X11 to algorytm kryptograficzny wykorzystywany w procesie wydobywania (miningu) kryptowalut. Został stworzony przez Evana Duffielda, twórcę kryptowaluty Dash (dawniej Darkcoin), z założeniem, że zapewni większe bezpieczeństwo i energooszczędność w porównaniu do tradycyjnych algorytmów, takich jak SHA-256 (stosowany w Bitcoinie) i Scrypt (stosowany w Litecoinie).
Jak działa X11?
X11 to algorytm mieszający (hashing), który wykorzystuje 11 różnych funkcji kryptograficznych: blake, bmw, groestl, jh, keccak, skein, luffa, cubehash, shavite, simd i echo. Algorytm został zaprojektowany tak, aby każdy z 11 algorytmów był wykonywany po kolei w celu wytworzenia końcowego wyniku haszowania. Założeniem tego wielowarstwowego podejścia było dodatkowe zabezpieczenie na wypadek wykrycia słabości w jednej z funkcji; sprawia ono też, że mining wymaga większych zasobów obliczeniowych.
Zalety X11
- Większa odporność na ASIC: W momencie swojego powstania, X11 był bardziej odporny na specjalistyczny sprzęt do wydobywania kryptowalut, zwany ASIC (Application-Specific Integrated Circuit), co dawało szansę na sprawiedliwsze wydobywanie za pomocą tradycyjnych procesorów (CPU) i kart graficznych (GPU). Jednak z czasem pojawiły się również układy ASIC zaprojektowane specjalnie do X11.
- Energooszczędność: Górnicy korzystający z GPU zgłaszali, że karty kopiące X11 pobierają mniej energii i mniej się nagrzewają niż przy algorytmie Scrypt. Były to jednak głównie obserwacje praktyków, a nie wyniki niezależnych, systematycznych pomiarów. Dla indywidualnych górników GPU miało to znaczenie przede wszystkim we wczesnym okresie, przed pojawieniem się ASIC-ów.
- Dywersyfikacja funkcji mieszających: Zastosowanie 11 różnych funkcji ma sprawić, że wykrycie słabości w jednej z nich nie wystarczy do złamania całego algorytmu. Nie ma jednak dowodu, że taki łańcuch jest bezpieczniejszy od dobrze przebadanej pojedynczej funkcji, takiej jak SHA-256 – a bezpieczeństwo sieci proof of work zależy przede wszystkim od mocy obliczeniowej zabezpieczającej sieć.
Kryptowaluty wykorzystujące X11
- Dash: Najbardziej znana kryptowaluta używająca algorytmu X11. Dash jest kryptowalutą typu privacy coin, która oferuje opcje takie jak PrivateSend (anonimowe transakcje) i InstantSend (natychmiastowe transakcje).
- Poboczne kryptowaluty: Oprócz Dash, X11 jest wykorzystywany przez kilka innych mniejszych kryptowalut, które wybrały go m.in. ze względu na deklarowane zalety w zakresie bezpieczeństwa i energooszczędności.
Wady i ograniczenia X11
- ASIC-y do X11: Chociaż X11 był początkowo odporny na ASIC, z czasem powstały urządzenia ASIC zdolne do wydobywania kryptowalut opartych na X11, co zmniejszyło decentralizację i uczyniło mining mniej opłacalnym dla indywidualnych górników korzystających z GPU.
- Złożoność implementacji: Wykorzystanie 11 różnych funkcji mieszających może zwiększyć złożoność implementacji i obsługi algorytmu w porównaniu do prostszych metod, co może być wyzwaniem dla niektórych deweloperów.
