Howard Marks (ur. 1946) to amerykański inwestor, współzałożyciel Oaktree Capital Management – firmy specjalizującej się w obligacjach wysokodochodowych, długu firm w kłopotach i inwestycjach alternatywnych. Szerokiej publiczności znany jest z listów do klientów, tzw. memo, pisanych od 1990 roku. Warren Buffett mówił, że memo Marksa otwiera jako pierwsze, gdy trafią do jego skrzynki.
Życiorys w skrócie
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1969 | MBA na University of Chicago (wcześniej Wharton), start w Citicorp |
| 1985 | przejście do TCW, zarządzanie obligacjami wysokodochodowymi i długiem w kłopotach |
| 1990 | pierwsze memo do klientów – „The Route to Performance” |
| 1995 | założenie Oaktree z Bruce’em Karshem i wspólnikami |
| 2000 | memo „bubble.com” ostrzegające przed bańką internetową |
| 2011 | książka „The Most Important Thing” |
| 2018 | książka „Mastering the Market Cycle” |
| 2019 | Brookfield przejmuje większość Oaktree |
| 2026 | Brookfield domyka zakup pozostałych udziałów, Marks zostaje współprzewodniczącym Oaktree |
Filozofia inwestycyjna
- Myślenie drugiego poziomu – myślenie pierwszego poziomu mówi: dobra spółka, kupuję. Drugiego poziomu pyta: co już jest w cenie, co myśli większość i czego nie docenia. Żeby pobić rynek, trzeba myśleć inaczej niż konsensus i mieć rację.
- Ryzyko to możliwość trwałej straty, a nie sama zmienność. Najbardziej ryzykowne jest przepłacenie za aktywo, które wszyscy uważają za bezpieczne.
- Cykle i wahadło – nastroje rynku kołyszą się między chciwością a strachem, rzadko zatrzymując się pośrodku. Nie da się przewidzieć momentu zwrotu, ale można ocenić, w której części cyklu jesteśmy.
- Unikaj przegranych – stabilny wynik bez dużych strat często jest lepszy niż spektakularne lata przeplatane katastrofami.
Często parafrazowana myśl Marksa: nie możemy przewidywać, ale możemy się przygotować. Chodzi o dostosowanie agresywności portfela do temperatury rynku, a nie o prognozowanie dat.
Słynne decyzje
Oaktree zasłynęło zakupami długu w okresach paniki, gdy inni sprzedawali za wszelką cenę. Najczęściej przywoływany przykład to kryzys 2008 roku, kiedy firma agresywnie kupowała obligacje i kredyty po zaniżonych cenach. Memo „bubble.com” z początku 2000 roku uchodzi za trafne ostrzeżenie przed pęknięciem bańki dotcomów.
Przykład: cena ryzyka i unikanie strat
Załóżmy, że obligacje skarbowe dają 4%, a obligacje wysokodochodowe 9%, czyli premię 5 pkt proc. Przy umownym wskaźniku niewypłacalności 4% rocznie i odzysku 40% oczekiwana strata to 2,4% rocznie. Po jej odjęciu zostaje 2,6 pkt proc. realnej premii. Gdy w euforii premia spada do 2,5 pkt proc. przy tym samym ryzyku, zostaje tylko 0,1 pkt proc. To ten sam dług – zmieniła się cena, więc zmieniło się ryzyko.
Drugi scenariusz: portfel A daje kolejno +25%, –20%, +25%, –20%, a portfel B +12%, –3%, +12%, –3%. Po czterech latach A jest dokładnie w punkcie wyjścia, a B zarobił 18%, czyli około 4,2% rocznie. Mniejsze straty wygrywają z większymi zyskami. Długoterminowy efekt takich różnic zobaczysz w kalkulatorze procentu składanego.
Najczęstsze błędy w naśladowaniu Marksa
- Traktowanie oceny cyklu jak sygnału do natychmiastowego wyjścia z rynku.
- Bycie przeciw rynkowi dla zasady – kontrarianizm bez analizy ceny to tylko inny rodzaj stadności.
- Utożsamianie ryzyka z samą zmiennością i ignorowanie ceny zakupu.
- Kupowanie długu w kłopotach bez umiejętności oceny odzysku.
Perspektywa tradera
Myślenie drugiego poziomu to pytanie, które powinno poprzedzać każde wejście: co już jest w cenie i kto jeszcze może kupić? Gdy wszyscy mówią o tym samym trendzie, a finansowanie pozycji jest drogie, asymetria się pogarsza. Marks uczy też, żeby wielkość pozycji zależała od temperatury rynku – mniejsza w euforii, większa w panice, ale zawsze z limitem straty. Ryzyko na transakcji policzysz w kalkulatorze wielkości pozycji.
Najczęstsze pytania
Czym jest myślenie drugiego poziomu?
To analiza nie tylko samego aktywa, ale też oczekiwań rynku. Liczy się nie to, czy spółka jest dobra, ale czy jest lepsza, niż zakłada obecna cena.
Gdzie przeczytać memo Howarda Marksa?
Oaktree publikuje je bezpłatnie na swojej stronie, wraz z archiwum od 1990 roku. Część ma też wersje audio.
Jak Marks definiuje ryzyko?
Jako możliwość trwałej utraty kapitału, a nie samą zmienność. Ryzyko rośnie, gdy ceny rosną, a inwestorzy przestają się bać.
Czy Marks przewiduje krachy?
Nie twierdzi, że potrafi. Ocenia, w której fazie cyklu jest rynek, i dostosowuje ostrożność portfela.
Kto jest właścicielem Oaktree?
Brookfield przejął większość w 2019 roku, a w 2026 roku pozostałe udziały. Marks pozostał współprzewodniczącym Oaktree.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
