EBI (Elektroniczna Baza Informacji) to system raportowania prowadzony przez Giełdę Papierów Wartościowych, przez który spółki z alternatywnego systemu obrotu – NewConnect i Catalyst – przekazują informacje wynikające z regulaminu tego rynku.
Kluczowa różnica wobec ESPI jest instytucjonalna i merytoryczna zarazem. ESPI prowadzi Komisja Nadzoru Finansowego i obsługuje obowiązki wynikające z przepisów prawa. EBI prowadzi giełda i obsługuje obowiązki wynikające z jej własnego regulaminu.
Spółka z NewConnect korzysta z obu systemów. Przez ESPI publikuje to, czego wymaga prawo – informacje poufne w reżimie MAR, zawiadomienia o znacznych pakietach akcji, transakcje osób zarządzających. Przez EBI to, czego wymaga regulamin ASO – raporty okresowe, kwestie ładu korporacyjnego i sprawy organizacyjne.
I tu dochodzimy do rzeczy, która jest sednem tego hasła: EBI to system dla rynku o wyraźnie lżejszych obowiązkach informacyjnych. To nie jest wada systemu. To jest cena, jaką płaci inwestor za dostęp do mniejszych, wcześniejszych spółek – i warto wiedzieć, ile dokładnie ona wynosi.
Co idzie przez EBI
Raporty okresowe. Emitent z NewConnect ma obowiązek przekazywać raporty kwartalne i roczne. Spółka dominująca dodatkowo skonsolidowane.
Ład korporacyjny. Raporty o niestosowaniu lub naruszeniu zasad Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect. Emitent musi zgłosić to niezwłocznie – zarówno gdy nabierze uzasadnionego przeświadczenia, że danej zasady nie zastosuje, jak i po zdarzeniu stanowiącym naruszenie.
Autoryzowany Doradca. Zawarcie, zmiana albo rozwiązanie umowy z podmiotem z listy Autoryzowanych Doradców. To instytucja charakterystyczna dla NewConnect – doradca ma pomagać emitentowi w wypełnianiu obowiązków informacyjnych.
Animator rynku, walne zgromadzenia, umowy o badanie sprawozdań i inne sprawy organizacyjne przewidziane regulaminem.
Terminy – i porównanie, które robi różnicę
Konkretnie, bo tu tkwi rzecz najbardziej praktyczna.
Raporty bieżące – niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od zdarzenia lub powzięcia o nim informacji.
Raport kwartalny – nie później niż 45 dni od zakończenia kwartału.
Raport roczny – niezwłocznie po wydaniu opinii przez biegłego rewidenta, nie później niż 7 dni od jej otrzymania, nie później niż sześć miesięcy od dnia bilansowego i nie później niż 15 dni przed zwyczajnym walnym zgromadzeniem zatwierdzającym sprawozdanie.
Zatrzymaj się na tym ostatnim. Sześć miesięcy. Zbadane sprawozdanie roczne za rok kalendarzowy może trafić na rynek dopiero pod koniec czerwca.
I rzecz, której brakuje: na NewConnect nie ma obowiązku publikowania raportu półrocznego. Regulamin przewiduje wyłącznie raporty kwartalne i roczne.
Zestaw te dwie informacje i zobaczysz, jak wygląda realny obraz informacyjny spółki z tego rynku: raporty kwartalne niebadane przez audytora, jedno zbadane sprawozdanie rocznie, publikowane nawet pół roku po zamknięciu ksiąg.
To nie znaczy, że NewConnect jest zły. To znaczy, że kupujesz tam mniej informacji za te same pieniądze – i dlatego wymagana premia za ryzyko powinna być odpowiednio wyższa.
Jak używać EBI do oceny spółki
Tu jest praktyczna wartość, dla której warto to hasło znać. EBI nie służy głównie do czytania wyników. Służy do sprawdzania, czy spółka w ogóle zachowuje się jak spółka publiczna.
Pięć rzeczy, które sprawdzam w archiwum raportów przed jakimkolwiek zainteresowaniem walorem z tego rynku.
1. Czy raporty pojawiają się w terminie
Otwórz archiwum EBI spółki i sprawdź daty publikacji raportów okresowych z ostatnich dwóch, trzech lat. Regularne publikowanie ostatniego dnia terminu to jeszcze nic – większość tak robi. Ale spóźnienia, korekty raportów i publikacje po terminie to jeden z najlepszych wczesnych sygnałów ostrzegawczych, jakie masz za darmo.
Firma, która ma porządek w księgach i uczciwe zamiary, nie ma powodu spóźniać się z raportem.
2. Autoryzowany Doradca
Sprawdź, czy spółka ma umowę z Autoryzowanym Doradcą i czy nie zmieniała go często. Rozwiązanie umowy przez doradcę bywa informacją samą w sobie – ktoś, kto zna emitenta od środka, uznał współpracę za nieopłacalną lub ryzykowną dla własnej reputacji.
3. Raporty o niestosowaniu Dobrych Praktyk
Nikt tego nie czyta, a to jeden z ciekawszych typów raportu. Spółka informuje w nim, których zasad ładu korporacyjnego nie stosuje i dlaczego.
Pojedyncze odstępstwa są normalne, zwłaszcza w małych firmach. Ale długa lista niestosowanych zasad dotyczących niezależności rady nadzorczej, dostępu akcjonariuszy do informacji czy transmisji walnych zgromadzeń mówi wprost, jak emitent traktuje mniejszościowych.
4. Zmiany biegłego rewidenta
Zawarcie umowy o badanie sprawozdania idzie przez EBI. Częste zmiany audytora – zwłaszcza tuż przed sezonem raportów rocznych – zasługują na wyjaśnienie.
5. Segment rynku
To rzecz spoza samego systemu raportowego, ale bezpośrednio z nim powiązana. NewConnect dzieli spółki na segmenty, z których najważniejszy jest NC Alert.
Do NC Alert trafiają między innymi emitenci, wobec których zgłoszono wniosek o upadłość albo otwarto postępowanie układowe, sanacyjne czy likwidacyjne, oraz spółki z zawieszonym obrotem. Zarząd Giełdy może też przenieść spółkę do tego segmentu w szczególnych okolicznościach – wprost wymienione jest niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków informacyjnych.
Konsekwencje są konkretne: akcje w NC Alert są usuwane z portfeli indeksów i przenoszone do notowań w systemie kursu jednolitego. Zamiast notowań ciągłych masz fixing – co oznacza dramatyczne pogorszenie płynności i możliwości wyjścia z pozycji.
Sprawdzenie segmentu zajmuje piętnaście sekund i jest jedną z pierwszych rzeczy, jakie powinieneś zrobić przy spółce z tego rynku.
Sankcje
Za niewykonywanie obowiązków informacyjnych Zarząd Giełdy dysponuje własnym katalogiem środków: upomnienie, kara pieniężna, zawieszenie obrotu, wykluczenie z obrotu, a także przeniesienie do segmentu NC Alert.
To jest nadzór giełdowy, odrębny od nadzoru KNF nad obowiązkami wynikającymi z prawa. Spółka z NewConnect podlega obu.
Gdzie to czytać
- newconnect.pl – lista komunikatów spółek, z rozróżnieniem ESPI i EBI przy każdej pozycji.
- gpw.pl/komunikaty – wspólny strumień dla obu rynków.
- espiebi.pap.pl – agregator PAP.
- Strony relacji inwestorskich emitentów – własne archiwa.
Wszystko bezpłatne i publiczne.
Cztery mity
Mit 1: „Spółka z NewConnect nie ma dostępu do ESPI.” Ma i musi z niego korzystać. Przez EBI idą obowiązki regulaminowe, przez ESPI ustawowe – informacje poufne, znaczne pakiety, transakcje osób zarządzających.
Mit 2: „Raporty z NewConnect są równie wiarygodne jak z głównego rynku.” Zakres jest węższy, terminy dłuższe, raporty kwartalne niebadane, raportu półrocznego nie ma w ogóle. To inny poziom przejrzystości.
Mit 3: „Jak spółka publikuje raporty, to znaczy, że wszystko gra.” Publikowanie raportów to minimum regulaminowe, nie certyfikat jakości. Znaczenie ma terminowość, spójność i to, czy liczby się zgadzają między okresami.
Mit 4: „Autoryzowany Doradca gwarantuje rzetelność.” Ma wspierać emitenta w wypełnianiu obowiązków. Nie odpowiada za jakość biznesu ani za wyniki inwestycji.
Jak sam na to patrzę
NewConnect to rynek, na którym można znaleźć spółki na wczesnym etapie rozwoju, zanim urosną na tyle, żeby zainteresować kogokolwiek dużego. To realna szansa i nie zamierzam z niej robić straszaka.
Ale trzeba widzieć całość transakcji, którą zawierasz. Rynek alternatywny obniża próg wejścia dla emitentów i tym samym obniża ilość informacji, jaką dostaje inwestor. Sześć miesięcy na raport roczny, brak raportu półrocznego, niebadane kwartały, niższe wymogi wejścia. To wszystko jest jawne i zapisane w regulaminie – tylko prawie nikt tego nie sprawdza przed kupnem.
Moje podejście jest proste: przy spółce z rynku alternatywnego wymagam znacznie większego marginesu bezpieczeństwa w wycenie i znacznie mniejszej pozycji. Nie dlatego, że te spółki są gorsze. Dlatego, że wiem o nich mniej, dowiaduję się później, a wyjście z pozycji bywa trudniejsze – zwłaszcza jeśli walor trafi do NC Alert i przejdzie na kurs jednolity.
EBI jest w tym narzędziem defensywnym. Nie znajdziesz tam przewagi analitycznej. Znajdziesz odpowiedź na pytanie, czy spółka zachowuje się poważnie – a to przy tej klasie ryzyka jest pytanie ważniejsze.
Co zapamiętać
EBI to system raportowania prowadzony przez GPW dla rynku alternatywnego, obsługujący obowiązki wynikające z regulaminu ASO. Spółka z NewConnect używa równolegle ESPI do obowiązków ustawowych.
Trzy rzeczy ponad resztą:
Terminy są znacznie dłuższe. Raport kwartalny w 45 dni, raport roczny nawet w sześć miesięcy od dnia bilansowego. Raportu półrocznego nie ma wcale.
Archiwum EBI to narzędzie due diligence. Terminowość publikacji, zmiany Autoryzowanego Doradcy i audytora oraz raporty o niestosowaniu Dobrych Praktyk powiedzą Ci o spółce więcej niż jej prezentacja inwestorska.
Sprawdź segment. NC Alert oznacza usunięcie z indeksów i przejście na kurs jednolity – czyli poważny problem z wyjściem z pozycji.
