Knot świecy (inaczej cień, ang. wick lub shadow) to cienka linia wystająca ponad lub pod korpus świecy japońskiej. Górny knot sięga od wyższego z kursów otwarcia i zamknięcia do maksimum świecy, dolny – od niższego z nich do minimum. Knot pokazuje ceny, które rynek odwiedził w danym okresie, ale na których się nie utrzymał.
Budowa świecy
| Element | Świeca wzrostowa | Świeca spadkowa |
|---|---|---|
| Górny knot | od zamknięcia do maksimum | od otwarcia do maksimum |
| Korpus | od otwarcia do zamknięcia | od zamknięcia do otwarcia |
| Dolny knot | od minimum do otwarcia | od minimum do zamknięcia |
Co mówi knot o odrzuceniu ceny
Długi górny knot oznacza, że kupujący wypchnęli cenę wysoko, ale do końca świecy sprzedający zepchnęli ją z powrotem. To odrzucenie wyższych cen. Długi dolny knot to lustrzana sytuacja: niskie ceny przyciągnęły kupujących. Na tej logice opierają się formacje świecowe takie jak młot, spadająca gwiazda czy pin bar.
Znaczenie knota zależy od kontekstu:
- Miejsce – długi górny knot przy oporze znaczy więcej niż w środku zakresu.
- Proporcja – knot kilka razy dłuższy od korpusu to wyraźne odrzucenie; knot równy korpusowi to szum.
- Wolumen – knot na wysokim wolumenie pokazuje realną walkę, na niskim bywa przypadkiem.
- Interwał – knot na świecy dziennej ma większą wagę niż na minutowej.
- Kolejna świeca – potwierdzeniem jest zamknięcie następnej świecy w kierunku odrzucenia.
Pin bar – świeca zbudowana z knota
Pin bar to świeca z małym korpusem przy jednym końcu zakresu i długim knotem po drugiej stronie – zwykle przyjmuje się, że knot ma co najmniej dwie–trzy długości korpusu, a po przeciwnej stronie cień jest szczątkowy. Pin bar z długim dolnym knotem przy wsparciu to sygnał byczy (w klasycznej terminologii odpowiada mu młot), z długim górnym knotem przy oporze – niedźwiedzi (spadająca gwiazda). Kolor korpusu ma mniejsze znaczenie niż długość knota i miejsce na wykresie.
Knot a liquidity sweep
Wiele długich knotów to liquidity sweep – szybkie wybicie poza oczywisty szczyt lub dołek, które zbiera stop lossy, po czym cena wraca do zakresu.
Knoty a stop loss
Knot podpowiada, gdzie rynek już raz odrzucił cenę, dlatego naturalne miejsce na stop to za skrajem knota, z buforem. Stop postawiony wewnątrz knota jest narażony na wybicie przy ponownym teście. Na części platform i giełd krypto knoty bywają też różne u różnych brokerów – o wyzwoleniu stopu decyduje cena konkretnego rynku lub mark price, a nie wykres z innego źródła.
Przykład
Załóżmy świecę 4-godzinną BTC: otwarcie 60 000, maksimum 61 800, minimum 59 900, zamknięcie 60 200 USD. Górny knot ma 1 600 USD, korpus 200 USD, dolny knot 100 USD, a cały zakres 1 900 USD. Górny knot to ok. 84% zakresu świecy – silne odrzucenie ceny powyżej 60 200 USD, szczególnie jeśli w okolicy 61 500–61 800 USD był opór.
Drugi scenariusz: świeca z długim dolnym knotem – minimum 58 500, zamknięcie 59 900 USD. Trader wchodzi w long po 59 900 USD ze stopem 58 400 USD (100 USD poniżej knota). Ryzyko na BTC to 1 500 USD. Przy koncie 10 000 USD i ryzyku 1% (100 USD) pozycja wynosi ok. 0,067 BTC. Gdyby postawił stop „na okrągłym” 59 000 USD, w środku knota, łatwo zostałby wybity przy ponownym teście minimum.
Najczęstsze błędy
- Ocenianie knota przed zamknięciem świecy – do końca interwału „knot” może stać się korpusem.
- Traktowanie każdego długiego knota jako sygnału odwrócenia, bez względu na poziom i trend.
- Stop loss dokładnie na skraju knota, bez bufora na spread i poślizg.
- Porównywanie knotów z wykresów różnych giełd lub brokerów.
Perspektywa tradera
Knot to najprostszy ślad walki o poziom. W praktyce czyta się go razem ze strukturą rynku: długi dolny knot, który wybija poprzedni dołek i wraca nad niego, jest mocniejszy niż ten sam knot w środku trendu. Wielkość pozycji ustalaj po wyznaczeniu stopu za knotem, a nie odwrotnie – szeroki knot oznacza mniejszą pozycję przy tym samym ryzyku. Pomoże kalkulator stop lossa optymalnego.
Najczęstsze pytania
Czym różni się knot od cienia świecy?
Niczym – to dwie nazwy tego samego elementu. „Cień” to tłumaczenie terminologii japońskiej, „knot” to potoczne określenie od angielskiego wick.
Co oznacza długi górny knot?
Że cena była wyżej, ale sprzedający zepchnęli ją przed zamknięciem świecy. To odrzucenie wyższych cen, które ma znaczenie głównie przy oporze i po zamknięciu świecy.
Czy stop loss stawiać za knotem?
Zwykle tak, z buforem na spread i poślizg. Stop w środku knota jest narażony na ponowny test tego obszaru. Szeroki knot oznacza wtedy mniejszą pozycję przy tym samym ryzyku.
Dlaczego knoty na różnych giełdach wyglądają inaczej?
Bo każda giełda i broker ma własną księgę zleceń i płynność. Krótki, gwałtowny ruch na jednym rynku może w ogóle nie wystąpić na innym.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
