Niepotwierdzona transakcja (ang. unconfirmed transaction) w kontekście kryptowalut odnosi się do transakcji, która została wysłana do sieci blockchain, ale nie została jeszcze zatwierdzona i dodana do bloku przez górników lub walidatorów. Dopóki transakcja nie uzyska pierwszego potwierdzenia, jest uważana za niepotwierdzoną.
Jak działa proces potwierdzania transakcji?
- Inicjacja transakcji: Kiedy użytkownik wysyła kryptowalutę z jednego adresu na drugi, transakcja jest tworzona i przesyłana do sieci blockchain. Transakcja ta zawiera informacje takie jak adres nadawcy, adres odbiorcy, kwotę transferu oraz opłatę transakcyjną.
- Transakcja w mempoolu: Po przesłaniu transakcji do sieci, trafia ona do tzw. mempoolu (pamięci tymczasowej), gdzie oczekuje na przetworzenie przez górników lub walidatorów. Mempool jest przestrzenią, w której przechowywane są wszystkie niepotwierdzone transakcje.
- Potwierdzanie transakcji: Górnicy lub walidatorzy wybierają transakcje z mempoolu i próbują dodać je do nowo tworzonych bloków. Transakcje z wyższymi opłatami transakcyjnymi mają zazwyczaj wyższy priorytet, co oznacza, że są szybciej potwierdzane. Gdy transakcja zostanie dodana do bloku i blok ten zostanie dodany do blockchaina, transakcja otrzymuje pierwsze potwierdzenie i przestaje być niepotwierdzona.
Czym jest niepotwierdzona transakcja?
Niepotwierdzona transakcja to taka, która nadal znajduje się w mempoolu i czeka na przetworzenie. Do czasu jej zatwierdzenia przez sieć, nie jest ona finalna, co oznacza, że może zostać opóźniona lub, w niektórych przypadkach, nawet odrzucona.
Powody, dla których transakcja może pozostać niepotwierdzona
- Niska opłata transakcyjna: Jeśli użytkownik ustali zbyt niską opłatę transakcyjną, górnicy mogą zdecydować się na przetwarzanie transakcji z wyższymi opłatami najpierw. Może to spowodować, że transakcja z niską opłatą będzie czekać dłużej w mempoolu, a nawet może pozostać niepotwierdzona przez długi czas.
- Duże obciążenie sieci: W okresach dużego obciążenia sieci (np. podczas wzmożonego handlu na giełdach kryptowalut), liczba transakcji może przekraczać możliwości przetwarzania przez sieć, co powoduje, że niektóre transakcje muszą czekać dłużej na potwierdzenie.
- Problemy techniczne: W rzadkich przypadkach problemy z siecią, błąd w oprogramowaniu portfela lub inne techniczne problemy mogą powodować, że transakcja pozostaje niepotwierdzona.
Co można zrobić z niepotwierdzoną transakcją?
- Czekanie: W wielu przypadkach wystarczy poczekać, aż sieć przetworzy transakcję. Może to zająć od kilku minut do kilku godzin, w zależności od warunków w sieci i ustalonej opłaty transakcyjnej.
- Zwiększenie opłaty transakcyjnej (RBF – Replace-By-Fee): Niektóre portfele kryptowalutowe obsługują funkcję Replace-By-Fee, która umożliwia użytkownikowi zwiększenie opłaty transakcyjnej, aby przyspieszyć proces jej potwierdzania. W praktyce portfel wysyła nową wersję tej samej transakcji z wyższą opłatą (np. 20 sat/vB zamiast 2 sat/vB), która zastępuje poprzednią w mempoolu.
- Child Pays For Parent (CPFP): Jeśli RBF nie jest dostępne, odbiorca (albo nadawca, gdy transakcja zwraca mu resztę) może wydać jeszcze niepotwierdzone środki w nowej transakcji z wysoką opłatą. Aby zebrać opłatę z transakcji „dziecka”, górnik musi najpierw potwierdzić „rodzica”, więc liczy się średnia stawka obu. Przykład: transakcja 200 vB z opłatą 400 sat (2 sat/vB) utknęła, a sieć wymaga ok. 20 sat/vB. Transakcja-dziecko o rozmiarze 150 vB z opłatą 6 600 sat podnosi stawkę całego pakietu do (400 + 6 600) / 350 = 20 sat/vB.
- Anulowanie transakcji: W niektórych przypadkach, jeśli transakcja pozostaje niepotwierdzona przez bardzo długi czas, użytkownik może próbować anulować ją, wysyłając transakcję zastępującą z wyższą opłatą (tzw. double-spend), choć ta metoda jest trudna i ryzykowna.
Ryzyka związane z niepotwierdzoną transakcją
Niepotwierdzona transakcja jest niepewna, ponieważ dopóki nie zostanie zatwierdzona, istnieje ryzyko, że nie zostanie zrealizowana zgodnie z zamierzeniami. To może stanowić problem w przypadkach, gdy użytkownik potrzebuje szybkiej realizacji transakcji, np. w czasie handlu na giełdach kryptowalut.
