IRS (ang. Internal Revenue Service) to federalny urząd podatkowy Stanów Zjednoczonych, podległy Departamentowi Skarbu. Pobiera podatki federalne, przyjmuje zeznania podatkowe, prowadzi kontrole i egzekucję. Jego początki sięgają 1862 r., kiedy powołano urząd do poboru podatku dochodowego na potrzeby wojny secesyjnej. Polskiego inwestora IRS dotyczy częściej, niż się wydaje – przez podatek u źródła od amerykańskich dywidend, formularz W-8BEN, a pośrednio przez standardy raportowania kryptowalut, które USA wyznaczają dla całego rynku.
IRS a polski inwestor
Kupując amerykańskie akcje lub ETF-y notowane w USA przez polskiego lub zagranicznego brokera, podlegasz amerykańskiemu podatkowi u źródła od dywidend. Standardowa stawka dla nierezydenta to 30%. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a USA obniża ją do 15%, ale tylko jeśli złożysz formularz W-8BEN, w którym potwierdzasz, że jesteś rezydentem podatkowym Polski. Broker zwykle podsuwa go przy otwarciu konta. Formularz jest ważny do końca trzeciego roku kalendarzowego po jego podpisaniu, więc trzeba go odnawiać.
Zyski kapitałowe ze sprzedaży amerykańskich akcji przez polskiego rezydenta co do zasady nie są opodatkowane w USA – rozliczasz je w Polsce w PIT-38.
Przykład 1: dywidenda z amerykańskiej spółki
Załóżmy, że dostajesz 100 USD dywidendy brutto. Z ważnym W-8BEN broker potrąca 15 USD podatku w USA. W Polsce należny podatek od dywidendy to 19%, czyli 19 USD, ale odliczasz podatek zapłacony za granicą, więc dopłacasz 4 USD (w przeliczeniu na złote). Łącznie oddajesz 19%. Bez W-8BEN potrącenie wyniosłoby 30 USD, a w Polsce możesz odliczyć tylko podatek do stawki z umowy, czyli 15 USD. Nadal dopłacasz więc 4 USD i łącznie oddajesz 34 USD zamiast 19 USD.
IRS a kryptowaluty
IRS traktuje kryptowaluty jako majątek (property), a nie walutę. Podatek pojawia się przy sprzedaży, wymianie na inną kryptowalutę czy zapłacie kryptowalutą. Nagrody ze stakingu i wydobycia to dochód w momencie otrzymania. Każdy amerykański podatnik odpowiada w zeznaniu na pytanie, czy w danym roku miał transakcje z aktywami cyfrowymi.
| Okres | Co raportują brokerzy w USA |
|---|---|
| Transakcje z 2025 r. | formularz 1099-DA z przychodem ze sprzedaży (gross proceeds) |
| Od transakcji z 2026 r. | także koszt nabycia (cost basis) dla aktywów kupionych u tego brokera od 1 stycznia 2026 r. |
Dzięki 1099-DA IRS dostaje od giełd dane o sprzedaży i może porównać je z zeznaniem. Planowane rozszerzenie obowiązku na podmioty DeFi zostało uchylone przez Kongres w 2025 r. Na poziomie międzynarodowym działa standard OECD CARF – automatyczna wymiana informacji o transakcjach krypto między krajami. W UE wdraża go dyrektywa DAC8, stosowana od 1 stycznia 2026 r.
Przykład 2: zysk krypto podatnika w USA
Załóżmy, że amerykański podatnik kupił kryptowalutę za 20 000 USD i sprzedał po 8 miesiącach za 30 000 USD. Zysk 10 000 USD jest krótkoterminowy, więc opodatkowany według stawek dla zwykłego dochodu. Gdyby trzymał aktywo ponad rok, zysk byłby długoterminowy, ze stawkami 0%, 15% lub 20% zależnie od dochodu. Jeśli kupił przed 2026 r., broker w 1099-DA wykaże 30 000 USD przychodu, ale kosztu nabycia może nie znać – udokumentować go musi sam podatnik.
Najczęstsze błędy
- Brak W-8BEN albo przeoczenie jego wygaśnięcia – i 30% zamiast 15% podatku od dywidend, a po dopłacie w Polsce łącznie 34%.
- Przekonanie, że podatek pobrany w USA zamyka sprawę – w Polsce trzeba jeszcze dopłacić różnicę do 19%.
- Zakładanie, że obywatelstwo nie ma znaczenia – obywatele USA mieszkający w Polsce nadal rozliczają się z IRS.
- Poleganie wyłącznie na raporcie brokera bez własnej ewidencji kosztów nabycia.
Perspektywa tradera
Dla polskiego tradera IRS to głównie kwestia kosztów przy strategiach dywidendowych na rynku amerykańskim: różnica między 15% a 30% podatku u źródła bezpośrednio obniża stopę zwrotu. Sprawdź status W-8BEN u każdego brokera i pamiętaj, że dywidendy z ETF-ów notowanych w USA podlegają tym samym zasadom. W krypto amerykańskie przepisy wyznaczają trend: raportowanie przez giełdy, wymiana danych między państwami i koniec anonimowości transakcji na scentralizowanych platformach. Porządna ewidencja transakcji to dziś standard, a nie nadgorliwość.
Najczęstsze pytania
Czy jako Polak muszę rozliczać się z IRS?
Zazwyczaj nie składasz zeznania w USA. Kontakt z IRS jest pośredni: przez W-8BEN i podatek u źródła pobierany przez brokera. Inaczej jest, jeśli masz obywatelstwo USA, zieloną kartę lub dochody z działalności w USA.
Co to jest formularz W-8BEN?
Oświadczenie nierezydenta dla amerykańskich płatników, pozwalające zastosować obniżoną stawkę podatku z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Czym jest formularz 1099-DA?
To informacja, którą amerykańscy brokerzy aktywów cyfrowych wysyłają klientowi i IRS. Za 2025 r. zawiera przychód ze sprzedaży, a dla transakcji od 2026 r. również koszt nabycia aktywów kupionych od początku 2026 r.
Czy IRS dowie się o moich kryptowalutach na polskiej giełdzie?
Dla polskiego rezydenta ważniejszy jest polski urząd skarbowy, który dzięki DAC8 dostaje dane od dostawców usług krypto z UE. Wymiana z USA zależy od umów i wdrożenia CARF.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przepisy się zmieniają – przed decyzją sprawdź aktualny stan prawny.
