Harami (z japońskiego „ciężarna”) to dwuświecowa formacja, w której korpus drugiej, małej świecy w całości mieści się w korpusie pierwszej, dużej świecy. Nazwa nawiązuje do wyglądu: duża świeca to „matka”, a mała w jej środku – „dziecko”. Harami sygnalizuje wyhamowanie trendu i możliwe odwrócenie. Występuje w wersji harami hossy (ang. bullish harami) po spadkach i harami bessy (ang. bearish harami) po wzrostach.
Harami to w pewnym sensie odwrotność formacji objęcia: tam druga świeca obejmuje pierwszą, tu mieści się wewnątrz niej.
Jak rozpoznać harami
| Cecha | Harami hossy | Harami bessy |
|---|---|---|
| Kontekst | po wyraźnym spadku | po wyraźnym wzroście |
| Pierwsza świeca | duża spadkowa | duża wzrostowa |
| Druga świeca | mała, zwykle wzrostowa, korpus wewnątrz korpusu pierwszej | mała, zwykle spadkowa, korpus wewnątrz korpusu pierwszej |
| Potwierdzenie | zamknięcie powyżej maksimum formacji | zamknięcie poniżej minimum formacji |
Liczą się korpusy – cienie drugiej świecy mogą wystawać poza korpus pierwszej. Kolor drugiej świecy ma znaczenie drugorzędne.
Harami cross
Harami cross to wariant, w którym druga świeca jest doji. Ponieważ doji oznacza pełne niezdecydowanie, harami cross uchodzi za wyraźniejszy sygnał zatrzymania ruchu niż zwykłe harami.
Psychologia rynku
Pierwsza świeca pokazuje pełną kontrolę jednej strony. Druga otwiera się wewnątrz jej korpusu i ma mały zakres: dominująca strona nie jest w stanie kontynuować ruchu, a zmienność wyraźnie spada. To moment, w którym rynek „łapie oddech”. Harami nie mówi, że druga strona przejęła kontrolę – mówi tylko, że dotychczasowa ją traci. Dlatego jest sygnałem słabszym niż objęcie i bardziej potrzebuje potwierdzenia.
Kontekst
- Trend – harami musi mieć co odwracać. Bez wcześniejszego ruchu to zwykła świeca wewnętrzna.
- Poziom – harami na wsparciu lub oporze z wyższego interwału ma znacznie większą wagę.
- Wolumen – spadek wolumenu na drugiej świecy potwierdza wygasanie presji.
Przykład
Załóżmy, że BTC spada w okolice wsparcia 58 000 USD. Świeca dzienna otwiera się na 61 800 i zamyka na 58 600 USD, z minimum 58 300 USD. Kolejna otwiera się na 59 000, zamyka na 59 900 USD, z maksimum 60 200 i minimum 58 800 USD – jej korpus mieści się w korpusie pierwszej. To harami hossy. Trzecia świeca zamyka się na 60 600 USD, powyżej maksimum formacji – jest potwierdzenie.
Wejście: 60 600 USD. Stop loss pod minimum formacji z zapasem: 58 200 USD, ryzyko 2400 USD na 1 BTC. Przy koncie 25 000 USD i ryzyku 1% (250 USD) pozycja wynosi 250 / 2400 ≈ 0,104 BTC – po zaokrągleniu 0,10 BTC, czyli ok. 6060 USD i 240 USD realnego ryzyka. Cel przy oporze 65 400 USD to 4800 USD na 1 BTC, czyli 2R. Po drodze warto obserwować otwarcie pierwszej świecy – 61 800 USD – gdzie można zrealizować część zysku. Odległość stopu możesz przeanalizować w kalkulatorze stop lossa optymalnego.
Kiedy formacja zawodzi
Harami często okazuje się zwykłą pauzą w trendzie – po jednej lub dwóch spokojnych świecach cena wybija minimum formacji i kontynuuje spadek. Sygnał jest słaby także wtedy, gdy druga świeca prawie wypełnia korpus pierwszej albo gdy formacja powstała w konsolidacji.
Najczęstsze błędy
- Wejście na samej drugiej świecy, bez potwierdzenia.
- Porównywanie cieni zamiast korpusów.
- Traktowanie harami jako równie silnego sygnału jak objęcie.
- Stop wewnątrz formacji zamiast za ekstremum pierwszej świecy.
Perspektywa tradera
Harami sprawdza się jako filtr dla pozycji otwartych. Jeśli trzymasz short po długich spadkach i pojawia się harami hossy na wsparciu, to dobry moment na podciągnięcie stopu nad maksimum formacji albo częściową realizację. Dla nowej pozycji przeciw trendowi czekaj na zamknięcie poza zakresem formacji – zyskujesz pewność kosztem gorszej ceny wejścia.
Najczęstsze pytania
Czym harami różni się od formacji objęcia?
W objęciu druga świeca obejmuje korpus pierwszej, w harami mieści się w nim. Objęcie pokazuje przejęcie kontroli, harami – głównie wyhamowanie ruchu.
Co to jest harami cross?
Harami, w którym druga świeca jest doji. Uważa się ją za wyraźniejszy sygnał niezdecydowania niż zwykłe harami.
Czy druga świeca musi mieć przeciwny kolor?
Zwykle ma, ale nie jest to warunek konieczny. Kluczowe jest to, że jej korpus mieści się w korpusie pierwszej świecy.
Jak potwierdzić harami?
Najczęściej zamknięciem kolejnej świecy poza zakresem formacji – powyżej maksimum przy harami hossy, poniżej minimum przy harami bessy.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
