Finanse osobistePrezes komentujeKalkulatoryQuiz wiedzy
Zacznij tutaj
Słownik
O mnie

TradingView

Najszybszy sposób na śledzenie rynków

Uruchom wykres

Link partnerski

GMX

GMX to zdecentralizowana giełda kontraktów perpetualnych i wymiany spot, działająca głównie na Arbitrum i Avalanche. W odróżnieniu od giełd z orderbookiem GMX nie kojarzy kupujących ze sprzedającymi. Traderzy otwierają pozycje przeciwko puli płynności, a ceny pochodzą z oracle. Dostawcy płynności (LP) są więc kontrahentem wszystkich traderów – zarabiają na ich stratach i opłatach, tracą na ich zyskach.

GMX wystartował na Arbitrum we wrześniu 2021 roku, a na początku 2022 roku pojawił się na Avalanche. W sierpniu 2023 roku uruchomiono wersję V2 z nowym modelem pul.

GLP i GM – dwa modele puli

Cecha GLP (V1) GM (V2)
Struktura jedna wspólna pula koszyka aktywów dla wszystkich rynków osobne pule dla poszczególnych rynków, np. ETH/USD
Ryzyko LP wspólne dla całej platformy izolowane w ramach rynku
Status wygaszony po incydencie z lipca 2025 roku podstawowy model, uzupełniony skarbcami GLV rozkładającymi płynność na wiele pul GM

Model „LP jako kontrahent”

Gdy otwierasz long na ETH, pula rezerwuje aktywa na wypłatę Twojego ewentualnego zysku. Wynik puli to suma opłat za otwarcie i zamknięcie, opłat za pożyczanie (borrow fee), fundingu, opłat swap i wyniku traderów z przeciwnym znakiem. W długim terminie traderzy jako grupa zwykle tracą, ale w silnych trendach – gdy większość gra w jedną stronę i ma rację – pula może tracić dużo.

Przykład

Załóżmy, że pula GM na rynku ETH/USD ma 10 mln USD płynności. W ciągu miesiąca zbiera 150 000 USD opłat, z czego umownie 63% trafia do LP – 94 500 USD. Rozważmy dwa wyniki traderów:

  • Traderzy tracą łącznie 200 000 USD – LP zarabiają 294 500 USD, czyli 2,9% w miesiąc.
  • ETH rośnie o 25%, a przewaga longów daje traderom 600 000 USD zysku – LP tracą 505 500 USD, czyli około 5,1%.

Do tego dochodzi ekspozycja na cenę samego aktywa w puli: jeśli pula składa się w połowie z ETH, a w połowie ze stablecoinów, LP mają około połowy ekspozycji na ETH.

Exploit z lipca 2025 roku

9 lipca 2025 roku atakujący wykorzystał błąd w kontraktach GMX V1 na Arbitrum i wyprowadził z puli GLP około 42 mln USD. Atak opierał się na podatności typu reentrancy i manipulacji wyliczeniem średniej ceny krótkich pozycji, co sztucznie zawyżało wycenę GLP. Po negocjacjach atakujący zwrócił większość środków w zamian za nagrodę w wysokości 5 mln USD. Wersja V1 została wstrzymana i następnie wygaszona, a odzyskane środki rozdzielono między posiadaczy GLP na Arbitrum. Wersja V2 nie była objęta atakiem.

Token GMX

GMX to token governance i udziału w przychodach. Część opłat protokołu jest przeznaczana na odkup tokenów i nagrody dla stakujących. Warunki podziału opłat ustala governance i mogą się zmieniać.

Ryzyka

  • Dla traderów – likwidacja, opłaty za pożyczanie przy długich pozycjach, limity wielkości pozycji wynikające z płynności puli.
  • Dla LP – zyski traderów w silnych trendach, ekspozycja na cenę aktywów w puli, ryzyko smart kontraktów.
  • Oracle – cała wycena opiera się na zewnętrznych cenach; błąd lub manipulacja uderza w pulę.

Najczęstsze błędy

  • Traktowanie tokenów puli GM jak stabilnego źródła odsetek.
  • Pomijanie borrow fee przy pozycjach trzymanych tygodniami.
  • Zakładanie, że audyt wyklucza exploit – błąd z 2025 roku pojawił się w kodzie zmienionym po wcześniejszej poprawce.

Perspektywa tradera

Na GMX nie ma poślizgu wynikającego z płytkiego orderbooka – cena pochodzi z oracle, ale płacisz opłaty zależne od nierównowagi longów i shortów. To korzystne przy średnich pozycjach na płynnych aktywach. Jeśli rozważasz rolę LP, pamiętaj, że w praktyce sprzedajesz traderom zakład na trend: zarabiasz w konsolidacji, tracisz w silnych, jednostronnych ruchach.

Najczęstsze pytania

Kto jest kontrahentem traderów na GMX?

Pula płynności, czyli dostawcy płynności. Zyski traderów są stratą puli, a straty traderów i opłaty – jej dochodem.

Czym różni się GLP od GM?

GLP to wspólna pula dla wszystkich rynków w wersji V1, dziś wygaszona. GM to osobne pule dla poszczególnych rynków w wersji V2, które izolują ryzyko.

Co się stało z GMX w lipcu 2025 roku?

Atakujący wykorzystał błąd w kontraktach V1 na Arbitrum i wyprowadził około 42 mln USD z puli GLP. Większość środków zwrócił w zamian za nagrodę 5 mln USD, a V1 wygaszono.

Na jakich sieciach działa GMX?

Głównie na Arbitrum i Avalanche, a dostęp do rynków bywa rozszerzany na kolejne sieci. Aktualną listę sprawdzisz w oficjalnym interfejsie.

Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.

Zaktualizowano: