Zaplanowana przerwa to w finansach osobistych świadomie przygotowany okres bez zarabiania lub z ograniczonym dochodem, finansowany z wcześniej odłożonego kapitału. Może trwać na przykład rok albo dwa. Wiem, na co wydam pieniądze, jak długo mają mi wystarczyć i kiedy zamierzam wrócić do zarabiania. Dopuszczam zużycie przeznaczonej na ten cel kwoty.
Ja traktuję ją jak zakup czasu: na odpoczynek, naukę, opiekę nad bliskimi albo zmianę zawodową. Malejące saldo samo w sobie nie oznacza porażki. Jeżeli zaplanowałem wydanie tych pieniędzy, realizuję ich zadanie. Problem zaczyna się wtedy, gdy wydaję szybciej, niż zakładałem, albo zbliża się koniec budżetu, a plan powrotu do dochodu nadal istnieje tylko w mojej głowie.
Co odróżnia ją od poduszki finansowej i niezależności od pensji?
Poduszka finansowa chroni mnie przed zdarzeniami, których nie zaplanowałem: utratą pracy, awarią czy nagłym wydatkiem. Zaplanowana przerwa jest wydatkiem zamierzonym. Nawet jeśli obie kwoty trzymam na jednym rachunku, muszę wiedzieć, jaka część finansuje przerwę, a jaka zostaje na niespodzianki. Tych samych pieniędzy nie liczę dwa razy.
Niezależność od pensji wymaga z kolei wieloletniego planu utrzymania z majątku i innych źródeł dochodu. Przy przerwie zakładam powrót do zarabiania. Mogę mieć dość pieniędzy na osiemnaście miesięcy wolnego i jednocześnie być daleko od sytuacji, w której praca staje się dobrowolna na wiele lat.
Jak policzyć kapitał na zaplanowaną przerwę?
Punktem wyjścia jest dla mnie prosty rachunek:
Kapitał na przerwę = wydatki w całym okresie − wiarygodne dochody netto w tym okresie + koszty jednorazowe + bufor na opóźniony powrót do zarabiania.
W wydatkach uwzględniam mieszkanie, jedzenie, raty, transport, opiekę zdrowotną, ubezpieczenia oraz opłaty roczne. Dodaję koszty wynikające z celu przerwy, choćby szkolenie lub podróż. Sprawdzam też, jakie świadczenia i ubezpieczenia przestaną być związane z dotychczasową pracą oraz ile będzie mnie kosztować ich zastąpienie.
Przykład jest modelowy: planuję 18 miesięcy przerwy i wydatki po 5000 zł miesięcznie. Zakładam brak dochodów oraz brak odsetek. Przy stałych cenach potrzebuję 90 000 zł na życie. Dodaję 6000 zł jednorazowych kosztów szkolenia i 15 000 zł na trzy dodatkowe miesiące oczekiwania na pierwszy dochód. Łącznie daje to 111 000 zł. Osobny fundusz na nieprzewidziane zdarzenia pozostaje poza tą kwotą.
To uproszczenie przy stałych cenach. W swoim budżecie podnoszę przyszłe wydatki zgodnie z przyjętym scenariuszem wzrostu kosztów i sprawdzam także wariant droższy. Jeżeli uwzględniam dodatkowy dochód, liczę kwotę po kosztach i podatkach. Nadzieja na udany trading nie jest dla mnie wiarygodnym źródłem finansowania przerwy.
Gdzie trzymać pieniądze na rok lub dwa?
Przy takim terminie priorytetem są dla mnie dostępność środków i ograniczenie ryzyka straty. Nie opieram możliwości zapłacenia czynszu na tym, czy giełda akurat odbije. Investor.gov zwraca uwagę na ryzyko inwestowania pieniędzy na krótki termin: konieczność ich wypłaty może zbiec się ze spadkiem wartości inwestycji.
Przy wyborze rachunku, lokaty czy instrumentu dłużnego sprawdzam termin dostępu do pieniędzy, zasady ochrony kapitału i koszt wcześniejszego wyjścia. Dopasowuję walutę środków do planowanych wydatków. Samo słowo „obligacje” nie oznacza, że każdy papier lub fundusz obligacji nadaje się na najbliższe rachunki.
Kiedy przerwa powinna się skończyć?
Plan powrotu obejmuje dla mnie termin rozpoczęcia poszukiwań pracy lub klientów, a także czas do pierwszej rzeczywistej wypłaty. Data wysłania CV nie jest datą wpływu pensji. Z góry ustalam, przy jakim saldzie ograniczę wydatki albo skrócę przerwę.
Do oszacowania czasu potrzebnego na zgromadzenie kwoty wyjściowej możesz wykorzystać mój kalkulator czasu na spokój. Szczegółowy budżet przerwy uzupełnij o własne koszty i rezerwy. Dla mnie dobrze zaplanowana przerwa oznacza, że mogę spokojnie korzystać z czasu, który wcześniej sfinansowałem.

