Beacon Chain (pol. „łańcuch nawigacyjny”) to łańcuch Proof of Stake Ethereum, uruchomiony 1 grudnia 2020 roku jako osobna sieć działająca równolegle do Ethereum opartego na Proof of Work. Koordynował walidatorów, którzy zablokowali po 32 ETH. Od The Merge we wrześniu 2022 roku Beacon Chain jest warstwą konsensusu Ethereum – decyduje, kto proponuje kolejny blok i które bloki są ostateczne.
Historia w skrócie
| Etap | Co się stało |
|---|---|
| Kontrakt depozytowy | chętni wpłacali po 32 ETH; do startu potrzebny był minimalny próg łącznie stakowanego ETH |
| 1 grudnia 2020 | start Beacon Chain; łańcuch działa, ale nie przetwarza zwykłych transakcji |
| 2021 | pierwsza aktualizacja Beacon Chain (Altair), m.in. komitety dla lekkich klientów |
| 15 września 2022 | The Merge – połączenie z warstwą wykonawczą, koniec PoW |
| 2023 | aktualizacja umożliwiająca wypłaty stakowanego ETH |
Między startem a aktualizacją z 2023 roku stakowanego ETH nie dało się wypłacić. Walidatorzy blokowali środki na nieokreślony czas, co napędziło rozwój liquid stakingu – tokenów reprezentujących stakowane ETH, którymi można handlować.
Jak działa Beacon Chain
- Slot – 12 sekund. W każdym slocie losowo wybrany walidator może zaproponować blok.
- Epoka – 32 sloty, czyli 6,4 minuty. W każdej epoce każdy aktywny walidator raz głosuje (atestuje).
- Komitety – walidatorzy są losowo dzieleni na grupy, które głosują za blokami w swoich slotach.
- Checkpointy – pierwszy slot epoki. Głosowanie nad checkpointami prowadzi do finalności bloków.
- Nagrody i kary – za poprawne głosy walidator dostaje nagrody, za brak aktywności traci drobne kwoty, a za podwójne podpisywanie grozi mu slashing.
Warstwa konsensusu i warstwa wykonawcza
Po The Merge węzeł Ethereum składa się z dwóch programów. Klient wykonawczy przetwarza transakcje, trzyma stan kont i uruchamia smart kontrakty. Klient konsensusu, czyli dawny Beacon Chain, ustala, kto tworzy blok, zbiera głosy walidatorów i finalizuje historię. Blok Ethereum zawiera więc dwie części: dane konsensusu i ładunek wykonawczy z transakcjami.
Różnorodność klientów
Beacon Chain nie ma jednej „oficjalnej” implementacji. Działa kilka niezależnych klientów konsensusu, pisanych przez różne zespoły. To zabezpieczenie przed błędem w jednym programie. Jeśli klient z udziałem ponad 1/3 walidatorów ma błąd, sieć przestaje finalizować bloki. Gdyby jeden klient miał ponad 2/3 udziału, jego błąd mógłby zostać sfinalizowany jako obowiązująca historia. Dlatego społeczność Ethereum zachęca operatorów do korzystania z mniej popularnych klientów.
Przykład
Załóżmy, że w sieci jest umownie 1 000 000 aktywnych walidatorów. W każdej epoce każdy z nich głosuje raz, więc na jeden z 32 slotów przypada średnio 31 250 głosów. Pojedynczy walidator proponuje blok rzadko – przy losowym wyborze średnio raz na 1 000 000 slotów, czyli mniej więcej raz na 139 dni. Stąd nagrody za propozycje bloków są nieregularne, a głosowanie daje stały, drobny dochód.
Najczęstsze błędy
- Utożsamianie startu Beacon Chain z The Merge – to dwa różne wydarzenia oddalone o prawie dwa lata.
- Przekonanie, że od grudnia 2020 roku stakowane ETH dało się wypłacić.
- Traktowanie Beacon Chain jako osobnej sieci z osobnym tokenem – dziś to część Ethereum, a stakowany jest zwykły ETH.
- Mylenie 12-sekundowego slotu z czasem potwierdzenia ostatecznego.
Perspektywa tradera
Znajomość mechaniki Beacon Chain pomaga ocenić ryzyko produktów stakingowych. Okres, w którym stakowane ETH było zablokowane, pokazał, że tokeny liquid stakingu mogą przez długi czas notować się z dyskontem do ETH, gdy rynek potrzebuje płynności. Kolejka wyjść walidatorów nadal sprawia, że zamiana stakowanego ETH na zwykłe nie jest natychmiastowa. Jeśli używasz takich tokenów jako zabezpieczenia pozycji z dźwignią, uwzględnij ryzyko dyskonta w wielkości pozycji.
Najczęstsze pytania
Kiedy uruchomiono Beacon Chain?
1 grudnia 2020 roku. Do The Merge działał równolegle do Ethereum opartego na Proof of Work.
Czy Beacon Chain ma własny token?
Nie. Walidatorzy stakują ETH, a nagrody również wypłacane są w ETH.
Ile trwa epoka w Beacon Chain?
32 sloty po 12 sekund, czyli 6,4 minuty.
Czym Beacon Chain różni się od warstwy wykonawczej?
Beacon Chain ustala kolejność i finalność bloków. Warstwa wykonawcza przetwarza transakcje i smart kontrakty.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
