PaaS (Platform as a Service), czyli Platforma jako usługa, to model usług chmurowych, w którym dostawca udostępnia gotowe środowisko do tworzenia, testowania, wdrażania i uruchamiania aplikacji.
W przypadku PaaS użytkownik nie musi samodzielnie zarządzać całą infrastrukturą potrzebną do działania aplikacji. Dostawca usługi zajmuje się między innymi serwerami, systemem operacyjnym, pamięcią masową, siecią oraz częścią oprogramowania systemowego. Programista może dzięki temu skoncentrować się przede wszystkim na tworzeniu i rozwijaniu aplikacji.
PaaS jest jednym z podstawowych modeli cloud computingu, obok IaaS (Infrastructure as a Service) i SaaS (Software as a Service).
Jak działa PaaS?
W tradycyjnym modelu tworzenia aplikacji firma musi zapewnić odpowiednią infrastrukturę, zainstalować system operacyjny, skonfigurować środowisko programistyczne oraz zadbać o jego utrzymanie. W PaaS większość tych elementów zapewnia dostawca chmury.
Programista otrzymuje gotową platformę, na której może umieścić swój kod i uruchomić aplikację. Dostawca odpowiada natomiast za działanie infrastruktury znajdującej się pod spodem.
Przykładowo, firma może wykorzystać PaaS do stworzenia aplikacji internetowej bez konieczności kupowania własnych serwerów i ręcznego konfigurowania całego środowiska.
Co obejmuje PaaS?
Zakres usługi zależy od konkretnego dostawcy, ale platforma PaaS może obejmować między innymi:
- serwery i moc obliczeniową,
- system operacyjny,
- środowisko uruchomieniowe,
- bazy danych,
- narzędzia programistyczne,
- systemy zarządzania aplikacjami,
- automatyczne skalowanie,
- mechanizmy tworzenia kopii zapasowych,
- monitoring i zarządzanie aplikacją.
Dzięki temu użytkownik nie musi samodzielnie utrzymywać wszystkich elementów infrastruktury.
PaaS a IaaS i SaaS
PaaS znajduje się pomiędzy IaaS a SaaS pod względem poziomu kontroli i odpowiedzialności użytkownika.
IaaS (Infrastructure as a Service) zapewnia przede wszystkim infrastrukturę, taką jak serwery, sieć i przestrzeń dyskową. Użytkownik ma większą kontrolę, ale musi samodzielnie zarządzać większą liczbą elementów.
PaaS zapewnia dodatkowo gotowe środowisko do tworzenia i uruchamiania aplikacji. Programista nie musi zajmować się dużą częścią infrastruktury.
SaaS (Software as a Service) jest jeszcze bardziej kompletnym rozwiązaniem. Użytkownik otrzymuje gotową aplikację, z której może korzystać bez zajmowania się jej infrastrukturą czy procesem tworzenia.
Można to uprościć następująco:
IaaS → zarządzasz większą częścią infrastruktury
PaaS → koncentrujesz się głównie na aplikacji
SaaS → korzystasz z gotowego programu
Zalety PaaS
Jedną z największych zalet PaaS jest oszczędność czasu. Programiści nie muszą za każdym razem przygotowywać od podstaw środowiska potrzebnego do uruchomienia aplikacji.
PaaS może również ułatwiać:
- szybkie tworzenie i wdrażanie aplikacji,
- współpracę zespołów programistycznych,
- skalowanie aplikacji wraz ze wzrostem liczby użytkowników,
- automatyzację procesów związanych z wdrażaniem,
- ograniczenie kosztów związanych z utrzymaniem własnej infrastruktury.
Istotną zaletą jest również elastyczność. Zasoby chmurowe mogą być zwiększane lub zmniejszane w zależności od potrzeb aplikacji.
Wady i ryzyka PaaS
PaaS ma również swoje ograniczenia. Jednym z nich jest uzależnienie od dostawcy usługi. Przeniesienie aplikacji z jednej platformy PaaS na inną może być trudne, szczególnie jeśli wykorzystuje ona specyficzne narzędzia lub rozwiązania danego dostawcy.
Kolejnym problemem może być mniejsza kontrola nad środowiskiem niż w przypadku IaaS. Użytkownik korzysta z infrastruktury przygotowanej przez dostawcę i musi zaakceptować określone zasady funkcjonowania platformy.
W przypadku ważnych aplikacji istotne są również kwestie bezpieczeństwa, dostępności usługi, ochrony danych oraz kosztów. Niska cena na początku nie zawsze oznacza niski koszt przy dużej skali działania.
Przykłady PaaS
Do usług wykorzystywanych jako platformy PaaS należą między innymi rozwiązania oferowane przez największych dostawców chmury, takie jak Microsoft Azure, Google Cloud czy Amazon Web Services.
Platformy tego typu pozwalają programistom tworzyć aplikacje bez konieczności samodzielnego zarządzania całym środowiskiem serwerowym.
PaaS a inwestowanie
Z punktu widzenia inwestora PaaS jest istotnym elementem rozwoju rynku chmurowego. Rosnąca liczba aplikacji i usług internetowych zwiększa zapotrzebowanie na infrastrukturę oraz narzędzia umożliwiające ich szybkie tworzenie i skalowanie.
PaaS może być szczególnie istotny w kontekście rozwoju sztucznej inteligencji, aplikacji internetowych i usług cyfrowych, ponieważ pozwala firmom szybciej wdrażać nowe rozwiązania bez budowania całej infrastruktury od podstaw.
Podsumowanie
PaaS (Platform as a Service) to model usług chmurowych, w którym dostawca zapewnia gotową platformę do tworzenia, testowania, wdrażania i uruchamiania aplikacji. Użytkownik nie musi samodzielnie zarządzać dużą częścią infrastruktury, dzięki czemu może skoncentrować się na tworzeniu oprogramowania.
PaaS jest rozwiązaniem pośrednim pomiędzy IaaS, gdzie użytkownik ma większą kontrolę nad infrastrukturą, a SaaS, gdzie otrzymuje gotową aplikację. Jego największymi zaletami są szybkość wdrażania, skalowalność i ograniczenie konieczności zarządzania własną infrastrukturą.
