AMM (Automated Market Maker) to mechanizm stosowany w zdecentralizowanych giełdach kryptowalut (DEX), który pozwala użytkownikom handlować tokenami bez potrzeby istnienia tradycyjnej księgi zleceń (order book).
Zamiast dopasowywać kupujących i sprzedających, AMM wykorzystuje pule płynności (liquidity pools) i matematyczne formuły do automatycznego wyznaczania cen.
Jak działa AMM?
-
Liquidity Pool (LP) – użytkownicy deponują pary tokenów (np. ETH i USDC) w inteligentnym kontrakcie.
-
Formuła cenowa – najczęściej używana to stały iloczyn (constant product formula):
x⋅y=kx \cdot y = k
gdzie:
-
x= ilość tokenu A w puli, -
y= ilość tokenu B w puli, -
k= stała.
-
-
Trader kupuje jeden token za drugi → zmienia proporcje w puli → cena dostosowuje się automatycznie.
-
Providerzy płynności (LPs) otrzymują część opłat transakcyjnych jako nagrodę za udostępnienie tokenów.
Zalety AMM
-
Brak pośredników – handel odbywa się peer-to-pool.
-
Dostępność 24/7 – zawsze można zawrzeć transakcję, jeśli w puli jest płynność.
-
Zdecentralizowane zarządzanie – smart kontrakty obsługują cały proces.
-
Możliwość zarobku dla dostawców płynności – opłaty + ewentualne tokeny nagrodowe.
Wyzwania i ryzyka AMM
-
Impermanent loss – tymczasowa strata dostawców płynności, gdy cena tokenów w puli zmienia się względem rynku.
-
Slippage – poślizg cenowy przy dużych transakcjach w małej puli.
-
Ataki MEV / front-running – boty mogą podbijać koszty transakcji.
-
Ryzyko smart kontraktu – błędy w kodzie AMM lub mostów cross-chain.
Przykłady AMM
-
Uniswap – pionier modelu AMM (formuła x·y=k).
-
Curve – zoptymalizowany AMM dla stablecoinów (minimalny slippage).
-
Balancer – pule wielotokenowe z dowolnymi proporcjami (np. 50/25/25).
-
SushiSwap, PancakeSwap – rozwinięcia Uniswap z dodatkowymi funkcjami DeFi.
👉 W skrócie: AMM to algorytmiczny animator rynku w DeFi, który zastępuje tradycyjną księgę zleceń i umożliwia płynny handel tokenami dzięki inteligentnym kontraktom i pulom płynności.
