IaaS (Infrastructure as a Service), czyli infrastruktura jako usługa, to model usług chmurowych, w którym dostawca udostępnia użytkownikowi podstawowe zasoby infrastruktury informatycznej przez internet.
Zamiast kupować własne serwery, macierze dyskowe i urządzenia sieciowe, firma może wynająć potrzebne zasoby od dostawcy chmury i korzystać z nich wtedy, gdy są potrzebne.
W ramach IaaS użytkownik może otrzymać między innymi wirtualne serwery, przestrzeń dyskową, zasoby obliczeniowe oraz elementy infrastruktury sieciowej. Użytkownik ma przy tym znacznie większą kontrolę nad środowiskiem niż w przypadku PaaS czy SaaS.
Jak działa IaaS?
W tradycyjnym modelu firma musi kupić własne serwery, umieścić je w odpowiednim miejscu, zapewnić zasilanie, chłodzenie, połączenie z internetem oraz zadbać o ich utrzymanie.
W modelu IaaS większość fizycznej infrastruktury znajduje się po stronie dostawcy usługi. Użytkownik korzysta z jej zwirtualizowanej części.
Może na przykład utworzyć wirtualną maszynę, wybrać liczbę procesorów, ilość pamięci RAM i przestrzeń dyskową, a następnie zainstalować na niej wybrany system operacyjny i własne oprogramowanie.
Zasoby można zazwyczaj zwiększać lub zmniejszać zależnie od aktualnych potrzeb.
Co obejmuje IaaS?
Zakres usługi zależy od dostawcy, ale infrastruktura IaaS może obejmować:
- wirtualne maszyny,
- procesory i inne zasoby obliczeniowe,
- pamięć RAM,
- przestrzeń dyskową,
- sieci wirtualne,
- adresy IP,
- zapory sieciowe,
- systemy równoważenia ruchu,
- kopie zapasowe,
- rozwiązania do przechowywania danych.
Dostawca odpowiada przede wszystkim za fizyczną infrastrukturę, natomiast użytkownik zarządza znaczną częścią środowiska znajdującego się powyżej tej warstwy.
IaaS a PaaS i SaaS
IaaS jest jednym z trzech podstawowych modeli usług chmurowych.
IaaS zapewnia przede wszystkim infrastrukturę. Użytkownik ma dużą kontrolę nad systemem i oprogramowaniem, ale musi samodzielnie zarządzać większą liczbą elementów.
PaaS (Platform as a Service) zapewnia dodatkowo gotowe środowisko do tworzenia i uruchamiania aplikacji. Programista nie musi zajmować się częścią infrastruktury.
SaaS (Software as a Service) dostarcza gotową aplikację, z której użytkownik może korzystać bez zarządzania serwerami czy systemem operacyjnym.
Można więc przedstawić to w uproszczeniu:
IaaS → wynajmujesz infrastrukturę
PaaS → wynajmujesz środowisko do tworzenia aplikacji
SaaS → korzystasz z gotowej aplikacji
Im wyżej przesuwamy się w tym modelu, tym mniej infrastruktury musi samodzielnie obsługiwać użytkownik.
Zalety IaaS
Jedną z największych zalet IaaS jest elastyczność. Firma nie musi kupować infrastruktury na zapas. Może zwiększać zasoby wtedy, gdy rośnie zapotrzebowanie, i ograniczać je, kiedy nie są już potrzebne.
IaaS może również oznaczać:
- mniejsze wydatki początkowe,
- szybsze uruchamianie nowych serwerów,
- możliwość łatwego skalowania,
- dostęp do infrastruktury bez kupowania własnego sprzętu,
- większą kontrolę nad środowiskiem niż w PaaS i SaaS,
- możliwość automatyzacji zarządzania infrastrukturą.
Model ten jest szczególnie przydatny dla firm, których zapotrzebowanie na moc obliczeniową zmienia się w czasie.
Wady i ryzyka IaaS
IaaS nie oznacza całkowitego pozbycia się obowiązków związanych z infrastrukturą. Użytkownik nadal musi zarządzać wieloma elementami środowiska.
Może odpowiadać między innymi za:
- system operacyjny,
- konfigurację serwera,
- instalowane aplikacje,
- bezpieczeństwo systemu,
- aktualizacje,
- dane i uprawnienia użytkowników.
Istotnym ryzykiem jest również uzależnienie od dostawcy chmury. Migracja dużej infrastruktury do innego dostawcy może być kosztowna i skomplikowana.
Trzeba także kontrolować koszty. Model rozliczeń oparty na wykorzystaniu zasobów może sprawić, że przy niekontrolowanym wzroście zużycia rachunek za chmurę będzie znacznie wyższy od zakładanego.
Przykłady zastosowania IaaS
IaaS może być wykorzystywane między innymi do:
- hostowania stron internetowych,
- uruchamiania aplikacji,
- tworzenia serwerów baz danych,
- przechowywania dużych ilości danych,
- tworzenia środowisk testowych,
- wykonywania obliczeń wymagających dużej mocy,
- tworzenia kopii zapasowych,
- obsługi aplikacji o zmiennym obciążeniu.
Przykładowo firma może uruchomić serwer w chmurze na czas testowania nowej aplikacji, a następnie zwiększyć jego zasoby po rozpoczęciu produkcyjnego działania.
IaaS a sztuczna inteligencja
Infrastruktura jako usługa ma duże znaczenie dla rozwoju sztucznej inteligencji (AI). Trenowanie i uruchamianie dużych modeli wymaga znacznej mocy obliczeniowej, w tym często wydajnych procesorów graficznych (GPU).
Zamiast kupować kosztowną infrastrukturę, przedsiębiorstwo może wynająć odpowiednie zasoby w chmurze na określony czas.
Jest to szczególnie istotne dla mniejszych firm i startupów, które potrzebują dużej mocy obliczeniowej, ale nie chcą ponosić kosztów zakupu i utrzymywania własnych centrów danych.
IaaS z punktu widzenia inwestora
Dla inwestora rozwój IaaS jest jednym z elementów rosnącego rynku cloud computingu. Rosnące wykorzystanie sztucznej inteligencji, aplikacji internetowych i usług cyfrowych zwiększa zapotrzebowanie na centra danych, serwery, pamięć masową oraz moc obliczeniową.
Jednocześnie inwestowanie w firmy związane z infrastrukturą chmurową wiąże się z oceną takich czynników jak koszty energii, inwestycje w centra danych, konkurencja oraz tempo wzrostu zapotrzebowania na moc obliczeniową.
Podsumowanie
IaaS (Infrastructure as a Service) to model chmurowy, w którym użytkownik wynajmuje podstawową infrastrukturę informatyczną, zamiast kupować i utrzymywać własne serwery oraz urządzenia.
Największą zaletą IaaS jest elastyczność i możliwość skalowania zasobów bez budowania własnej infrastruktury. W zamian użytkownik musi samodzielnie zarządzać większą częścią środowiska niż w modelach PaaS i SaaS.
IaaS jest obecnie ważnym elementem infrastruktury cyfrowej i stanowi podstawę działania wielu aplikacji internetowych, usług chmurowych oraz rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję.
