CLARITY Act (ang. Digital Asset Market Clarity Act, w Izbie Reprezentantów jako H.R. 3633) to projekt amerykańskiej ustawy o strukturze rynku aktywów cyfrowych. Jego celem jest ustalenie, które tokeny są papierami wartościowymi nadzorowanymi przez SEC, a które cyfrowymi towarami pod nadzorem CFTC, oraz wprowadzenie federalnej rejestracji dla giełd, brokerów i dealerów kryptowalut.
Według stanu na początek października 2026 roku ustawa nie weszła w życie. Izba Reprezentantów przyjęła ją w lipcu 2025 roku, ale 15 września 2026 roku w Senacie przepadło głosowanie proceduralne nad rozpoczęciem debaty. Ustawa nie trafiła więc na biurko prezydenta. Opisuję ją, bo od jej losu zależy, jak w USA będą działać giełdy kryptowalut, a amerykańskie regulacje szybko przenoszą się na cały rynek.
Co to jest CLARITY Act w prostych słowach
Przez lata w USA nie było jasnej odpowiedzi na pytanie, czy dany token jest papierem wartościowym, czy towarem. SEC uznawała wiele projektów za emitentów papierów wartościowych i pozywała giełdy, a CFTC traktowała bitcoina i ethera jako towary. Firmy nie wiedziały, którego regulatora słuchać. CLARITY Act ma to rozstrzygnąć w ustawie, zamiast zostawiać sprawę sądom i kolejnym szefom urzędów.
Najprościej: jeśli projekt jest jeszcze budowany i zależy od zespołu, który zebrał pieniądze, jego token podlega przepisom o papierach wartościowych. Gdy sieć staje się dojrzała i zdecentralizowana, token może przejść pod reżim towarowy, a handel nim na rynku spot nadzoruje CFTC.
Podział kompetencji między SEC i CFTC
- CFTC. Wersja przyjęta przez Izbę daje Komisji Handlu Kontraktami Terminowymi Towarowymi wyłączną jurysdykcję nad rynkiem spot cyfrowych towarów (ang. digital commodity), jeśli handel odbywa się na zarejestrowanych platformach. Giełdy, brokerzy i dealerzy takich aktywów mieliby rejestrować się w CFTC i spełniać wymogi dotyczące przechowywania środków klientów, rozdzielenia aktywów i nadzoru nad rynkiem.
- SEC. Komisja Papierów Wartościowych zachowuje nadzór nad pierwotną sprzedażą tokenów przez emitentów i nad aktywami powiązanymi z umową inwestycyjną, czyli tam, gdzie kupujący liczy na zysk z pracy scentralizowanego zespołu.
- Zwolnienie dla emitentów. Projekt przewiduje możliwość pozyskania do 75 mln USD w ciągu 12 miesięcy bez pełnej rejestracji emisji, w zamian za obowiązki informacyjne.
- Ochrona programistów. Twórcy oprogramowania, którzy nigdy nie kontrolują środków użytkowników, a także górnicy i walidatorzy, mają być wyłączeni z obowiązków przewidzianych dla pośredników.
Dojrzały blockchain i cyfrowy towar
Kluczowe pojęcie ustawy to dojrzały system blockchain (ang. mature blockchain system). W uproszczeniu chodzi o sieć, która działa, ma otwarty kod, działa według z góry ustalonych reguł i nie jest kontrolowana przez jedną osobę ani grupę powiązanych podmiotów. Wartość tokena ma wynikać z używania sieci, a nie z dalszej pracy promotorów projektu.
Token takiej sieci to cyfrowy towar. Rynek wtórny tego tokena trafia pod CFTC. Emitent nadal ma jednak obowiązki wobec kupujących z okresu, gdy sieć była na etapie budowy. Ten mechanizm przejścia z reżimu papierów wartościowych do reżimu towarowego to serce całej konstrukcji i jednocześnie punkt, wokół którego toczyły się najdłuższe spory.
Droga legislacyjna i aktualny status
- Lipiec 2025. Izba Reprezentantów przyjmuje ustawę stosunkiem głosów 294 do 134, przy poparciu 78 demokratów.
- 29 stycznia 2026. Senacka Komisja Rolnictwa, odpowiedzialna za CFTC, przyjmuje swoją część regulacji rynku (Digital Commodity Intermediaries Act) głosami 12 do 11, wzdłuż linii partyjnych.
- 15 maja 2026. Senacka Komisja Bankowa przyjmuje swój tekst ustawy stosunkiem 15 do 9. Za głosują wszyscy republikanie oraz dwoje demokratów.
- 15 września 2026. Głosowanie w Senacie nad zamknięciem debaty (cloture) nad przejściem do prac nad ustawą kończy się wynikiem 49 do 50. Potrzebne było 60 głosów.
- Po głosowaniu. Senator Thom Tillis złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie, więc formalnie ustawa nie umarła. Izba Reprezentantów rozjechała się jednak przed wyborami 3 listopada 2026 roku, więc realne okna to sesja po wyborach albo nowa kadencja Kongresu w 2027 roku.
Według doniesień o porażce zdecydowały głównie przepisy etyczne, czyli zakaz zarabiania na kryptowalutach przez urzędników federalnych i ich rodziny, a także spór o to, czy emitenci i platformy mogą wypłacać posiadaczom stablecoinów coś na kształt odsetek. Banki obawiały się odpływu depozytów, zwłaszcza z małych banków lokalnych.
Relacja do GENIUS Act
GENIUS Act to osobna ustawa o stablecoinach płatniczych, podpisana przez prezydenta w lipcu 2025 roku. Reguluje emitentów stablecoinów, rezerwy i nadzór nad nimi. CLARITY Act jest drugą, większą częścią układanki: dotyczy całego rynku tokenów, giełd i pośredników. Senacka wersja CLARITY Act miała też domknąć lukę z GENIUS Act, czyli ograniczyć wypłacanie korzyści przypominających odsetki od stablecoinów przez podmioty trzecie, np. giełdy. Jedna ustawa jest więc prawem, druga wciąż czeka.
Co regulatorzy robią bez ustawy
Brak ustawy nie oznacza bezruchu. W marcu 2026 roku SEC i CFTC wydały wspólną interpretację, według której większość kryptoaktywów sama w sobie nie jest papierami wartościowymi, a bitcoin i ether są traktowane jako towary. W sierpniu 2026 roku SEC zaproponowała Regulation Crypto Assets z terminem na komentarze do 20 października 2026 roku. 5 października 2026 roku CFTC rozpoczęła konsultacje dwóch własnych regulacji dla giełd krypto. Szef CFTC wprost przyznał jednak, że bez Kongresu urząd nie może zmusić wszystkich platform do federalnej rejestracji. Do tego potrzebna jest właśnie ustawa.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli handlujesz kryptowalutami z Polski, CLARITY Act nie zmienia bezpośrednio Twoich obowiązków. U nas działa unijne MiCA. Wpływ jest pośredni, ale realny. Status ustawy przesuwa nastroje wokół amerykańskich giełd, tokenów z silną bazą w USA i całego sektora, a głosowania w Senacie potrafią ruszyć kursem w ciągu jednej sesji. Z mojej perspektywy tradera futures takie daty traktuję jak publikację danych makro: wiem, kiedy wypadają, i nie otwieram przed nimi pozycji ponad plan. Wielkość pozycji liczę w kalkulatorze wielkości pozycji, bo reakcja rynku na wynik głosowania bywa ostra w obie strony.
Ryzyka i ograniczenia
- Niepewny termin. Ustawa może wrócić po wyborach albo trzeba będzie zaczynać prace od nowa w 2027 roku. Prognozy z rynków predykcyjnych zmieniały się wielokrotnie.
- Zmiany treści. Wersja Izby i wersja Senatu się różnią. Ostateczny kształt definicji dojrzałego blockchaina czy zwolnień może być inny niż dziś.
- Regulacja zamiast ustawy. Zasady wydane przez SEC i CFTC na podstawie obecnych uprawnień mogą zmienić kolejna administracja. Ustawa dałaby trwalszą podstawę.
- Handel na nagłówkach. Kupowanie tokenów tylko pod oczekiwane przyjęcie ustawy kończyło się już stratą, gdy głosowanie przepadało.
Najczęstsze pytania o CLARITY Act
Czy CLARITY Act obowiązuje?
Nie. Na początek października 2026 roku ustawę przyjęła tylko Izba Reprezentantów. W Senacie 15 września 2026 roku przepadło głosowanie proceduralne, a prezydent jej nie podpisał.
Czym różni się CLARITY Act od GENIUS Act?
GENIUS Act dotyczy wyłącznie stablecoinów płatniczych i jest już prawem od lipca 2025 roku. CLARITY Act reguluje szerszy rynek tokenów, giełdy i pośredników oraz dzieli nadzór między SEC i CFTC.
Co to jest dojrzały blockchain?
To sieć, która działa, ma otwarty kod i reguły zapisane w protokole, nie jest kontrolowana przez jeden podmiot, a wartość jej tokena wynika z używania sieci. Token takiej sieci może być traktowany jako cyfrowy towar.
Czy ustawa wpływa na polskich inwestorów?
Bezpośrednio nie, bo w Unii Europejskiej obowiązuje MiCA. Pośrednio tak, bo wpływa na amerykańskie giełdy, płynność i nastroje na całym rynku kryptowalut.
Czy CLARITY Act może jeszcze zostać przyjęty?
Formalnie tak, bo ustawa jest na kalendarzu Senatu i złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie. Realnie najbliższe okazje to sesja po wyborach z listopada 2026 roku albo nowa kadencja Kongresu.
Podsumowanie
CLARITY Act to próba uporządkowania amerykańskiego rynku kryptowalut w ustawie: tokeny dojrzałych, zdecentralizowanych sieci jako cyfrowe towary pod CFTC, emisje i projekty zależne od zespołu pod SEC, a giełdy i brokerzy z federalną rejestracją. Izba przyjęła ją w lipcu 2025 roku, komisje Senatu w 2026 roku, ale 15 września 2026 roku zabrakło 60 głosów w pełnym Senacie. Dopóki ustawy nie ma, regulatorzy działają na podstawie obecnych uprawnień, a Ty powinieneś traktować kolejne terminy w Kongresie jako wydarzenia, które mogą mocno ruszyć rynkiem.
