GMX to zdecentralizowana giełda kontraktów perpetualnych i wymiany spot, działająca głównie na Arbitrum i Avalanche. W odróżnieniu od giełd z orderbookiem GMX nie kojarzy kupujących ze sprzedającymi. Traderzy otwierają pozycje przeciwko puli płynności, a ceny pochodzą z oracle. Dostawcy płynności (LP) są więc kontrahentem wszystkich traderów – zarabiają na ich stratach i opłatach, tracą na ich zyskach.
GMX wystartował na Arbitrum we wrześniu 2021 roku, a na początku 2022 roku pojawił się na Avalanche. W sierpniu 2023 roku uruchomiono wersję V2 z nowym modelem pul.
GLP i GM – dwa modele puli
| Cecha | GLP (V1) | GM (V2) |
|---|---|---|
| Struktura | jedna wspólna pula koszyka aktywów dla wszystkich rynków | osobne pule dla poszczególnych rynków, np. ETH/USD |
| Ryzyko LP | wspólne dla całej platformy | izolowane w ramach rynku |
| Status | wygaszony po incydencie z lipca 2025 roku | podstawowy model, uzupełniony skarbcami GLV rozkładającymi płynność na wiele pul GM |
Model „LP jako kontrahent”
Gdy otwierasz long na ETH, pula rezerwuje aktywa na wypłatę Twojego ewentualnego zysku. Wynik puli to suma opłat za otwarcie i zamknięcie, opłat za pożyczanie (borrow fee), fundingu, opłat swap i wyniku traderów z przeciwnym znakiem. W długim terminie traderzy jako grupa zwykle tracą, ale w silnych trendach – gdy większość gra w jedną stronę i ma rację – pula może tracić dużo.
Przykład
Załóżmy, że pula GM na rynku ETH/USD ma 10 mln USD płynności. W ciągu miesiąca zbiera 150 000 USD opłat, z czego umownie 63% trafia do LP – 94 500 USD. Rozważmy dwa wyniki traderów:
- Traderzy tracą łącznie 200 000 USD – LP zarabiają 294 500 USD, czyli 2,9% w miesiąc.
- ETH rośnie o 25%, a przewaga longów daje traderom 600 000 USD zysku – LP tracą 505 500 USD, czyli około 5,1%.
Do tego dochodzi ekspozycja na cenę samego aktywa w puli: jeśli pula składa się w połowie z ETH, a w połowie ze stablecoinów, LP mają około połowy ekspozycji na ETH.
Exploit z lipca 2025 roku
9 lipca 2025 roku atakujący wykorzystał błąd w kontraktach GMX V1 na Arbitrum i wyprowadził z puli GLP około 42 mln USD. Atak opierał się na podatności typu reentrancy i manipulacji wyliczeniem średniej ceny krótkich pozycji, co sztucznie zawyżało wycenę GLP. Po negocjacjach atakujący zwrócił większość środków w zamian za nagrodę w wysokości 5 mln USD. Wersja V1 została wstrzymana i następnie wygaszona, a odzyskane środki rozdzielono między posiadaczy GLP na Arbitrum. Wersja V2 nie była objęta atakiem.
Token GMX
GMX to token governance i udziału w przychodach. Część opłat protokołu jest przeznaczana na odkup tokenów i nagrody dla stakujących. Warunki podziału opłat ustala governance i mogą się zmieniać.
Ryzyka
- Dla traderów – likwidacja, opłaty za pożyczanie przy długich pozycjach, limity wielkości pozycji wynikające z płynności puli.
- Dla LP – zyski traderów w silnych trendach, ekspozycja na cenę aktywów w puli, ryzyko smart kontraktów.
- Oracle – cała wycena opiera się na zewnętrznych cenach; błąd lub manipulacja uderza w pulę.
Najczęstsze błędy
- Traktowanie tokenów puli GM jak stabilnego źródła odsetek.
- Pomijanie borrow fee przy pozycjach trzymanych tygodniami.
- Zakładanie, że audyt wyklucza exploit – błąd z 2025 roku pojawił się w kodzie zmienionym po wcześniejszej poprawce.
Perspektywa tradera
Na GMX nie ma poślizgu wynikającego z płytkiego orderbooka – cena pochodzi z oracle, ale płacisz opłaty zależne od nierównowagi longów i shortów. To korzystne przy średnich pozycjach na płynnych aktywach. Jeśli rozważasz rolę LP, pamiętaj, że w praktyce sprzedajesz traderom zakład na trend: zarabiasz w konsolidacji, tracisz w silnych, jednostronnych ruchach.
Najczęstsze pytania
Kto jest kontrahentem traderów na GMX?
Pula płynności, czyli dostawcy płynności. Zyski traderów są stratą puli, a straty traderów i opłaty – jej dochodem.
Czym różni się GLP od GM?
GLP to wspólna pula dla wszystkich rynków w wersji V1, dziś wygaszona. GM to osobne pule dla poszczególnych rynków w wersji V2, które izolują ryzyko.
Co się stało z GMX w lipcu 2025 roku?
Atakujący wykorzystał błąd w kontraktach V1 na Arbitrum i wyprowadził około 42 mln USD z puli GLP. Większość środków zwrócił w zamian za nagrodę 5 mln USD, a V1 wygaszono.
Na jakich sieciach działa GMX?
Głównie na Arbitrum i Avalanche, a dostęp do rynków bywa rozszerzany na kolejne sieci. Aktualną listę sprawdzisz w oficjalnym interfejsie.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.

