Silent payments

Silent payments (ang. silent payments, standard BIP-352) to sposób przyjmowania bitcoinów na jeden stały, publiczny adres zaczynający się od sp1, przy którym każda wpłata i tak ląduje na innym, unikalnym adresie Taproot w blockchainie. Nadawca sam wylicza ten jednorazowy adres z adresu odbiorcy i kluczy swojej transakcji, bez żadnej wymiany wiadomości z odbiorcą. Osoba z zewnątrz, patrząc na blockchain, nie widzi związku między opublikowanym adresem sp1 a wpłatami.

Temat jest ważny, bo ponowne używanie tego samego adresu to jedna z najczęstszych przyczyn utraty prywatności w bitcoinie. Każdy, kto zna Twój adres do darowizn albo adres podany na fakturze, widzi wszystkie wpłaty, saldo i to, dokąd później przesyłasz środki. Silent payments rozwiązują ten problem bez serwera, bez transakcji powiadamiającej i bez zmiany protokołu bitcoina. Standard jest gotowy od 2024 roku, a w 2025 i 2026 roku zaczął trafiać do kolejnych portfeli.

Co to jest silent payments w prostych słowach

Wyobraź sobie, że wywieszasz w internecie jeden adres i prosisz o wpłaty. W zwykłym bitcoinie wszyscy wpłacają na ten sam adres, więc cały świat widzi każdą wpłatę. W silent payments wywieszasz adres sp1, ale portfel nadawcy nie wysyła na niego pieniędzy bezpośrednio. Zamiast tego, łącząc Twój adres ze swoim kluczem prywatnym, tworzy nowy adres, który znasz tylko Ty i on. Twój portfel przegląda kolejne bloki, sprawdza transakcje i rozpoznaje te, które są przeznaczone dla Ciebie. Na blockchainie wygląda to jak zwykła płatność na zwykły adres Taproot.

Jak działa BIP-352

Standard opisali josibake i Ruben Somsen, a współautorem jest też Sebastian Falbesoner. Prace koncepcyjne zaczęły się w marcu 2022 roku, a 8 maja 2024 roku propozycję włączono do repozytorium BIP jako BIP-352. Mechanizm opiera się na wymianie kluczy Diffiego-Hellmana na krzywych eliptycznych (ECDH).

• Dwa klucze odbiorcy. Adres sp1 zawiera dwa klucze publiczne: klucz skanowania i klucz wydawania. Klucz skanowania pozwala wykrywać wpłaty i może być na urządzeniu podłączonym do sieci. Klucz wydawania autoryzuje wydanie środków i może zostać w zimnym portfelu.
• Wspólny sekret. Nadawca bierze sumę kluczy prywatnych wejść swojej transakcji i łączy ją z kluczem skanowania odbiorcy. Odbiorca dochodzi do tego samego sekretu z drugiej strony, używając swojego prywatnego klucza skanowania i kluczy publicznych widocznych w wejściach transakcji.
• Unikalne wyjście. Z sekretu powstaje modyfikacja klucza wydawania, a z niej adres Taproot. Dzięki temu, że w obliczeniu biorą udział wejścia konkretnej transakcji, każda płatność daje inny adres, nawet od tego samego nadawcy.
• Etykiety. Odbiorca może stworzyć kilka oznaczonych adresów sp1 na jednym kluczu skanowania, np. osobno dla darowizn i dla sklepu, i rozróżniać, skąd przyszła wpłata.

Adres sp1 jest długi, ma co najmniej 116 znaków. Do obliczenia wspólnego sekretu nadają się wejścia typu Taproot, native SegWit, zagnieżdżony SegWit i stary P2PKH. Multisig i bardziej złożone skrypty są wyłączone. Wyjście dla odbiorcy jest zawsze adresem Taproot. W marcu 2026 roku wydano wersję 1.1.0 specyfikacji, która dodała limit liczby odbiorców w jednej grupie (2323), żeby złośliwie zbudowane transakcje nie mogły drastycznie spowolnić skanowania.

Koszt po stronie odbiorcy: skanowanie bloków

Nadawca nie ma praktycznie żadnego dodatkowego kosztu, opłata transakcyjna jest taka sama jak przy zwykłym przelewie na Taproot. Cała praca spada na odbiorcę. Jego portfel musi wykonać obliczenie ECDH dla każdej kwalifikującej się transakcji w każdym nowym bloku, bo nie wie z góry, która wpłata jest jego.

• Pełny węzeł. Własny węzeł skanuje bloki lokalnie i daje pełną prywatność oraz pewność, że nic nie zostało pominięte.
• Portfel mobilny skanujący sam. Wymaga pobierania dużej ilości danych i mocno obciąża baterię oraz procesor. Użytkownicy Cake Wallet zgłaszali wielogodzinną synchronizację po dłuższej przerwie.
• Indeksy. Serwer indeksujący wylicza dla każdej transakcji tzw. dane tweak (ok. 33 bajtów na kwalifikujące się wyjście) i wysyła je lekkiemu klientowi. To dużo mniej danych niż całe bloki, ale portfel musi ufać, że serwer niczego nie zatai, a operator może poznać część informacji o Twoich zapytaniach.

Specyfikacja otwarcie nazywa obsługę lekkich klientów obszarem dalszych badań. Do tego dochodzi kwestia kopii zapasowej. Fraza odzyskiwania wystarczy do odtworzenia portfela, ale odzyskanie środków wymaga ponownego przeskanowania blockchaina od daty utworzenia portfela albo ostatniej kopii.

Wsparcie w portfelach i w Bitcoin Core (stan na październik 2026)

• Cake Wallet. Pierwszy popularny portfel mobilny z wysyłaniem i odbieraniem, od wersji 4.18 z maja 2024 roku.
• Sparrow Wallet. Wysyłanie od wersji 2.3.0 (październik 2025), odbieranie od wersji 2.5.0 (maj 2026), najlepiej z własnym serwerem.
• Nunchuk. Wysyłanie i odbieranie od początku 2026 roku, ze skanowaniem wspieranym przez serwer.
• Silentium. Eksperymentalny portfel webowy z 2024 roku, korzystający z własnego indeksu. Raczej do testów niż do większych kwot.
• BitBox02. Pierwszy portfel sprzętowy, który obsługuje wysyłanie na adresy sp1 (firmware 9.21, październik 2024). Odbierania nie ma, bo urządzenie nie skanuje bloków.
• BlueWallet i Wasabi Wallet. Obsługują tylko wysyłanie.
• Bitcoin Core. Żadna wydana wersja nie ma obsługi silent payments w portfelu. We wrześniu 2026 roku do głównej gałęzi kodu trafiła implementacja samego protokołu BIP-352, ale wysyłanie, odbieranie i indeks dla lekkich portfeli są nadal w otwartych propozycjach zmian, bez ogłoszonego terminu wydania.

Silent payments a inne metody prywatności

• BIP-47 (PayNyms). Też daje jeden statyczny kod płatności, ale nadawca musi najpierw wysłać transakcję powiadamiającą. Kosztuje ona opłatę, zostawia ślad w blockchainie i może zdradzić, że dana osoba płaci danemu odbiorcy. Silent payments nie potrzebują powiadomienia, za to wymagają skanowania bloków.
• xpub. Rozszerzony klucz publiczny pozwala generować nowe adresy, ale jeśli go udostępnisz, każdy może wyliczyć wszystkie Twoje adresy i zobaczyć całą historię. Bezpiecznie działa tylko wtedy, gdy Ty generujesz adres i przekazujesz go nadawcy, co wymaga interakcji.
• CoinJoin. Łączy wejścia wielu użytkowników, żeby zatrzeć historię monet. To inne narzędzie: CoinJoin chroni po fakcie, a silent payments chronią już w momencie wpłaty. Specyfikacja zaleca, by wszystkie wejścia transakcji z silent payments należały do jednej osoby, więc łączenie obu technik wymaga ostrożności.
• Payjoin. Nadawca i odbiorca wspólnie budują transakcję, co psuje heurystykę zakładającą, że wszystkie wejścia należą do jednej osoby. Wymaga jednak, żeby odbiorca był w tym czasie online. Silent payments działają, gdy odbiorca jest offline.

Do czego się przydają

• Darowizny i zbiórki. Twórca, organizacja albo autor bloga może opublikować jeden adres na stronie i w mediach społecznościowych, a obserwatorzy nie zobaczą łącznej kwoty wpłat.
• Adresy publiczne. Profil, podpis na forum, kod QR na wydarzeniu. Adres może być wydrukowany raz i używany latami.
• Płatności między znajomymi. Wystarczy raz wymienić adresy sp1 i nie trzeba za każdym razem prosić o nowy adres.

Co to oznacza dla Ciebie

Moim zdaniem silent payments to najprostszy sposób, żeby publiczny adres bitcoina przestał być publicznym wyciągiem z konta. Jeśli tylko wysyłasz BTC, nie musisz nic robić poza używaniem portfela, który rozpoznaje adresy sp1. Jeśli chcesz odbierać, zastanów się, kto skanuje bloki za Ciebie. Najlepszą prywatność daje własny węzeł albo własny serwer. Pamiętaj też, że silent payments nie ukrywają kwot i nie zrywają powiązań, gdy później łączysz wiele otrzymanych monet w jednej transakcji albo wysyłasz je na giełdę z weryfikacją tożsamości.

Ryzyka i ograniczenia silent payments

• Słabe wsparcie. Wiele popularnych portfeli, giełd i Bitcoin Core w wydanej wersji nie obsługuje adresów sp1. Nadawca często po prostu nie ma jak zapłacić.
• Koszt skanowania. Odbiór na telefonie jest wolny i energochłonny, a szybsze rozwiązania wymagają zaufania do serwera indeksującego.
• Odzyskiwanie środków. Po przywróceniu portfela z frazy trzeba przeskanować bloki. Błąd albo przerwanie skanowania może sprawić, że wpłata będzie chwilowo niewidoczna w portfelu, choć środki są bezpieczne w blockchainie.
• Brak ukrycia kwot i nadawcy. Kwoty i wejścia transakcji są jawne, tak jak w każdej transakcji bitcoina. Silent payments ukrywają tylko powiązanie z adresem odbiorcy.
• Młode oprogramowanie. Implementacje są nowe i zdarzają się w nich błędy. Przy większych kwotach przetestuj najpierw całą ścieżkę na małej wpłacie.
• Długi adres. Adres ma ponad 116 znaków, więc ręczne przepisywanie odpada. Zawsze sprawdzaj początek i koniec adresu po wklejeniu.

Najczęstsze pytania o silent payments

Czy silent payments wymagają soft forka bitcoina?

Nie. Standard korzysta z istniejących adresów Taproot i zwykłych transakcji. Zmienia się tylko oprogramowanie portfeli nadawcy i odbiorcy.

Czy nadawca płaci wyższą opłatę?

Nie. Transakcja wygląda jak zwykła płatność na adres Taproot i ma podobny rozmiar. Dodatkowa praca obliczeniowa spada na odbiorcę, który skanuje bloki.

Czy mogę odbierać silent payments na portfel sprzętowy?

Klucz wydawania może być w zimnym portfelu, a klucz skanowania w aplikacji na komputerze, która wykrywa wpłaty. W praktyce zależy to od tego, czy Twój portfel sprzętowy i aplikacja obsługują odbieranie. Stan na 2026 rok jest taki, że BitBox02 obsługuje tylko wysyłanie.

Czy Bitcoin Core obsługuje silent payments?

W październiku 2026 roku żadna wydana wersja Bitcoin Core nie ma tej funkcji w portfelu. Do kodu trafiła implementacja samego protokołu, a funkcje portfela są w trakcie przeglądu.

Podsumowanie

Silent payments (BIP-352) pozwalają opublikować jeden statyczny adres bitcoina sp1, a każda wpłata i tak trafia na inny adres Taproot, którego nie da się powiązać z opublikowanym adresem. Nadawca nie musi się kontaktować z odbiorcą, nie ma transakcji powiadamiającej i nie ma ponownego użycia adresu. Ceną jest skanowanie bloków po stronie odbiorcy, wciąż ograniczone wsparcie w portfelach i brak obsługi w wydanych wersjach Bitcoin Core. To dobre narzędzie do darowizn i adresów publicznych, ale nie zastępuje dbałości o prywatność przy dalszym wydawaniu środków.