BFG

BFG, czyli Bankowy Fundusz Gwarancyjny (ang. Bank Guarantee Fund), to polska instytucja, która gwarantuje depozyty w bankach i SKOK-ach oraz prowadzi przymusową restrukturyzację (ang. resolution) instytucji zagrożonych upadłością. Jeśli Twój bank upadnie, BFG wypłaci Ci pieniądze z rachunków i lokat do równowartości 100 000 euro.

Moim zdaniem to jedno z tych haseł, które każdy zna z ulotki w oddziale, ale mało kto rozumie szczegóły. A szczegóły mają znaczenie, gdy trzymasz w banku większą kwotę, korzystasz z kilku marek tego samego banku albo z aplikacji zagranicznej instytucji. Ostatnie lata w Polsce pokazały też, że bank wcale nie musi ogłaszać upadłości, żeby klient stracił pieniądze, tyle że dotyczy to akcjonariuszy i obligatariuszy, a nie zwykłych depozytów.

Co to jest BFG w prostych słowach

BFG działa jak ubezpieczenie pieniędzy trzymanych w banku. Składki płacą banki i kasy, a nie podatnicy. Gdy bank traci wypłacalność i dochodzi do spełnienia warunku gwarancji, fundusz oddaje klientom ich środki do ustawowego limitu. Drugie zadanie BFG jest mniej znane: zamiast dopuszczać do upadłości dużego banku, fundusz może go przejąć, podzielić i sprzedać albo przenieść do innego banku, tak żeby klienci mieli dostęp do kont bez przerwy.

Ile wynosi gwarancja i jak jest liczona

• Limit. Do równowartości 100 000 euro na jednego deponenta w jednym banku, łącznie ze wszystkich rachunków i lokat w tym banku.
• Kurs. Kwotę przelicza się na złote po średnim kursie NBP z dnia spełnienia warunku gwarancji. To ponad 400 tys. zł, a dokładna kwota zależy od kursu w dniu zdarzenia.
• Odsetki. Gwarancja obejmuje też odsetki naliczone do dnia spełnienia warunku gwarancji, w ramach limitu.
• Waluty. Chronione są depozyty w złotych i w walutach obcych, ale wypłata następuje w złotych.
• Konto wspólne. Każdy współwłaściciel jest osobnym deponentem, więc przy koncie małżonków limit liczy się dla każdej osoby osobno, według udziałów z umowy, a gdy ich nie określono, po równo.
• Termin wypłaty. Do 7 dni roboczych od dnia spełnienia warunku gwarancji. Nie musisz składać wniosku, roszczenia przedawniają się po 5 latach.
• Środki szczególne. Przez 3 miesiące od wpływu niektórych kwot, na przykład ze sprzedaży mieszkania, spadku, odprawy czy odszkodowania, limit może być wyższy, maksymalnie o kolejne 100 000 euro.

Co jest objęte gwarancją BFG, a co nie

Gwarancją objęte są pieniądze, które bank jest Ci winien jako depozyt: rachunek osobisty, konto oszczędnościowe, lokaty, rachunki walutowe, a także środki w SKOK-ach. Chronione są osoby fizyczne, firmy i wiele innych podmiotów, ale nie na przykład banki, fundusze inwestycyjne, ubezpieczyciele czy samorządy.

Poza gwarancją zostaje wszystko, co nie jest depozytem:

• akcje i obligacje, w tym obligacje samego banku i jego dług podporządkowany,
• jednostki funduszy inwestycyjnych i polisy z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, nawet jeśli kupiłeś je w oddziale banku,
• obligacje skarbowe, które są długiem Skarbu Państwa, a nie banku,
• kryptowaluty, także te kupione przez aplikację banku lub fintechu,
• pieniądz elektroniczny w instytucjach pieniądza elektronicznego.

Rachunek maklerski to osobny przypadek. Gotówka i papiery wartościowe w domu maklerskim nie są chronione przez BFG, tylko przez system rekompensat prowadzony przez KDPW. Pokrywa on 100% strat do równowartości 3000 euro i 90% nadwyżki ponad tę kwotę, łącznie maksymalnie do równowartości 22 000 euro na inwestora. To znacznie mniej niż gwarancja bankowa. Sam system rekompensat dotyczy sytuacji, w której firma inwestycyjna nie jest w stanie oddać Twoich aktywów, a nie spadku kursu akcji.

Przymusowa restrukturyzacja i polskie przykłady

Przymusowa restrukturyzacja to procedura, w której BFG przejmuje kontrolę nad bankiem zagrożonym upadłością. Celem jest ochrona depozytów i ciągłości usług bez wypłacania gwarancji. Straty w pierwszej kolejności pokrywają właściciele i wierzyciele podporządkowani. Ich akcje i obligacje mogą zostać umorzone, co nazywa się zasadą bail-in.

• Podkarpacki Bank Spółdzielczy w Sanoku (styczeń 2020). Pierwsza przymusowa restrukturyzacja w Polsce, przeprowadzona 15 stycznia 2020 roku. Część środków samorządów, które nie są objęte gwarancją, została umorzona.
• Idea Bank (31 grudnia 2020). BFG wszczął procedurę w ostatni dzień 2020 roku, a 3 stycznia 2021 roku bank przejął Bank Pekao. Akcje i obligacje Idea Banku zostały umorzone, a depozyty i kredyty klientów przeszły do Pekao.
• Getin Noble Bank (30 września 2022). Największa jak dotąd operacja tego typu. Działalność przeniesiono do banku pomostowego, który działa dziś pod marką VeloBank. Akcje notowane na giełdzie i obligacje podporządkowane o wartości nominalnej ponad 680 mln zł zostały umorzone. Wsparcie wyniosło 10,34 mld zł, z czego 6,87 mld zł pochodziło z BFG, a 3,47 mld zł z Systemu Ochrony Banków Komercyjnych. Przeniesiono wszystkie depozyty o wartości 39,5 mld zł, także około 3,5 mld zł ponad limit gwarancji.

Wniosek jest prosty. Klienci z depozytami w tych bankach nie stracili pieniędzy, natomiast akcjonariusze i posiadacze obligacji banków stracili wszystko albo prawie wszystko. To ważne, jeśli kusi Cię wysoki kupon obligacji wyemitowanych przez bank.

Stan funduszy BFG

Według wstępnych danych BFG na koniec 2025 roku fundusz gwarancyjny banków wynosił 1,6005% kwoty środków gwarantowanych, czyli powyżej docelowego poziomu 1,6%. Fundusz przymusowej restrukturyzacji banków wynosił 0,8102% i ma dojść do minimum 1% w 2028 roku oraz do docelowego 1,2% do końca 2034 roku. Na 2026 rok Rada BFG ustaliła składki na fundusze bankowe na 2725 mln zł, w całości na fundusz przymusowej restrukturyzacji. Fundusz nie jest więc zbudowany na wypłatę wszystkich depozytów naraz, tylko na pojedyncze upadłości.

Banki zagraniczne i aplikacje

BFG chroni depozyty w bankach z polską licencją. Bank z innego kraju UE, który działa w Polsce na podstawie jednolitego paszportu, także przez oddział, podlega systemowi gwarantowania kraju macierzystego. Przykładem jest Revolut Bank UAB, bank z litewską licencją. Depozyty w nim chroni litewski system gwarancji do 100 000 euro, a nie BFG. Limit jest taki sam, ale procedurę wypłaty prowadzi inna instytucja, w innym języku i według innych przepisów. Pamiętaj też, że część usług fintechów to pieniądz elektroniczny, który w ogóle nie jest depozytem.

Co to oznacza dla Ciebie

• Jeśli masz więcej niż równowartość 100 000 euro, rozłóż oszczędności na kilka banków. Limit liczy się osobno w każdym banku.
• Sprawdź, czy dwie marki, z których korzystasz, nie należą do jednego banku. Na przykład Inteligo to marka PKO BP, więc środki w obu sumują się do jednego limitu.
• Nie myl lokaty z produktem inwestycyjnym sprzedawanym w oddziale. Fundusz czy obligacja banku nie mają gwarancji BFG.
• Przy fintechu sprawdź, czy masz konto w banku, czy pieniądz elektroniczny, i który kraj odpowiada za gwarancję.

Ryzyka i ograniczenia gwarancji BFG

• Limit kwotowy. Wszystko ponad 100 000 euro w jednym banku przy upadłości trafia do masy upadłościowej i możesz to odzyskać tylko częściowo albo wcale.
• Ryzyko kursowe limitu. Limit jest w euro, więc jego wartość w złotych zmienia się z kursem EUR/PLN.
• Bail-in. Obligacje i akcje banku mogą zostać umorzone w ramach przymusowej restrukturyzacji, bez żadnej rekompensaty z BFG.
• Czas. Do 7 dni roboczych bez dostępu do pieniędzy to dużo, jeśli masz w jednym banku całą poduszkę finansową.
• Wyłączenia. Pieniądz elektroniczny, środki u brokerów i na giełdach kryptowalut nie są depozytem w rozumieniu BFG.

Najczęstsze pytania o BFG

Czy BFG chroni pieniądze w SKOK-u?

Tak. Kasy spółdzielcze są objęte systemem gwarantowania depozytów prowadzonym przez BFG i obowiązuje w nich ten sam limit 100 000 euro na deponenta w jednej kasie.

Czy BFG chroni rachunek maklerski?

Nie. Środki w domu maklerskim chroni system rekompensat KDPW: 100% do 3000 euro i 90% nadwyżki, łącznie maksymalnie 22 000 euro. Wyjątek to gotówka na rachunku bankowym powiązanym z kontem maklerskim w banku, który jest depozytem.

Czy przy przymusowej restrukturyzacji tracę pieniądze z konta?

W dotychczasowych polskich przypadkach klienci depozytowi nie stracili środków. Straty ponieśli akcjonariusze i posiadacze obligacji podporządkowanych, a w przypadku PBS w Sanoku także samorządy, których środki nie są gwarantowane.

Czy depozyt w Revolucie jest chroniony przez BFG?

Nie. Revolut Bank UAB ma litewską licencję, więc jego depozyty chroni litewski system gwarancji do 100 000 euro. Środki w formie pieniądza elektronicznego nie są depozytem i nie mają takiej gwarancji.

Czy kryptowaluty kupione w aplikacji banku są gwarantowane?

Nie. Gwarancja dotyczy pieniędzy na rachunkach i lokatach, a nie aktywów inwestycyjnych, niezależnie od tego, czy kupiłeś je w banku, czy na giełdzie.

Podsumowanie

BFG chroni depozyty w polskich bankach i SKOK-ach do równowartości 100 000 euro na osobę w jednym banku i wypłaca je w ciągu 7 dni roboczych. Nie chroni akcji, obligacji, funduszy, kryptowalut ani środków u brokera, a w przymusowej restrukturyzacji właściciele i obligatariusze banku mogą stracić wszystko, co pokazały przypadki Idea Banku i Getin Noble Banku. Jeśli trzymasz duże kwoty, rozłóż je na kilka niezależnych banków, sprawdź, do kogo należą marki, z których korzystasz, i upewnij się, który kraj gwarantuje Twoje pieniądze w aplikacji zagranicznej.