Coast FIRE to wariant ruchu FIRE, w którym celem nie jest od razu zgromadzenie całego kapitału na emeryturę, tylko takiej kwoty, która – bez żadnych dalszych dopłat – urośnie do niego sama do planowanego wieku emerytalnego. Po osiągnięciu tego progu możesz „dryfować” (ang. coast): nadal pracujesz, ale tylko po to, by pokryć bieżące wydatki, a nie by oszczędzać na przyszłość.
To nie jest wcześniejsza emerytura, tylko wcześniejsza wolność wyboru pracy – możesz wziąć mniej płatne, ale ciekawsze zajęcie, zmniejszyć etat albo zrobić przerwę od oszczędzania.
Jak policzyć kwotę Coast FIRE
Najpierw wyznaczasz liczbę FIRE, czyli docelowy kapitał. Przy często stosowanej zasadzie 4% to roczne wydatki × 25. Następnie dyskontujesz ją do dziś:
Kwota Coast FIRE = liczba FIRE / (1 + r)n
gdzie r to zakładana realna stopa zwrotu (po inflacji), a n – liczba lat do planowanej emerytury. Stopę realną stosuje się po to, żeby wydatki i kapitał liczyć w dzisiejszej sile nabywczej.
Przykład
Załóżmy, że masz 35 lat, wydajesz 60 000 zł rocznie i chcesz przejść na emeryturę w wieku 60 lat. Liczba FIRE przy zasadzie 4% to 60 000 × 25 = 1 500 000 zł. Do emerytury zostaje 25 lat. Przy realnej stopie zwrotu 5% rocznie kapitał rośnie w tym czasie ok. 3,39 raza, więc kwota Coast FIRE to 1 500 000 / 3,39 ≈ 443 000 zł.
Jeśli masz dziś 443 000 zł zainwestowane, możesz przestać dopłacać – według założeń portfel sam dojdzie do 1,5 mln zł w wieku 60 lat. Jeśli masz 300 000 zł, bez dopłat dotrzesz do celu dopiero po ok. 33 latach, czyli w wieku 68 lat. Brakuje Ci ok. 143 000 zł do progu. Ile czasu zostało do celu przy obecnych oszczędnościach, sprawdzisz w kalkulatorze czasu na spokój.
Wrażliwość na założenia
| Realna stopa zwrotu | Kwota Coast FIRE (cel 1,5 mln zł, 25 lat) |
|---|---|
| 3% | ok. 716 000 zł |
| 5% | ok. 443 000 zł |
| 7% | ok. 276 000 zł |
Różnica dwóch punktów procentowych w założonej stopie zmienia wymaganą kwotę o setki tysięcy złotych. Dlatego ostrożne, a nie optymistyczne założenia to podstawa tego rachunku.
Zalety i ryzyka
- Zaleta – krótsza droga do celu pośredniego i realny wpływ na wybory zawodowe dużo wcześniej niż przy pełnym FIRE.
- Ryzyko sekwencji – słaba dekada na rynkach tuż po „przejściu na dryf” może sprawić, że portfel nie nadrobi straty w czasie.
- Ryzyko inflacji stylu życia – jeśli wydatki wzrosną, liczba FIRE też rośnie, a obliczony próg przestaje wystarczać.
- Ryzyko dochodu – Coast FIRE zakłada, że przez kolejne lata pokryjesz wszystkie wydatki z pracy.
Najczęstsze błędy
- Liczenie na nominalnej stopie zwrotu zamiast realnej.
- Pomijanie podatków – poza IKE i IKZE zyski obciąża podatek Belki.
- Całkowite zatrzymanie oszczędzania bez marginesu bezpieczeństwa.
- Niepowtarzanie obliczeń co roku po zmianie wyceny portfela i wydatków.
Perspektywa tradera
Dla osoby aktywnie handlującej Coast FIRE ma ważną konsekwencję: kapitał „na dryf” to portfel długoterminowy, który nie powinien służyć jako depozyt pod ryzykowny trading. Rozsądne jest rozdzielenie kont – portfel emerytalny w szerokich funduszach, a kapitał tradingowy osobno, z własnym limitem obsunięcia. Strata na tradingu, która ścina portfel poniżej progu Coast FIRE, oznacza powrót do obowiązkowego oszczędzania na lata.
Najczęstsze pytania
Czym Coast FIRE różni się od zwykłego FIRE?
Przy klasycznym FIRE gromadzisz cały kapitał i możesz przestać pracować. Przy Coast FIRE gromadzisz kwotę, która sama urośnie do celu, ale nadal pracujesz na bieżące wydatki.
Jaką stopę zwrotu przyjąć do obliczeń?
Realną, czyli po inflacji, i raczej ostrożną. Warto policzyć kilka wariantów, żeby zobaczyć, jak bardzo wynik zależy od założeń.
Czy po osiągnięciu Coast FIRE mogę przestać oszczędzać?
Według założeń tak, ale bezpieczniej zostawić choć niewielkie dopłaty jako bufor na słabsze lata na rynku.
Czy emerytura z ZUS zmienia rachunek?
Może. Jeśli uwzględnisz przyszłe świadczenie, potrzebny kapitał spada, bo portfel musi pokryć tylko część wydatków. Wysokość świadczenia jest jednak niepewna, więc warto liczyć ostrożnie.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
