Dow Jones

Dow Jones Industrial Average (DJIA), często nazywany po prostu Dow Jones lub Dow, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych indeksów giełdowych na świecie.

Obejmuje 30 dużych amerykańskich spółek typu blue chip i ma za zadanie odzwierciedlać zachowanie wybranej grupy największych i najbardziej renomowanych przedsiębiorstw w USA.

Symbol indeksu to najczęściej:

DJIA

Można również spotkać oznaczenia:

DJI, INDU lub ^DJI.

Mimo nazwy sugerującej spółki przemysłowe współczesny Dow Jones obejmuje przedsiębiorstwa z wielu różnych sektorów. Wyłączone są przede wszystkim spółki z sektora użyteczności publicznej oraz transportu, które są reprezentowane przez odrębne średnie Dow Jones.

Historia Dow Jones

Dow Jones Industrial Average jest jednym z najstarszych i najbardziej znanych indeksów giełdowych.

Jego historia jako DJIA sięga 1896 roku.

Przez ponad sto lat jego skład i metodologia zmieniały się wraz z amerykańską gospodarką.

Początkowo indeks był mocno związany z przedsiębiorstwami przemysłowymi. Z czasem jednak gospodarka USA zmieniła się, dlatego dzisiejszy Dow Jones obejmuje między innymi firmy technologiczne, finansowe, farmaceutyczne, konsumenckie i przemysłowe.

Nie należy więc interpretować słowa „Industrial” dosłownie.

Ile spółek obejmuje Dow Jones?

DJIA obejmuje tylko:

30 spółek.

To bardzo mało w porównaniu z innymi popularnymi indeksami.

Dla porównania:

DJIA → 30 spółek

S&P 500 → około 500 spółek

NASDAQ Composite → ponad 3 tys. spółek

Oznacza to, że Dow Jones jest indeksem stosunkowo skoncentrowanym.

Zmiana ceny jednej z jego największych wag może mieć zauważalny wpływ na cały indeks.

Jak wybierane są spółki do DJIA?

Wybór spółek do Dow Jones nie opiera się na prostym rankingu według kapitalizacji.

Za skład indeksu odpowiada Averages Committee firmy S&P Dow Jones Indices.

Komitet bierze pod uwagę między innymi reputację przedsiębiorstwa, jego znaczenie dla amerykańskiej gospodarki, historię wzrostu oraz reprezentację różnych sektorów.

Nie istnieje więc prosta zasada:

„30 największych spółek w USA = Dow Jones”.

To ważne, ponieważ właśnie tutaj często pojawia się nieporozumienie.

Dow Jones jest indeksem wybranych dużych spółek, a nie automatycznym zestawieniem 30 największych przedsiębiorstw pod względem kapitalizacji.

Najważniejsza cecha DJIA – ważenie ceną

Najbardziej charakterystyczną cechą Dow Jones jest sposób jego obliczania.

DJIA jest indeksem ważonym ceną (price-weighted).

Oznacza to, że wpływ spółki na indeks zależy przede wszystkim od ceny jednej akcji, a nie od kapitalizacji rynkowej przedsiębiorstwa.

To bardzo ważna różnica w stosunku do większości najpopularniejszych indeksów.

W uproszczeniu:

wyższa cena akcji → większa waga w DJIA.

niższa cena akcji → mniejsza waga w DJIA.

Nie ma tutaj bezpośredniego znaczenia, czy spółka ma większą czy mniejszą kapitalizację.

Dlaczego ważenie ceną jest nietypowe?

Załóżmy, że mamy dwie spółki:

Spółka A – akcja kosztuje 100 USD

Spółka B – akcja kosztuje 200 USD

Przy pozostałych warunkach bez zmian spółka B ma w indeksie około dwa razy większy wpływ niż spółka A.

Nie oznacza to jednak, że B jest dwa razy większą firmą.

Może się okazać, że:

Spółka A ma kapitalizację 1 bln USD

a:

Spółka B ma kapitalizację 300 mld USD.

Mimo to wyższa cena pojedynczej akcji spółki B powoduje większy wpływ na DJIA.

To właśnie najważniejsza różnica pomiędzy ważeniem ceną a ważeniem kapitalizacją.

DJIA a kapitalizacja rynkowa

W indeksie ważonym kapitalizacją większa firma ma zazwyczaj większy wpływ na indeks.

Przykładowo:

kapitalizacja spółki A = 1 bln USD

kapitalizacja spółki B = 500 mld USD

Spółka A będzie miała około dwa razy większą wagę niż B, jeżeli zastosujemy prosty model ważenia kapitalizacją.

W Dow Jones sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej.

Jeżeli akcja spółki B kosztuje znacznie więcej niż akcja spółki A, B może mieć większy wpływ na indeks pomimo mniejszej kapitalizacji.

Przykład działania DJIA

Załóżmy uproszczony indeks składający się z trzech spółek:

A = 100 USD

B = 200 USD

C = 300 USD

Suma cen wynosi:

600 USD.

Jeżeli akcje spółki C wzrosną o 10%, jej cena zwiększy się z:

300 → 330 USD.

Suma cen wzrośnie o:

30 USD.

Natomiast wzrost ceny spółki A o 10% oznacza:

100 → 110 USD.

Suma cen wzrośnie tylko o:

10 USD.

Dlatego identyczny procentowy wzrost ceny akcji powoduje większą zmianę indeksu w przypadku spółki o wyższej cenie jednej akcji.

W rzeczywistym DJIA obliczenia uwzględniają Dow Divisor, czyli specjalny dzielnik służący do zachowania ciągłości indeksu.

Dow Divisor – dzielnik Dow Jones

Nie wystarczy po prostu dodać ceny wszystkich 30 akcji i podzielić przez 30.

DJIA wykorzystuje specjalny:

Dow Divisor.

Jego wartość jest korygowana między innymi w przypadku:

• splitów akcji,
• zmian składu indeksu,
• niektórych dywidend specjalnych,
• innych działań korporacyjnych wpływających na cenę.

Dzięki temu np. split akcji jednej ze spółek nie powoduje sztucznego załamania wartości indeksu.

W uproszczeniu:

DJIA = suma cen akcji 30 spółek ÷ Dow Divisor.

Dow Jones a split akcji

Ważenie ceną powoduje, że splity akcji mają dla DJIA szczególne znaczenie.

Załóżmy, że akcja kosztuje:

400 USD.

Spółka przeprowadza split 2:1.

Cena jednej akcji spada wtedy do około:

200 USD.

Ekonomiczna wartość spółki się nie zmienia.

Gdyby jednak nie skorygowano dzielnika, wpływ tej spółki na DJIA zmniejszyłby się sztucznie.

Dlatego Dow Divisor jest korygowany tak, aby takie zdarzenie nie powodowało sztucznej zmiany poziomu indeksu.

Dow Jones a blue chips

DJIA jest często określany jako indeks amerykańskich blue chips.

Blue chip to duża, dobrze znana i zazwyczaj dojrzała spółka o ugruntowanej pozycji rynkowej.

Nie oznacza to jednak, że każda spółka z Dow Jones jest automatycznie „bezpieczna”.

Duże przedsiębiorstwo również może:

• tracić udział w rynku,
• mieć problemy finansowe,
• doświadczać spadku zysków,
• przechodzić restrukturyzację,
• mieć problemy związane z konkurencją.

Dlatego:

blue chip ≠ brak ryzyka.

Dow Jones a dywidendy

Wiele spółek wchodzących w skład DJIA to dojrzałe przedsiębiorstwa, które wypłacają dywidendy.

Dlatego Dow Jones może być kojarzony z bardziej dojrzałą częścią rynku niż indeksy silnie skoncentrowane na spółkach wzrostowych.

Trzeba jednak rozróżnić:

DJIA Price Return

od:

DJIA Total Return.

Wersja Total Return uwzględnia reinwestowanie dywidend, dlatego lepiej nadaje się do oceny całkowitego wyniku inwestora posiadającego portfel odpowiadający indeksowi. Ogólna różnica między price return a total return polega właśnie na uwzględnieniu dochodu z dywidend w wersji total return.

Dow Jones a S&P 500

To jedno z najważniejszych porównań.

Dow Jones Industrial Average obejmuje:

30 spółek.

S&P 500 obejmuje około:

500 dużych amerykańskich spółek.

Najważniejsza różnica dotyczy również sposobu ważenia:

DJIA → ważony ceną

S&P 500 → ważony kapitalizacją rynkową.

W praktyce S&P 500 daje więc znacznie szerszy obraz rynku dużych spółek w USA.

Dow Jones jest natomiast bardziej skoncentrowany i ma nietypową konstrukcję wynikającą z ważenia ceną.

Dow Jones a NASDAQ Composite

NASDAQ Composite obejmuje szeroki przekrój spółek notowanych na Nasdaq.

DJIA obejmuje tylko 30 wybranych dużych przedsiębiorstw.

Można więc uprościć:

NASDAQ Composite → szeroki rynek Nasdaq

DJIA → 30 wybranych blue chips

Różnią się również charakterem.

NASDAQ Composite ma znacznie większą ekspozycję na technologię i spółki wzrostowe.

Dow Jones jest bardziej zróżnicowany sektorowo i reprezentuje przede wszystkim dojrzałe, duże przedsiębiorstwa.

DJIA – porównanie najważniejszych indeksów

Czy Dow Jones pokazuje stan całej gospodarki USA?

Nie.

To kolejny częsty błąd.

DJIA obejmuje tylko 30 wybranych spółek.

Nie reprezentuje więc całej gospodarki USA ani nawet całego amerykańskiego rynku akcji.

Jeżeli chcę analizować szeroki rynek dużych amerykańskich spółek, S&P 500 jest zazwyczaj bardziej reprezentatywnym benchmarkiem.

Dow Jones jest natomiast bardzo popularnym wskaźnikiem sentymentu i kondycji dużych, uznanych przedsiębiorstw.

Dow Jones a gospodarka

Mimo że DJIA nie reprezentuje całej gospodarki, jego zachowanie może dostarczać informacji o kondycji dużych przedsiębiorstw.

Wchodzące w jego skład firmy działają w wielu ważnych sektorach gospodarki.

Jeżeli ich wyniki i oczekiwania inwestorów poprawiają się, indeks może rosnąć.

Jeżeli perspektywy zysków pogarszają się, indeks może spadać.

Nie powinienem jednak wyciągać z samego DJIA wniosku:

„Dow Jones rośnie, więc cała gospodarka USA jest zdrowa”.

Rynek akcji i gospodarka to powiązane, ale nieidentyczne zjawiska.

Dow Jones a recesja

DJIA jest często obserwowany podczas analiz cyklu gospodarczego.

W czasie pogorszenia koniunktury mogą spadać:

• zyski przedsiębiorstw,
• prognozy wyników,
• inwestycje,
• popyt konsumencki.

Może to wpływać na ceny akcji.

Nie oznacza to jednak, że DJIA jest wskaźnikiem wyprzedzającym recesję w prostym sensie.

Rynek może dyskontować przyszłe wydarzenia na długo przed pojawieniem się danych gospodarczych, ale może też reagować na informacje, których wcześniej nie przewidziano.

Dow Jones a risk-on i risk-off

DJIA może być również wykorzystywany do obserwowania zmian sentymentu inwestorów.

W środowisku:

risk-on

inwestorzy są bardziej skłonni podejmować ryzyko i kupować akcje.

W środowisku:

risk-off

częściej ograniczają ekspozycję na ryzykowne aktywa.

DJIA może wtedy rosnąć lub spadać razem z szerokim rynkiem, ale nie jest samodzielnym miernikiem risk-on/risk-off.

Do pełniejszej analizy warto porównywać go między innymi z:

• S&P 500,
• Nasdaq Composite,
• VIX,
• rentownościami obligacji,
• dolarem amerykańskim.

Dow Jones a inwestowanie

DJIA jest przede wszystkim indeksem, a nie pojedynczą inwestycją.

Nie mogę kupić samego indeksu tak jak kupuję akcje.

Mogę natomiast uzyskać ekspozycję na jego zachowanie poprzez instrumenty finansowe, takie jak fundusze ETF odwzorowujące DJIA.

Przykładem jest ETF SPDR Dow Jones Industrial Average ETF Trust (DIA).

W takim przypadku warto pamiętać o:

• kosztach funduszu,
• sposobie odwzorowania indeksu,
• dywidendach,
• podatkach,
• spreadzie,
• różnicach pomiędzy ceną ETF a wartością aktywów.

Dow Jones jako benchmark

DJIA może być używany jako benchmark, szczególnie dla portfeli skoncentrowanych na dużych amerykańskich spółkach.

Jeżeli mój portfel wzrósł o:

12%

a DJIA w tym samym okresie o:

18%,

to sam fakt osiągnięcia 12% zysku nie oznacza jeszcze, że mój wynik był dobry względem odpowiedniego rynku.

Benchmark pozwala mi sprawdzić:

„Czy osiągnąłem lepszy wynik niż rynek, z którym powinienem się porównywać?”

Oczywiście wybór benchmarku powinien odpowiadać strukturze mojego portfela.

Największa wada Dow Jones

Największą kontrowersją metodologiczną DJIA jest właśnie ważenie ceną.

Cena jednej akcji nie mówi bowiem, jak duża jest firma.

Spółka może mieć:

cenę akcji 500 USD

i być mniejsza pod względem kapitalizacji od spółki, której akcje kosztują:

100 USD.

Mimo to pierwsza spółka będzie miała większy wpływ na DJIA.

Dlatego współczesne indeksy szerokiego rynku częściej wykorzystują ważenie kapitalizacją.

Dlaczego DJIA nadal jest tak popularny?

Mimo nietypowej metodologii Dow Jones pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych indeksów świata.

Powodów jest kilka:

• bardzo długa historia,
• tylko 30 składników,
• łatwość śledzenia,
• obecność najbardziej znanych amerykańskich przedsiębiorstw,
• ogromne znaczenie medialne,
• wykorzystanie jako symbol kondycji Wall Street.

Kiedy w mediach pojawia się informacja:

„Wall Street zakończyła sesję wzrostami”

często jednym z pierwszych indeksów, na które zwraca się uwagę, jest właśnie Dow Jones.

Dow Jones – najczęstszy błąd

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że:

Dow Jones = 30 największych spółek USA.

To nie jest dokładna definicja.

DJIA obejmuje 30 wybranych dużych amerykańskich spółek, których skład jest ustalany przez komitet indeksowy.

Drugim błędem jest założenie, że:

większa firma = większa waga w DJIA.

Nie musi tak być.

DJIA jest ważony ceną, dlatego większa cena pojedynczej akcji oznacza większy wpływ na indeks, niezależnie od kapitalizacji przedsiębiorstwa.

Dow Jones Industrial Average – podsumowanie

Dow Jones Industrial Average (DJIA) to indeks 30 dużych amerykańskich spółek typu blue chip.

Jego najważniejsze cechy to:

• 30 składników,
• duże amerykańskie przedsiębiorstwa,
• reprezentacja wielu sektorów,
• ważenie ceną,
• wykorzystywanie Dow Divisor,
• bardzo długa historia,
• duże znaczenie medialne.

Najważniejsza rzecz do zapamiętania:

DJIA nie jest ważony kapitalizacją. Jest ważony ceną akcji.

Dlatego spółka z akcją kosztującą 300 USD może mieć większy wpływ na indeks niż spółka z akcją kosztującą 100 USD, nawet jeżeli ta druga firma jest znacznie większa pod względem kapitalizacji.

W skrócie:

DJIA = 30 dużych amerykańskich blue chips + ważenie ceną.

A gdy chcę analizować szeroki rynek dużych spółek USA, warto spojrzeć również na S&P 500, natomiast przy analizie szerokiego rynku Nasdaq – na NASDAQ Composite.