CFT (ang. Countering the Financing of Terrorism) to przeciwdziałanie finansowaniu terroryzmu – zestaw przepisów, procedur i narzędzi, które mają uniemożliwić przepływ pieniędzy do osób i organizacji terrorystycznych. CFT niemal zawsze występuje w parze z AML (przeciwdziałaniem praniu pieniędzy), stąd skrót AML/CFT. Różnica jest istotna: pranie pieniędzy dotyczy ukrywania pochodzenia brudnych środków, a finansowanie terroryzmu często wykorzystuje pieniądze legalne – darowizny czy drobne przelewy – których przeznaczenie jest przestępcze.
Ramy prawne
| Poziom | Kluczowe elementy |
|---|---|
| Międzynarodowy | standardy FATF, w tym Rekomendacja 16 (Travel Rule), rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ i listy sankcyjne |
| Unia Europejska | dyrektywy AML, rozporządzenie o informacjach towarzyszących transferom (TFR), unijne sankcje, nowy urząd AMLA i rozporządzenie AMLR stosowane od 10 lipca 2027 r. |
| Polska | ustawa z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF) |
Rola GIIF i instytucji obowiązanych
GIIF to polska jednostka analityki finansowej działająca w Ministerstwie Finansów. Zbiera zawiadomienia o podejrzanych transakcjach, analizuje je, może wstrzymać transakcję lub zablokować rachunek i przekazuje sprawy prokuraturze. Informacje dostarczają mu instytucje obowiązane: banki, domy maklerskie, notariusze, a także firmy świadczące usługi w zakresie kryptoaktywów.
Instytucje obowiązane muszą m.in.:
- identyfikować i weryfikować klientów (KYC) oraz ustalać beneficjenta rzeczywistego,
- oceniać ryzyko klienta i monitorować jego transakcje,
- sprawdzać klientów i odbiorców na listach sankcyjnych oraz zamrażać ich środki,
- zgłaszać GIIF transakcje podejrzane, niezależnie od kwoty.
CFT a kryptowaluty
Giełdy i kantory kryptowalut są objęte AML/CFT tak jak banki. W UE od 30 grudnia 2024 r. obowiązuje TFR, który wdraża Travel Rule dla kryptoaktywów: przy każdym transferze między dostawcami usług dane nadawcy i odbiorcy muszą „podróżować” razem z transakcją. Przy transferach powyżej 1000 euro na portfel prywatny lub z niego dostawca musi ocenić, czy adres należy do klienta.
W Polsce firmy kryptowalutowe działały dotąd na podstawie wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych. Okres przejściowy MiCA zakończył się 1 lipca 2026 r., a Polska nie ma wyznaczonego organu nadzoru pod MiCA, bo ustawa o rynku kryptoaktywów nie weszła w życie. Obowiązki AML/CFT wynikające z polskiej ustawy i przepisów unijnych nadal jednak obowiązują.
Przykład
Załóżmy, że wypłacasz z giełdy kryptowalut równowartość 5 000 zł w USDC na własny portfel programowy. Przy umownym kursie 4,25 zł za euro to ok. 1 176 euro – powyżej progu 1000 euro. Giełda może poprosić Cię o udowodnienie, że kontrolujesz adres, np. przez podpisanie wiadomości w portfelu albo przelew testowy. Gdybyś wypłacał 4 000 zł (ok. 941 euro), weryfikacja kontroli adresu nie byłaby wymagana z mocy TFR, choć giełda nadal musi zapisać dane transferu.
Drugi scenariusz: adres, na który chcesz wysłać środki, jest powiązany z podmiotem z listy sankcyjnej. Giełda zablokuje transfer, może zamrozić środki i zawiadomić GIIF. Nie ma znaczenia, że działasz w dobrej wierze.
Najczęstsze błędy
- Traktowanie pytań giełdy o źródło środków jak złośliwości, a nie obowiązku prawnego.
- Wysyłanie kryptowalut na adresy „z polecenia” bez sprawdzenia, do kogo należą.
- Rozbijanie przelewów na mniejsze kwoty, by uniknąć progów – to samo w sobie jest sygnałem ostrzegawczym.
- Korzystanie z mikserów i usług anonimizujących, a potem wpłata środków na giełdę z KYC.
- Użyczanie swojego konta lub rachunku bankowego innym osobom.
Perspektywa tradera
Dla tradera CFT to przede wszystkim ryzyko operacyjne: zamrożona wypłata albo zablokowane konto w chwili, gdy potrzebujesz kapitału. Trzymaj dokumentację źródła środków (wyciągi, historię transakcji), przygotuj wcześniej zweryfikowane adresy wypłat i nie korzystaj z usług, które mieszają środki. Duże przepływy między giełdami, portfelami prywatnymi i P2P warto planować z wyprzedzeniem, bo weryfikacja może potrwać dni, a nie minuty. Kapitał, którego nie da się szybko wypłacić, to w praktyce kapitał o gorszej płynności.
Najczęstsze pytania
Czym różni się AML od CFT?
AML przeciwdziała ukrywaniu pochodzenia pieniędzy z przestępstw. CFT – przekazywaniu pieniędzy, nawet legalnych, na cele terrorystyczne. Procedury są w dużej mierze wspólne, dlatego mówi się o AML/CFT.
Kto w Polsce odpowiada za CFT?
Centralną rolę pełni Generalny Inspektor Informacji Finansowej, współpracujący z prokuraturą, służbami i instytucjami obowiązanymi.
Czy giełda kryptowalut może zamrozić moje środki?
Tak, jeśli wymagają tego przepisy sankcyjne lub istnieje podejrzenie przestępstwa. Blokadę rachunku może też zarządzić GIIF lub prokurator.
Czym jest Travel Rule?
To zasada, zgodnie z którą dane nadawcy i odbiorcy przelewu muszą być przekazywane razem z transferem. W UE dla kryptoaktywów wdraża ją rozporządzenie TFR.
Czy przelew na portfel prywatny jest podejrzany?
Nie. To normalna operacja, ale powyżej 1000 euro giełda musi ocenić, czy adres należy do Ciebie.
Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przepisy się zmieniają – przed decyzją sprawdź aktualny stan prawny.

