Hedera to publiczny rejestr rozproszony z natywnym tokenem HBAR, który zamiast klasycznego łańcucha bloków wykorzystuje algorytm hashgraph. Twórcami są Leemon Baird, autor algorytmu, i Mance Harmon. Wyróżnikiem Hedery jest model zarządzania: siecią kieruje rada złożona z dużych firm i instytucji – do 2025 roku znana jako Hedera Governing Council, dziś jako Hedera Council.
Jak działa hashgraph
Węzły wymieniają się informacjami metodą „plotki o plotkach” (gossip about gossip): przekazują nie tylko transakcje, ale też historię tego, kto i kiedy się z kim komunikował. Z tego powstaje graf zdarzeń (DAG), na podstawie którego każdy węzeł może wyliczyć, jak zagłosowaliby pozostali – bez wysyłania osobnych głosów (virtual voting). Algorytm ma właściwość asynchronicznej odporności bizantyjskiej (aBFT) i daje finalność w kilka sekund, z uczciwym porządkiem transakcji według znaczników czasu. Wagę węzłów określa proof of stake – posiadacze HBAR mogą delegować tokeny do węzłów.
Rada zarządzająca
Umowa rady przewiduje do 39 członków z różnych branż i regionów, z ograniczonymi kadencjami i jednym głosem na członka. W skład wchodziły m.in. Google, IBM, Deutsche Telekom czy Tata Communications. Rada decyduje o aktualizacjach oprogramowania, skarbcu HBAR i opłatach, a jej członkowie prowadzą węzły konsensusu. W 2022 roku rada wykupiła prawa do algorytmu i udostępniła go jako open source, a we wrześniu 2024 roku kod przekazano do projektu Hiero pod egidą Linux Foundation.
Usługi i zastosowania
- Consensus Service – znakowanie czasem i porządkowanie zdarzeń, np. do śledzenia łańcucha dostaw.
- Token Service – emisja tokenów i NFT bez pisania smart kontraktów.
- Smart kontrakty – zgodne z EVM.
- Przewidywalne, niskie opłaty ustalane w dolarach i przeliczane na HBAR.
Token HBAR
Całą podaż – 50 mld HBAR – utworzono przy starcie sieci. HBAR służy do opłat, delegowania stakingu i zabezpieczania sieci. Znaczna część tokenów była w skarbcu i jest stopniowo uwalniana na rozwój ekosystemu.
Historia w skrócie
Główna sieć ruszyła 24 sierpnia 2018 roku, a publicznie dostępna stała się 16 września 2019 roku. 9 marca 2023 roku atakujący wykorzystał błąd w obsłudze smart kontraktów i wyprowadził tokeny z kilku zdecentralizowanych giełd – sieć czasowo wyłączyła dostęp przez serwery proxy. W maju 2025 roku uporządkowano nazwy organizacji (Hedera Council, Hedera Foundation). 28 października 2025 roku na Nasdaq zadebiutował pierwszy w USA spotowy ETF na HBAR.
Ryzyka i krytyka
- Ograniczona decentralizacja – węzły konsensusu prowadzą głównie członkowie rady, a pełne otwarcie na niezależnych operatorów trwa.
- Partnerstwa korporacyjne nie oznaczają dużego zapotrzebowania na HBAR.
- Uwalnianie tokenów ze skarbca zwiększa podaż.
- Mniejszy ekosystem DeFi niż na Ethereum czy Solanie.
Przykład
Załóżmy, że firma logistyczna zapisuje 1 mln zdarzeń miesięcznie przez Consensus Service po 0,0001 USD. Koszt to 100 USD miesięcznie. Nawet sto takich firm to 10 000 USD miesięcznie opłat – realna usługa, ale niewielki popyt na token w skali całej podaży. To klasyczny rozdźwięk między użyciem sieci a wyceną tokena.
Najczęstsze błędy
- Traktowanie logo firm z rady jako gwarancji wzrostu HBAR.
- Mylenie „braku bloków” z brakiem ryzyka technicznego.
- Pomijanie kalendarza uwalniania tokenów ze skarbca.
Perspektywa tradera
HBAR często reaguje na nagłówki – ogłoszenia partnerstw, informacje o ETF – krótkimi, silnymi ruchami, które szybko wygasają. W szerszej perspektywie to altcoin o wysokiej korelacji z BTC. Przy grze na wiadomościach ustaw z góry poziom wyjścia i nie zakładaj, że rynek zareaguje na każdą informację tak samo.
Najczęstsze pytania
Czy Hedera to blockchain?
Technicznie nie – używa grafu zdarzeń (hashgraph), a nie łańcucha bloków. W praktyce zalicza się ją do tej samej kategorii sieci warstwy 1.
Kto zarządza Hederą?
Hedera Council – rada do 39 firm i instytucji z ograniczonymi kadencjami. Do 2025 roku nazywała się Hedera Governing Council.
Czy HBAR ma limit podaży?
Tak. Całe 50 mld HBAR utworzono przy starcie sieci, a nowe tokeny nie są emitowane.
Czy istnieje spotowy ETF na HBAR?
Tak. W USA pierwszy spotowy ETF na HBAR zadebiutował na Nasdaq 28 października 2025 roku.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
