, w których wynajęcie przewagi mocy obliczeniowej było stosunkowo tanie – m.in. Ethereum Classic.
Przykład
Satoshi Nakamoto w białej księdze Bitcoina policzył prawdopodobieństwo, że atakujący z częścią q mocy obliczeniowej dogoni uczciwy łańcuch po z potwierdzeniach:
| Potwierdzenia | Atakujący z 10% mocy | Atakujący z 30% mocy |
|---|---|---|
| 1 | ok. 20,5% | ok. 62,8% |
| 3 | ok. 1,3% | ok. 32,5% |
| 6 | ok. 0,024% | ok. 13,2% |
| 10 | ok. 0,0001% | ok. 4,2% |
Wniosek: przeciw słabemu atakującemu kilka potwierdzeń wystarcza, ale im większa jego moc, tym więcej potwierdzeń potrzeba. Przy przewadze ponad 50% żadna liczba potwierdzeń nie daje pewności.
Najczęstsze błędy
- Uznawanie transakcji z jednym potwierdzeniem za ostateczną przy dużej kwocie.
- Przenoszenie progów potwierdzeń z Bitcoina na małe sieci PoW z niską mocą obliczeniową.
- Mylenie reorgu z hard forkiem – reorg to wybór między gałęziami według tych samych zasad, fork to zmiana zasad.
- Panika po informacji o płytkim reorgu – jednoblokowe reorgi są naturalną częścią działania sieci.
Perspektywa tradera
Dla tradera reorg to głównie ryzyko rozliczeniowe. Giełdy po wykryciu głębokiego reorgu w danej sieci potrafią wstrzymać wpłaty i wypłaty albo podnieść wymaganą liczbę potwierdzeń na długi czas. Informacja o ataku 51% na daną kryptowalutę to też sygnał fundamentalny: pokazuje, że bezpieczeństwo sieci jest tanie do kupienia, co często odbija się na cenie i płynności. W małych sieciach trzymaj pozycje odpowiednio mniejsze i nie zakładaj, że środki szybko przejdą między giełdami.
Najczęstsze pytania
Czy reorg oznacza utratę moich środków?
Zwykle nie. Przy naturalnym reorgu transakcja wraca do mempoola i trafia do kolejnego bloku. Ryzyko pojawia się, gdy nowa gałąź zawiera sprzeczną transakcję, np. przy ataku podwójnego wydania.
Jak często zdarzają się reorgi w Bitcoinie?
Jednoblokowe zdarzają się sporadycznie. Głębsze są bardzo rzadkie.
Czy w Ethereum możliwy jest reorg?
Tak, ale tylko dla bloków niesfinalizowanych. Po finalizacji cofnięcie wymagałoby slashingu co najmniej 1/3 stakowanego ETH.
Czym jest blok osierocony?
Potocznie – ważny blok, który został porzucony w reorgu, bo sieć wybrała inną gałąź. Precyzyjniej nazywa się go blokiem nieaktualnym.
Co zrobić, gdy moja transakcja zniknęła po reorgu?
Zwykle nic – po chwili trafi do nowego bloku, jeśli jest nadal ważna. Jeśli nie wraca, sprawdź w eksploratorze bloków, czy środki nie zostały wydane inną transakcją, i skontaktuj się z odbiorcą lub giełdą.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
