ERC-1155 (EIP-1155, tzw. standard multi-token) to standard tokenów na Ethereum i w sieciach zgodnych z EVM, który pozwala jednemu smart kontraktowi zarządzać wieloma rodzajami tokenów naraz – zarówno zamiennymi (jak w ERC-20), jak i niezamiennymi (jak w ERC-721). Każdy typ tokena ma w kontrakcie swój numer (id), a kontrakt pamięta, ile sztuk danego id ma każdy adres. Standard zaproponował w 2018 roku zespół Enjin (autorem był Witek Radomski), z myślą o grach, w których jeden kontrakt obsługuje walutę, przedmioty masowe i unikatowe.
Jak działa ERC-1155
- Jeden kontrakt, wiele tokenów – id 1 może oznaczać walutę gry w milionach sztuk, id 2 miecz w 10 000 sztuk, a id 3 unikatowy przedmiot w jednym egzemplarzu (czyli NFT).
- Transfery wsadowe – funkcja
safeBatchTransferFromprzesyła wiele różnych tokenów w jednej transakcji, abalanceOfBatchodczytuje wiele sald jednym wywołaniem. - Bezpieczne transfery – jeśli odbiorcą jest kontrakt, musi on potwierdzić, że obsługuje ERC-1155. Chroni to przed wysłaniem tokenów do kontraktu, z którego nie da się ich wyjąć.
- Metadane przez szablon URI – kontrakt podaje jeden adres z symbolem
{id}, pod który klient podstawia numer tokena. Nie trzeba zapisywać osobnego adresu dla każdego tokena. - Zgody tylko globalne – zamiast zgody na pojedynczy token (
approvew ERC-721) jest wyłączniesetApprovalForAll, czyli zgoda dla operatora na wszystkie tokeny w danym kontrakcie.
ERC-1155 a ERC-721 i ERC-20
| Cecha | ERC-20 | ERC-721 | ERC-1155 |
|---|---|---|---|
| Typy tokenów w kontrakcie | jeden, zamienny | wiele unikatowych | dowolne, zamienne i unikatowe |
| Transfer wielu tokenów naraz | nie | nie (w standardzie) | tak, wsadowo |
| Nowy typ tokena | nowy kontrakt | nowy kontrakt na kolekcję | nowe id w tym samym kontrakcie |
| Zgoda na wydanie | na kwotę | na token lub na wszystkie | tylko na wszystkie |
| Typowe użycie | waluty, tokeny DeFi | kolekcje 1/1, PFP | gry, edycje NFT, bilety |
Przykład: transfer wsadowy a koszty
Załóżmy, że gracz chce przenieść 10 przedmiotów na nowy portfel. W wersji ERC-721 to 10 osobnych transakcji, każda po ok. 50 000 jednostek gazu – razem 500 000 gazu. W ERC-1155 wystarczy jedna transakcja wsadowa, która w tym umownym przykładzie zużywa 150 000 gazu, bo podstawowy koszt transakcji płaci się tylko raz, a zapis sald jest tańszy.
| Wariant | Gaz łącznie | Koszt przy 2 gwei | Koszt przy cenie ETH 3 000 USD |
|---|---|---|---|
| 10 × transfer ERC-721 | 500 000 | 0,001 ETH | 3,00 USD |
| 1 × batch ERC-1155 | 150 000 | 0,0003 ETH | 0,90 USD |
Oszczędność wynosi tu 70% gazu. Dokładne liczby zależą od implementacji kontraktu i stanu sieci, ale kierunek jest stały: im więcej tokenów w jednej operacji, tym większa przewaga ERC-1155. Przy wysokich opłatach w sieci głównej różnica liczy się w dziesiątkach dolarów, na sieciach warstwy 2 – w centach.
Gdzie używa się ERC-1155
- Gry blockchain – waluty, surowce i przedmioty w jednym kontrakcie. Z tego zastosowania wyrósł cały standard.
- Edycje NFT – dzieło w np. 100 identycznych egzemplarzach. Marketplace’y, takie jak OpenSea, obsługują ERC-1155 obok ERC-721 i pokazują liczbę posiadanych sztuk.
- Bilety, przepustki i nagrody – tysiące identycznych biletów na wydarzenie, odznaki za udział, przedmioty kolekcjonerskie wydawane masowo.
- Tokenizacja – ułamkowe udziały w wielu różnych aktywach obsługiwane jednym kontraktem.
Najczęstsze błędy
- Udzielenie
setApprovalForAllnieznanej stronie. W ERC-1155 nie ma zgody na pojedynczy przedmiot – oszust dostaje dostęp do wszystkich Twoich tokenów w danym kontrakcie. - Założenie, że token ERC-1155 jest unikatowy. Ten sam id może mieć tysiące sztuk – sprawdź podaż przed zakupem jako „rzadkiego” NFT.
- Wysyłka na giełdę lub portfel, który obsługuje tylko ERC-20 i ERC-721 – tokeny mogą się nie wyświetlić lub utknąć.
- Ocena wartości po samym obrazku. Metadane zależą od adresu URI, który zespół może zmienić, jeśli kontrakt na to pozwala.
Perspektywa tradera
Na rynku NFT tokeny ERC-1155 to często edycje o dużej podaży, więc płynność i spread wyglądają inaczej niż w kolekcjach 1/1. Przed zakupem sprawdź w eksploratorze łączną liczbę sztuk danego id, rozkład posiadaczy i czy kontrakt pozwala na dalszy mint. Regularnie przeglądaj i cofaj stare zgody setApprovalForAll – to jedna z najczęstszych dróg kradzieży NFT. Na przedmioty z gier patrz jak na spekulację zależną od życia jednej gry: gdy gracze odchodzą, płynność znika szybko.
Najczęstsze pytania
Czy ERC-1155 to NFT?
Może być. Token o id wydanym w jednym egzemplarzu działa jak NFT, a token o id wydanym w milionach sztuk – jak token zamienny. Standard obsługuje oba przypadki.
Czym ERC-1155 różni się od ERC-721?
ERC-721 zapisuje każdy token jako unikatowy, a ERC-1155 przechowuje salda wielu typów tokenów w jednym kontrakcie i pozwala przesyłać je wsadowo, co obniża koszty.
Czy ERC-1155 jest tańszy w użyciu?
Przy operacjach na wielu tokenach zwykle tak, bo jedna transakcja zastępuje wiele. Przy pojedynczym transferze różnica jest niewielka.
Kto stworzył standard ERC-1155?
Zaproponował go zespół Enjin w 2018 roku z myślą o grach blockchain. Później standard przyjął się także na rynku NFT.
Jak sprawdzić, ile istnieje sztuk danego tokena ERC-1155?
W eksploratorze bloków lub na stronie kolekcji w marketplace. Sprawdź też, czy kontrakt pozwala właścicielowi dodrukować kolejne sztuki.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
